Oku Onuora - I've Seen (Fruits Records)

Het vorige album van Oku Onuora, 'A Movement' (2013), is mij eerlijk gezegd geheel ontgaan. Het is dus 35 jaar geleden dat ik nog eens plaat in huis haalde van de man die dub poetry destijds samen met Mutabaruka en Michael Smith op de kaart zette in Jamaica. Hun grote rolmodel was natuurlijk de naar Groot-Brittannië geëmigreerde Linton Kwesi Johnson (LKJ), de "uitvinder" van het genre, maar de Jamaicanen dichtten in een heel anders state of mind, met een totaal verschillende achtergrond.

Toen Oku Onuora (Orlando Wong) in 1979 zijn eerste plaat uitbracht, had hij al een heel leven achter de rug. In 1970 veroordeeld tot 15 jaar cel nadat hij Robin Hood-gewijs een postkantoor had overvallen (de buit zou bestemd zijn voor een school in een arme gemeenschap), twee keer ontsnapt uit de gevangenis (en daarbij vijf keer geraakt door een kogel), een gevangenisopstand geïnstigeerd, campagne gevoerd voor hervormingen in de gevangenis, de eerste inmate ooit die mocht optreden met een reggaeband, Light of Saba. Oku Onuora beschouwde zichzelf als een politieke gevangene en werd onder druk van de media vroegtijdig vrijgelaten in 1977. Dat had veel te maken met de poëzie die hij uit de gevangenis had laten smokkelen en die intussen werd gepubliceerd in de krant Daily Gleaner. De openbare aanklager was naar verluidt zelf een dichter, en verleende zijn "collega" gratie.

Net als LKJ publiceerde Oku Onuora eerst een dichtbundel, om zijn poems dan pas op muziek te zetten. De excellente 12inch-maxisingles 'I A Tell/'Reflection In Red' en 'Wi A Come/Wat A Situashan' werden opgenomen in Tuff Gong met een handvol topmuzikanten (Aston en Carlton Barrett, Nambo, Skully, Cedric Brooks, Ibo Cooper…). In 1984 verscheen de LP 'Pressure Drop' met de gelegenheidsband AK7. Op een paar obscure dubprojecten na is Oku Onuora sindsdien helemaal uit de schijnwerpers verdwenen, naar verluidt zwaar gedegouteerd door de muziekbusiness.

Gelukkig is er voor elke Jamaicaanse artiest van zijn generatie ergens in de wereld wel een band of een DJ die hem uit de vergetelheid wil halen. In dit geval zijn dat de Zwitserse producer/muzikant Doctor T (Thomas Lautenbacher) en zijn band The 18th Parallel, die in 2016 ook al een plaat maakten met I Kong. Zij creëren precies het dublandschap dat Oku Onuora nodig heeft voor zijn onverminderd militante gedichten, eigentijdse reggae in de traditie van de gouden jaren '70, met een uitstekende blazerssectie en frisse instrumentale injecties op synths, orgel, melodica en andere toetsen.

Op de beste track van het album, 'Fuel For fire', schittert nog één keer wijlen Rico Rodriguez, in heerlijk samenspel met de dub èn de poetry. 'Can't Breath' dicht Onuora, niet in de slavenschepen, niet op de plantages, niet onder koloniale druk en vandaag niet door de vervuiling. Voor al die bigotry, persecution, ignorance en brutality is er maar één oplossing: een totale vernietiging van de huidige instituten. Een onweerstaanbare drumroffel levert de energie voor dit vurige protest.

Ook 'If Not Now' drijft op woede en verontwaardiging. Op een met echo's en nieuwssamples overladen Cuss Cuss-achtige riddim vraagt de dichter zich af wanneer er eindelijk een einde zal komen aan forced migration, wasteland, shock and awe en nuclear war. De rauwe leadgitaar versterkt de apocalyptische vibe.

Het mooiste, meest poëtische gedicht is misschien wel de openingstrack van het album, 'I've Seen', classic reggae met mooie blazers. "No matter how many moons I've seen", zegt Onuora, ik ben er nog altijd, bewust en klaar om te strijden met woorden. Blue moon (een verwijzing naar het Franse label dat zijn enige LP 'Pressure Drop' op de markt bracht), mystic moon, moons on every continent: geen van al die manen heeft hem van zijn pad kunnen brengen.

In 'Don't Like', doorspekt met politiesirenes en nieuwsberichten over straatgeweld, stelt Onuora dat hij niet vecht tegen vlees en bloed maar tegen spiritual wickedness, hypocrites, backbiters en backstabbers. Opnieuw een voortreffelijk gearrangeerde productie.

'Madda' is een eerbetoon aan de moeder als oersterke vrouw, de uptempo dub ingekleurd met vorstelijke blazers. In 'Dubword Warrior' (de titel zegt het al) eert Oku Onuora zichzelf en dub poetry in het algemeen, een expressie van pure consciousness. In 'Still' vraag hij zich af wat er zou gebeuren als Malcolm en Martin vandaag zouden terugkomen, Biko, Nanny en Bogle… Zouden al die vrijheidsstrijders tevreden zijn met de geboekte vooruitgang? Ook dit gedicht wordt voortgejaagd door topblazers en een energieke dub. "The truth must be told!", is de laatste zin die Onuora uitschreeuwt.

Nog meer lofbetuigingen in 'Jamaica', aan alles wat het land zo mooi maakt. Love it or leave it! Met fijn sirenenzang van ene K'sangel, een inbreng die naar meer smaakt maar we zijn al aan het laatste nummer.

Tussen de acht dubtracks staan evenveel korte gedichtjes, af en toe opgesmukt met wat sfeergeluid. LKJ is zonder twijfel de betere dichter en Mutabaruka de betere ambassadeur van dub poetry. Maar in het werk van Oku Onuora voel je ook de oerkracht van de sjamaan, van de obeah man, van de oude rastaman, van de sufferer. Give thanks, Doctor T, om deze man nog eens op het schild te hijsen.