Roots Resolute: a new label, a new producer

Yano Zwinnen woont met zijn lieve vriendin in een dakappartementje op het Antwerpse Zuid. Onder hen woont een vriend, voor de rest hebben ze wonderbaarlijk genoeg geen buren. Dat was ook de bedoeling toen ze hier kwamen wonen want de woonkamer is hier tevens de studio van Crucial Alphonso, het dub-ego van Zwinnen. 'Ik ben die verzameling beginnen uitpluizen toen ik een jaar of 14, 15 was, en de dub beviel mij van meet af aan het best. Tappa Zukie vond ik goed, Eek-A-Mouse en andere toasters, later ook de echte roots, maar het was toch voornamelijk dub die mij intrigeerde. Ik ben al ook heel gauw mixtapes beginnen maken, toen nog cassettes dus, dubs gemixt met eigen effectjes. Ik had zo'n effectenbakje en een mengpaneeltje. Scientist, King Tubbys, Sly & Robbie: dat ging toen nog uitsluitend om oorspronkelijke Jamaicaanse dub, uit de collectie van mijn vader.' 'Je hoort het misschien niet altijd in mijn muziek maar Jamaicaanse dub is voor mij nog altijd de belangrijkste inspiratiebron. Ook al werk je digitaal, je kunt toch nog altijd die analoge vibe proberen te creëren, door goed te luisteren naar die oude platen. Zoals er toen gemusiceerd en gemixt werd, dat bestaat vandaag niet meer. Je kunt natuurlijk ook hard en koud digitaal mixen maar ik verkies een warmere sound, als het kan ook met levende muzikanten. Ik heb op mijn nieuwe tune zelf percussie gespeeld maar ik denk ook aan saxofonisten of andere blazers, en uiteraard de vocals.' 'Het zijn de details die het verschil maken. Een digitale riddim zit bijvoorbeeld heel strak. 1-2-3-4. Als je die beats een beetje verschuift, een beetje minder perfect maakt, krijgt zo'n riddim op slag meer schwung. Als buitenstaander zal je die verschuiving misschien niet opmerken maar je zult wel horen dat de riddim beter klinkt, of toch warmer.' Crucial Alphonso zet nooit iets op papier voor hij aan een dub begint. 'Ik begin meestal met de drums, daarna komt de bas, of een pianoritme. Als je bas en drum van een nummer hebt, moet je eigenlijk al horen of het goed zit.' En ook of de riddim al bestaat? Je zou kunnen denken dat alle mogelijke combinaties intussen wel opgebruikt zijn. 'Je weet natuurlijk nooit of een bepaalde riddim al bestaat. Maar je hebt als producer toch een eigen stijl en een eigen visie op de muziek, en je weet meestal ook wat er te koop is in de dub store.' 'Don't throw away Jah', ingezongen door de UK zanger Bunnington Judah (uit de entourage van Iration Steppers), is niet de eerste release van Crucial Alphonso. Eerder bracht hij al 'Visionary Creation' uit (2009) voor het Dubkey-label, en in 2010 de fel geprezen vinylsingle 'Warrior fi Jah Jah' van Sammy Gold. De nieuwe tune stond vorig jaar op de b-kant van Mark Wonders 'Burning Babylon' maar kreeg van Alphonso een remix mee. De zanger en de producer hebben in elkaar nog nooit ontmoet en communiceren via Skype. Zo gaat dat in de 21ste eeuw. De saxofonist die de tweede version voor zijn rekening neemt, kent Crucial Alphonso wel persoonlijk. Mitya speelt live saxofoon met de Antwerpse rapper Tourist, van wie Alphonso de vaste dj is. 'Een supertalent. Als Tourist "Ik denk on a" zingt, op de Jerusalem-riddim van Alpha Blondy, speelt Mitya iedere keer een andere melodie, en iedere keer even goed. Steppers had hij nog nooit gehoord maar om dit nummer in te spelen, had hij genoeg aan twee takes.' Maar het is natuurlijk de engineer die een tune, en zeker de dubs en instrumentals, kan maken of breken. Crucial Alphonso heeft daarvoor de beschikking over een batterij bijzondere machines: • Space Expander, een spring reverb (versterker met lampen en een veer) uit de jaren '60, oorspronkelijk onderdeel van een Hammondorgel, ontdekt door King Tubby. 