
10 jaar Reggae.be: een mooie aanleiding om terug te blikken op een kwarteeuw reggae news in Beljam.
In het begin was er Ridim, het eerste reggaemagazine in België. Nummer 1 verscheen in februari 1986 en op de cover stonden The Gladiators. Andere headliners: Sly & Robbie, Dean Fraser, Prince Buster en Sunsplash. 'Reggae is over het verlies van Bob Marley heen,' stelde het editorial, en dat werd gestaafd met interviews (Robbie Shakespeare, Prince Buster, Dean Fraser, Ini Kamoze), live reports (Sunsplash 1985 in de Arenahal, featuring de toen nog voltallige Taxi Gang, Gregory Isaacs, Paul Blake en de vergeten Brusselse band Seven Roots), verhalen (over de riddim 'Hot milk' en blazers in de reggae), reviews (Sugar Minott, Stalag 17-18-19, Coco Tea, Burning Spear…), en korte berichten in de rubriek 'Reggaerama': 'Eén van Antwerpens top-dj's Gaba Longsize was onlangs in New York. Samen met gabber Sensi Peter vloog hij honderden Studio One-platen naar België en vertelde ons achteraf heroïsche verhalen over het 50-jarige jubileum van Roland Alphonso, de kelders van Studio One New York (het Walhalla!), een ontmoeting met de Blues Busters (dat die nog leven!) en met Coxsone's dochter die een onwaarschijnlijk cadeau meegaf, de lp 'Ride me donkey'. Ja, zo spannend was reggae nog in die dagen, lang voor iedereen een computer had en zelfs de cd nog niet was doorgedrongen in het winkeltje van Gaba Longsize, King's Toon. Maar het was dus wel via hem dat toen honderden Studio One-platen hun weg hebben gevonden naar ons.
Ridim zag er voor zijn tijd best fris en zelfs een beetje futuristisch uit. Lui Lucky (Lucas Zwinnen, vader van Crucial Alphonso) creëerde zijn grafische stijl met behulp van de vroegste en dus nog redelijk primitieve desktop publishing programma's, en dat leverde een bijzonder authentiek resultaat op. De subtiele reflecties van groen, geel en rood op de cover en de middenpagina's staat in fraai contrast met de zwart-witte foto's en illustraties in de rest van het magazine. De redactie van Ridim bestond uit Karel 'Ras Antonius' Liebaers (bekend van 'This station rules the nation' op de Brusselse radio's Capitale en FM Bruxel), Walter Meersman en Karl (sic) Michiels.
We hebben maar 4 nummers gemaakt van Ridim. 'Verschijnt geregeld' hadden we voor de veiligheid op de voorpagina gezet (altijd goed) maar in juli '88 lag de laatste Ridim al in de schaarse winkels waar reggae verkocht werd. Ziggy Marley, Mutabaruka, Burning Spear, Mighty Diamonds, Sugar Minott, Ruud Gullit (!): aan grote namen en inspiratie geen gebrek maar u weet hoe dat gaat in het leven. Kinderen, huisje, werk, en plots heb je geen tijd meer om fanzines in elkaar te steken en te verspreiden. 85 frank (2 euro) was misschien ook wat duur voor een zwart-witblad maar goedkoper konden wij het echt niet maken en er stond uiteindelijk een hoop informatie in die je nergens anders kon vinden.
Ook in de jaren '90 waren fanzines nog vrijwel het enige medium om bepaalde subculturen (punk, metal, reggae, gothic…) te bereiken. Ik ben pas in 1996 voor het eerst online gegaan bij een vriend die zo enthousiast was over het toen nog zeer prille internet dat ik het meteen wilde uitproberen. 'Tik maar een naam in van een reggaezanger,' zei die vriend. 'Ik wil wedden dat je meteen veel meer informatie op het scherm krijgt dan je ooit in je leven gezien hebt.' En inderdaad: enkele minuten later (nu onnoemelijk traag, toen verbijsterend snel) verscheen er een lange lijst van artikels voor mijn ogen, waarvan ik het grootste deel (uiteraard) niet had gelezen. Ik heb die lijst nog laten afprinten, op kettingpapier, als bewijsmateriaal voor thuis. 'Zeg, weet je wat ze nu uitgevonden hebben?'
