Was 2015 een goed jaar voor reggae en dancehall? Moeilijk te zeggen. In elk geval eindigt het jaar in mineur met twee grote flops die de populariteit van onze favoriete muziek niet ten goede komen.
Sting eindigt in mineur
Afgelopen weekend sloeg de dancehall cultuur een zeer slecht figuur op het jaarlijks Sting festival, hét dancehall event bij uitstek in Jamaica. Onder het motto "From then till now" werd in het begin van de avond ode gebracht aan de artiesten die de jaren '80 en '90 kleur gaven. Verschenen op scène, met verdeeld succes: Professor Nuts, Mr. Lexx, Powerman, General B, een combo met Courtney Melody, Little John en Pinchers, een herboren Half Pint, en verder nog Lady G, Daddy Lizard en Flourgon, naast een rist anderen, die elk zo'n 10 minuten podiumtijd kregen. Deze line-up viel maar matig in de smaak bij de erg jonge aanwezige toeschouwers, waarvan velen niet eens geboren waren toen deze artiesten furore maakten. Het niet zo talrijk opgekomen publiek in het Jamworld Entertainment Centre in Portmore was nochtans goed op de hoogte van de plannen van de organisatie. De artiesten waar het meest naar uitgekeken werd - onder meer Elephant Man, Gully Bop, Ninjaman en Beenie Man - stonden pas op het einde van het de avond geprogrammeerd (in de ochtend zeg maar, zoals dat gebruikelijk is op grote evenementen in Jamaica). Rond zes uur besliste de politie echter om het mega-concert vroegtijdig stil te leggen. Reden? Het gebruik van vulgaire woordenschat op het podium door een jonge artieste, genaamd Starface, tot dan nog totaal onbekend. Getooid in een afschuwelijk pakje, bracht ze enkele stukken tekst te berde die eerder thuishoorden in een seksfilm dan in een muzieknummer. Volgens de organisatie worden de artiesten nochtans stevig in het gareel gehouden wat betreft dergelijk taalgebruik, dat bij wet verboden is, en op evenementen als deze vaak voor problemen zorgt met de autoriteiten. Organisator Laing en zijn Supreme Promotions team moeten toch weet gehad hebben van haar repertoire, zou je denken? Er gaan dan ook geruchten dat ze hun eigen evenement wilden saboteren, door deze jonge nieuwkomer vrij spel te geven en met aanstootgevende lyrics een interventie van de ordehandhavers uit te lokken. Het zou de organisatie toelaten om de (duurdere) artiesten die nog moesten aantreden niet meer te hoeven betalen, gezien de lage opkomst. De discussies hierover laaien de afgelopen dagen dan ook erg hoog op in Jamaica, met beschuldigingen en tegenaanvallen van alle kanten. Waarheid of niet, men spreekt nu al van het grootste dieptepunt van (het al niet onbesproken) Sting. Niet meteen goede reclame voor de dancehall-wereld, die al lang lijdt aan een gebrek aan creativiteit en kwaliteit, en waarin de riddims steeds Amerikaanser en "mp3-gerichter" worden, de teksten minder en minder acceptabel, tussen pornografie en satanisme. De tijden zijn hard.
Ook voor reggae een lijdensweg
Niet alleen de dancehall, ook de reggae heeft te lijden. Publieke debatten zijn losgebarsten nadat Billboard Magazine Joss Stone's 'Water For Your Soul' als best verkochte reggaealbum van 2015 naar voren schoof. Met 27500 verkochte exemplaren scoorde ze ruim dubbel zo goed dan 'Eazy Skanking In Boston '78' van Bob Marley, en laat ze de 10500 van Jah Cure's 'The Cure' en de 5000 van 'Strictly Roots' (Morgan Heritage) ver achter zich. Laatstgenoemden werden nochtans allebei genomineerd voor de Grammy Awards... (zie vorig artikel) We kunnen nu al zeggen dat het album in kwestie, op enkele nummers na, niet echt een reggae album is. We vonden ook een samenwerking terug met Damian Marley, maar voor de rest gaat het hier eerder over pop, soul of r&b. Dit zorgde natuurlijk meteen voor commotie in Jamaica, waar Joss Stone onder meer in de Jamaica Observer prompt bestempeld werd als "Reggae Artist of the Year". Bounty Killer maakte zich boos en beschuldigde de Jamaicaanse overheid ervan de eigen muziek te weinig te steunen, ondanks dat het de belangrijkste culturele ambassadeur van het eiland is, en tevens de broodwinning van talloze artiesten en muzikanten. Billboard heeft Joss Stone natuurlijk niet uitgeroepen tot de beste reggae artiest van het afgelopen jaar, laat dat duidelijk zijn. Dit gaat enkel over het best verkochte album, maar het toont natuurlijk wel aan hoe schrijnend de verkoopcijfers van reggae en dancehall in de Verenigde Staten en de rest van de wereld zijn. De gebeurtenis ontlokte hoe dan ook al uiteenlopende reacties als: "Men steelt onze cultuur!", "De blanken herschrijven onze muzikale geschiedenis!" of "Reggae wordt pop!" De moraal van het verhaal is natuurlijk dat de Britse fans van Joss Stone haar CD massaal aanschaften, terwijl de modale reggaefan vaak niet veel geld kan uitgeven aan nieuwe muziek, en gratis downloaden helpt onze favoriete artiesten al helemaal niet verder. Maar we kunnen natuurlijk niet alles toeschrijven aan het gebrek aan engagement van de fans. De productie en kwaliteit van de muziek uit Jamaica laat de laatste jaren vaak te wensen over en kent weinig positieve evoluties. Al geven jonge wolven als Chronixx, Kabaka Pyramid of Micah Shemaiah ons hoop, de huidige Jamaicaanse productiewereld zou zijn manier van werken grondig moeten herzien. Gedaan met snel en half-afgewerkte computer-riddims, de steeds weerkerende gimmicks, de corrupte veldslag voor radio-arplay... Stoppen met achterover leunen bij de eerste de beste lokale hype, maar in plaats daarvan alles proberen te halen uit de muziek waar heel de wereld over praat!
Dubbin' into the new year...
Gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel, wil ik (Rubi Roots) graag nog toevoegen aan het vertaalde eindejaarsartikel van Irie Nation. Als we terugkijken op 2015 hebben we her en der toch weer uitstekende concerten gezien, en ver weg van Jamaica blijft de hedendaagse dub Europa veroveren. Sound systems schieten als paddenstoelen uit de grond en menig home studio ziet het levenslicht, met een nieuwe, jonge en bloeiende roots'n'culture tot gevolg. Een wereld waar verrassing en vernieuwing in de producties evenwel soms ook ver zoek zijn, en die eveneens teert op herkenbaarheid en herhaling, weliswaar ingebed in een boeiend kader van onuitgegeven dubplates en exclusieve mixes. Vinyl is bijgevolg ook hier steeds minder de norm, en - zoals gezegd - vaak onbereikbaar voor de arme reggaefan. Platenzaken blijven dan ook sluiten, zoals laatst nog Music Temple, de alom geprezen reggae store in Brixton. 2016 zal volgens ons dan ook een cruciaal jaar worden. Ofwel vindt men zich opnieuw uit, ofwel gaat men verder de dieperik in. Wij blijven alleszins trouw op post, en houden de ontwikkelingen aandachtig in de gaten. Gans het Reggae.be team wenst u hoe dan ook een voorspoedig nieuw jaar vol vibes, bassen en feest! Vertaling Rubi Roots