R.I.P. Frankie Paul (1965-2017): songs of love and freedom, en een beetje hondengeblaf

Ik behoor wellicht tot de laatste generatie muziekliefhebbers die de status van een artiest afmeten aan het aantal platen in zijn collectie. Met vier vinyl-LP's, zes CD's, drie 12"-singles, vijf 7" en een dertigtal losse tunes op compilaties speelt Frankie Paul absoluut mee in de hoogste afdeling van mijn reggaeverzameling, ook kwalitatief.

De eerste hit die ons in 1981 bereikte, het machtige 'Worries In A Dance' (Babylon valt binnen!) werd meteen gevolgd door een 'The Best Of', ondertitel 'Superstar - Harder Than The Rest' De plaat (375 frank, wat redelijk goedkoop was voor een importplaat) staat niet in zijn discografie op Wikipedia maar het zal voor mij altijd een klassieker blijven. Wij kenden amper één nummer maar in Jamaica bleek Frankie Paul dus al een superster te zijn, met een hele string hits. U weet hoe dat gaat ginder. Opgenomen in Channel One, geproduceerd door Kenneth Hoo Kim: Frankie Paul zat geworteld in de rijke traditie van de jaren 70, toen echte songs nog naar waarde werden geschat.  Beste track: 'Addis Ababa', wijdse gerijpte rub-a-dub die kan wedijveren met de beste roots tracks van Dennis Brown. Met de kroonprins van de reggae had Frankie Paul niet alleen een fabuleuze stem gemeen maar ook de variatie van lovers tunes en rastalyriek. In de dancehall combineerde hij die klassieke kwaliteiten met de typische vocals en gimmicks van DJ's en singjays.

Ongeveer tegelijk met die 'Best Of...' verscheen op een wit label een van de allereerste riddim-LP's, 'Hot Milk', een barokke productie van Jackie Mittoo. Frankie Paul neemt daarop twee versions voor zijn rekening en demonstreert uitvoerig zijn talent als imitator van mensen, dieren en geluiden. Niemand die zo goed een hond ('Worries In A Dance', 'Bad Dog') of een zatlap kon nadoen als Frankie Paul. 

Daarna ging het snel. Frankie Paul heeft in de jaren 80 tientallen hits gescoord (en werd toen pas echt een superster), en werkte naar Jamaicaanse gewoonte samen met zowat alle producers en muzikanten. Hij was ook een van de laatste zangers die opnames maakte met Coxsone Dodd voor Studio One, die werden samengebracht op een van de laatste releases van het legendarische label: 'Frankie Paul At Studio One'. Het was de laatste Studio One op vinyl die ik ooit gekocht heb.

Ik had toen ook al 'Strictly Reggae Music' in huis gehaald, een showcase (zes nummers met dub) opgenomen in Dynamic waarvan vooral 'Oh Girl' nog altijd overeind blijft, inclusief de bubbelende dub. 'Sara' (de hit en het gelijknamige album) was een productie van de man die zich toen (1987) nog maar pas King Jammy noemde. Op zijn eigen nieuwe label Jammy's Records stond nog Prince Jammy. Ik moet toegeven dat ik die LP sinds de jaren 80 nog amper heb opgezet. 'Sizzling', opgenomen in Miami voor Skengdon, werd wereldwijd zwaar gepromoot maar klinkt nu vooral gedateerder dan de Jamaicaanse releases uit die periode.

De grootste hits van Frankie Paul ben ik intussen wat beu gehoord: 'Fire Deh A Mus-Mus Tail', 'Foreign Mind', 'Tidal Wave' en het ganja anthem 'Pass The Tu-Sheng-Peng' maar het zijn natuurlijk wel onverwoestbare dancehall klassiekers. Ik hoorde Paul vooral graag zingen op de riddims die Sly & Robbie inspeelden voor de nu wat vergeten producer George Phang van Powerhouse Records. 'Music Is The Staff Of Life', 'Tidal Wave', 'Your Love Is Amazing', 'Dem A Go Feel It'... 