Gelukkig hadden we in dat decennium ook nog Rockers, het gratis magazine van 'Natty' Matty Haezen. 28 nummers heeft hij op eigen houtje samengesteld, met minder kleur en glans dan wij, niet gedrukt maar gefotokopieerd, en inhoudelijk altijd up-to-date, naast de in de reggae onvermijdelijke historische verhalen uiteraard. Getekend Natty Matty zelf, Ras Phil (= Feel), Back To Bass, Crucial P en Karel Michiels. Charts, reviews, 'Tam-Tam': het stond allemaal in die 36 pagina's (A5) Rockers. En net als in Ridim waren er ook adverteerders, met Arlequin, platenzaak in Brussel, en Munich Records, de grootste verdeler van reggae in de Benelux, als vaste waarden, en gelegenheidsorganisatoren als AB en 5voor12 als welkome extra's. Wij zijn nooit vies geweest van reclame, ook niet op Reggae.be, zolang er maar geadverteerd wordt voor zaken en producten die rechtstreeks met de muziek en rastafari te maken hebben.
Rockers, in 1991 begonnen op 300 exemplaren, werd tegen het einde van de jaren '90 gedrukt op 1000 exemplaren en was al die tijd hèt medium van de Beljam massive (ook al bestond dat begrip toen nog niet.) In 1999 hebben we het blad een forse update gegeven. Full colour cover, new style graphics, grotere adverteerders. De ingrediënten bleven grotendeels bewaard: interviews, korte verhalen, de nieuwtjesrubriek Tam Tam, de reviews ('Fresh & Clean', een naam die ook op de site nog lange tijd zou functioneren), interviews, concertverslagen ('Keep on movin', ook een begrip op het latere Reggae.be) en de immer uitdijende agenda ('One step forward'). Opvallend was dat Rockers het hele reggaespectrum wist te bestrijken, van de rauwe slackness en gun talk uit de dancehall tot de nieuwe roots van Sizzla en Anthony B, van Studio One tot Cocojr., van digidub tot UK steppers. Het is een grondbeginsel dat we ook op Reggae.be altijd hoog in het vaandel hebben gevoerd. 'Roots and culture, reasoning, charts, dancehall' luidde het onderschrift op de cover terecht. One aim, one destiny.
We hebben 8 nummers gemaakt van het 'reggaezine' Rockers, op twee-, later driemaandelijkse basis. Het blad werd verdeeld over heel Vlaanderen, Brussel en Nederland, dat wil zeggen: in zowat alle platenzaken en beperkt aantal krantenwinkels. Prijs: eerst 40, later 60 frank (1/1,5 euro). Grote platenfirma's als V2 Records en Universal en de meeste festivals waar reggae geprogrammeerd stond lieten mooie vierkleurenadvertenties vervaardigen. Columns (Ras Fire) en reportages over rastafari wisselden we af met deskundige beschouwingen over pum pum en punnaany (copyright Julius Irving). Op de cover stonden prachtige foto's van Beenie Man, Barrington Levy, Lee Scratch Perry, Bob Marley Bim Sherman en Rohan Lee. Een mooier en beter reggaeblad hebben de Lage Landen nooit gehad, al zeg ik het zelf. Het laatste nummer 36 verscheen in mei 2001, precies 20 jaar na de dood van Bob Marley (die – natural mystic! – 36 was toen hij stierf.)
Maar intussen was de 21ste eeuw aangebroken. De uitgever van de vernieuwde Rockers, European Reggae Foundation (ERF), had zelf al een website, zij het dat daar nog geen redactioneel deel bij was. Laat staan een 'interactief' stuk, waar de bezoekers commentaren konden achterlaten. ERF toonde wat het te bieden had (management van enkele artiesten, waaronder Rohan Lee, promotie, organisatie…) maar de site was allerminst een nieuwsmedium.
Ergens in de zomer van 2001 had een bestuurslid van ERF (ja, wij meenden het serieus) het lumineuze idee om te checken of www.reggae.be nog beschikbaar was als domeinnaam. En ja hoor: voor 1000 frank per jaar (25 euro) konden we ons die naam gewoon toe-eigenen. We hebben geen moment getwijfeld. Aanvankelijk was de naam nog gekoppeld aan de site van European Reggae Foundation maar in januari 2002 kreeg Reggae.be definitief een eigen karakter, met een eigen titelpagina, zoals toen nog gebruikelijk was op internet. Wij kozen voor een ridderlijk wapenschild van rastafari, mij geschonken door de zanger van Mystic Revelation of Rastafari in zijn kleine shack in Rae Town.
In het eerste jaar was de site niet veel meer dan een veredeld forum, een plaats waar iedereen naar hartenlust kon reageren op de berichten en aankondigingen die wij postten. Van die teksten is niets bewaard gebleven, of het moest zijn dat ergens iemand ze heeft afgeprint. Afbeeldingen waren er niet.
In 2002 hebben we de vaste rubrieken van Rockers overgeplant naar een website. Fresh & Clean, Keep on movin', One step forward: het klonk toch net iets mooier dan Reviews, Reports en Agenda. Ik vind het nog altijd jammer dat die mooie rubriektitels gesneuveld zijn maar ik ben ook niet de enige die daarover beslist.
Het allereerste concertverslag (10 februari 2002) was er eentje van Mr Vegas en Ward 21 in de VK te Brussel. Titel: 'De nieuwe generatie'. De eerste cd-reviews waren gewijd aan The Internationals, Lee Perry, Zion Train, Jah Shaka, UB40 ('Fathers of reggae': fantastische plaat) en de bekende groep Various Artists. Ik heb ze niet geteld (een werkje voor Jah Rebel zou ik zeggen) maar er moeten sindsdien een 1000-tal recensies verschenen zijn, en vele honderden verslagen, interviews en reportages. Het grote voordeel is dat ze daar ook allemaal blijven staan, zolang wij deze website in stand houden natuurlijk. Die oude Ridims en Rockers' zijn intussen collector's items geworden. De artikels op Reggae.be zullen misschien wel eeuwen meegaan, ook al is het maar in een of ander cachegeheugen.
De site heeft in al die jaren verschillende updates gekregen. Vandaar dat sommige oudere teksten niet correct gedateerd zijn (typisch reggae wel) en de lay-out niet altijd 100% juist zit.
De meest ingrijpende uitbreiding vond echter plaats achter de schermen, in 2009. Dat jaar bundelde Reggae.be de krachten met het succesrijke forum van Civalizee Foundation en de lokale site antwerpmassive.be. Hoog tijd, want Jah Shakespear en Jah Rebel, de belangrijkste redacteurs van Reggae.be, hadden nog maar weinig voeling met de dancehall, en dat was toch de populairste muziek die ooit in Jamaica gemaakt werd. Naast het ouder wordende rootspubliek was er in de jaren '90 en '00 een heel nieuwe scene ontstaan, en die kreeg op Reggae.be niet genoeg aandacht. Met de intrede van Mikey G en Natty Shakespear Jr. (nee, geen dwang) brak er voor de site een nieuw tijdperk aan. De oude redacteurs konden zich voortaan voluit concentreren op wat ze het beste kunnen (schrijven), jonge verslaggevers maakten hun opwachting en met Irienation haalden we zelfs onze eerste Waalse reporter in huis. Noem ons ouderwets of Belgicistisch maar zolang dit land bestaat, voelen wij ons één met de reggae massive in Brussel en Wallonië.
Intussen streven we ernaar om zoveel mogelijk artikels te publiceren in de twee landstalen, en interviews in het Engels. We werken daarvoor met verschillende vertalers. Het wedstrijdluik is volledig geautomatiseerd (en lokt maandelijks duizenden bezoekers), met de opbrengst van de banners (meestal reclame voor concerten en festivals) kunnen we de onderhoudskosten van de site betalen, en de community van bands en sound systems telt intussen enkele honderden leden. Reggae.be is een goed draaiende organisatie geworden met de website als rijk gevuld uithangbord.
Natty Matty is intussen met pensioen en ook Lui Lucky maakt al lang geen fanzines meer. Ras Phil (= Feel) laat nog regelmatig van zich horen in commentaren en als vaste MC van Jah Shakespear. Voor het huidige team van Reggae.be verwijs ik u graag naar de lijst onderaan deze pagina maar niets doet mij meer plezier dan de power en het enthousiasme van al die jonge verslaggevers. Ik betwijfel of er ergens in de wereld zo volledig en nauwgezet over reggae bericht wordt als in Beljam. In de jaren '80 en '90 nog op papier, sinds 2002 via internet. And the story of Jamaican music goes on.
Tim 'Jah Rebel' Ianna
Ruben 'Rubi Roots' Vanhee
Mike 'Mikey G' De Herdt
Wouter 'D.I.D.' Verheecke
Ruben 'Selector Waxx' Boucké
Ludo 'Irienation' Dumont
Arnout 'Nouty Bwoy' van Berlaer
Katrien Van der Aa
David Rubin
Roel 'Roots Pressure' Dellafaille
Pieter 'Vizions' Van Kerckhoven
Ellen Lingier
Astrid Van den Eede
FOTOGRAFEN
Rik de Blick
Bram Raes
Kim

Luistert naar reggae sinds 1977, schrijft er professioneel over sinds de vroege jaren 80 (in De Morgen, De Standaard, P-Magazine, Highlife en vele andere bladen) en richtte deze site op in 2002. Auteur van 'De Rasta Revelatie' (2008) en 'In Het Spoor Van De Keizer' (2016).
Oct 17, 2012