Begin jaren '90 sprong Frankie Paul mee op de digitale trein, en flirtte met hip-hop. Voor het Amerikaanse Heartbeat maakte hij het album 'Don Man', met backing tracks Sly & Robbie, in een productie van Niney The Observer. Een garantie voor succes, zou je denken, maar er stonden wel erg veel covers op de plaat van mainstream r&b hits (R. Kelly, Mary J. Blige, Boyz II Men...), naast hardcore ragga als 'Ram Dancehall' Als ik er één nummer moet uitkiezen, is het 'Row The Boat', volgepropt met zelf ingesproken samples. In 1996 verscheen 'Freedom', een CD in opdracht van RAS Records, geproduceerd door Philip 'Fatis' Burrell. Daar staan minstens twee klassiekers op, tunes die ik tot vandaag met veel plezier opzet, thuis, op de radio en in de schaarse dances waar ik nog geduld wordt: 'Songs Of Freedom', een van de mooiste (inderdaad) vrijheidsliederen die de reggae ooit heeft voortgebracht, en 'Give Me That Potion', zalige lovers.

Ik heb hier ook CD's liggen die ik nooit meer uit het doosje haal. 'Frankie Paul Live At The Mocambo ReggaeBana 96' bijvoorbeeld, opgenomen in Toronto. Plaatselijk bandje speelt foundation riddims, met blazers zelfs, en doet dat lang niet slecht, maar als ik het hoor, zou ik de set toch vooral live willen zien. Frankie Paul werkte hard op het podium en zocht vaak interactie met het publiek, een vibe die op CD al gauw verloren gaat. 'Rude Boy Business' (Heartbeat) heb ik ooit gekregen als promo en klinkt te goedkoop om goed te zijn. Je hoorde zo ronde de eeuwwisseling dat Paul steeds vaker terugviel op oude lyrics en riddims die hij al een paar keer eerder had gebruikt.

Nog één keer heeft hij indruk gemaakt op mij, met zijn bijdrage aan 'Dub Side Of The Moon', de reggae interpretatie van het classic album van Pink Floyd door de New Yorkse Easy Star All Stars. 'Us And Them' is de originele versie waardig, en dat gebeurt niet vaak in de reggae als het over pop of rock gaat. Hij verheft de toch al intrigerende uitvoering van het nummer, een mix van dub en r&b, in samenspraak met de saxofoon tot een meesterlijk en terecht lang uitgesponnen hoogtepunt. Frankie Paul had ook buiten de reggae een grote zanger kunnen zijn. 

We hebben in België het genoegen gehad om Frankie Paul een paar keer live aan het werk te zien. Het waren telkens kleine wervelwinden van hits en riddims, met een zanger die zich telkens weer de ziel uit het lijf zong. Mij blijft vooral een optreden in Rivierenhof bij, met Sly & Robbie, maar dat kan natuurlijk ook aan de prachtige locatie liggen. Frankie Paul heeft de laatste 20 jaar van zijn leven vooral in Gambia gewoond, waar reggae uitermate populair is en onze eigen Irie Nation hem ook persoonlijk leerde kennen. Enkele jaren geleden bereikte ons het bericht dat hij daar zou liggen sterven van ontbering maar dat bleek gelukkig nogal mee te vallen. Begin 2016 moest Paul een voet en een stuk been laten amputeren, het gevolg van een infectie door een ingegroeide teennagel. Amper twee weken later werd hij alweer gesignaleerd op een podium, zittend in een rolstoel weliswaar, maar energiek en onvermoeibaar als altijd. Een bevriend koppel van mij was erbij. Zij zijn waarschijnlijk de laatste Belgen die Frankie Paul live gezien hebben.

Jah Shakespear's Frankie Paul Top Ranking Tunes:

01. Addis Ababa 02. Songs Of Freedom 03. There's No Living Without You 04. Us And Them 05. Worries In A Dance 06. Gimme That Potion 07. Roll River Jordan 08. Oh Girl 09. Who Issue The Gun (Belgium!) 10. It Haffi Bun