'Het geluid gaat door de veren en krijgt daardoor een waterachtig effect, uitstekend geschikt voor bijvoorbeeld saxofoon, gitaar en vooral de snare drum. Ook de bekende donderslag van King Tubby komt uit dat apparaat.' • Twee gelijkaardige spring reverbs van Fostex en Tapco. • Een zelfgemaakte echo- en reverb-kamer, 'gekocht voor 30 euro'. • Roland SDE reverb • Phaser. 'Ik ben nog op zoek naar een Neutron Phaser, zoals Lee Perry er eentje had. Maar 700 tot 1000 euro, dat is voorlopig niet aan de orde.' • Mengpaneel Soundcraft. 'Ik mix alles analoog. De muziek gaat van de computer rechtstreeks naar het mengpaneel.' Crucial Alphonso had ook een echte Roland Space Echo, een oude tape delaymachine zoals ook Lee Perry en King Tubby die gebruikten. 'Maar die heb ik moeten verkopen om het nieuwe label te financieren. Ik gebruik nu digitale effecten van Roland en Korg.' Samples gebruikt hij nooit. 'Je hoort zo dat ze niet passen bij jouw tune. En je kunt de hi-hats misschien wel instellen met de computer maar ze zullen nooit hetzelfde klinken als live drums.' 'Don't throw away Jah' is verschenen op 12" vinyl. De platen worden geperst in Nederland. 'Vinyl klinkt beter en is duurzamer,' zegt Alphonso. 'Een cd is soms na twee maanden kapot, een plaat heeft het eeuwige leven. De muziek wordt in groeven gedrukt, wat een natuurlijke compressie veroorzaakt die je digitaal nooit kunt evenaren. De cd-sound kan niet luid genoeg zijn, de geluidsgolf spat uit de luidsprekers. In de actuele loudness war moet alles zo luid mogelijk. De muziek wordt alleen maar gecomprimeerd om het volume te kunnen optrekken. Natuurlijke compressie geeft een veel warmer geluid.' Het art work van Roots Resolute verraadt respect voor rastafari, en dat is voor Crucial Alphonso geen gratuite connectie. 'Ik ben zelf geen rasta. Kan moeilijk, als je hier geboren bent. Maar zonder rasta is er geen reggae, toch niet de reggae die ik goed vind, de muziek van Jah, meditatieve muziek dus, zoals op het label staat. Ik ben het in grote lijnen ook eens met het gedachtegoed van rastafari, en dat wil ik niet verbergen. Zolang ik muziek maak, zal rastafari daarin een prominente rol spelen.' Dub wordt van oudsher ook nauw geassocieerd met herbs, hoewel King Tubby en andere engineers zelf zelden iets consumeerden, zeker niet wanneer ze achter de mengtafel zaten. Alphonso: 'Ik heb de muziek ontdekt toen ik nog blowde maar om dub te maken heb ik geen weed nodig. Ik ben zelfs meer gefocust sinds ik gestopt ben.' Crucial Alphonso wil op Roots Resolute eerst een paar eigen producties uitbrengen, en later ook het werk van andere artiesten. De nieuwe 12" wordt in elk geval 'wereldwijd' verdeeld (op 500 exemplaren), zoals ook de eerste single met Sammy Gold. Met dank aan de UK distributor Davy Dubwise. Sporadisch kun je Alphonso ook live aan het werk zien maar hij verspreidt zijn muziek toch vooral via internet en op vinyl. 'Don't throw away Jah' is in elk geval een bezwerende tune, met een bijzondere vocal, een fabuleuze instrumental (die mij herinnert aan de versions van de grote Cedric Brooks op enkele gedenkwaardige 12"-platen uit de jaren '80), en een supercoole dub erachteraan. De b-kant 'Mawuli steppers' is een instrumental met een speels riedeltje op toetsen, zalige echo's en een neerwaartse staccato baslijn. Deze release hoeft op geen enkel vlak onder te doen voor eender welke UK-productie.

Yano Zwinnen woont met zijn lieve vriendin in een dakappartementje op het Antwerpse Zuid. Onder hen woont een vriend, voor de rest hebben ze wonderbaarlijk genoeg geen buren. Dat was ook de bedoeling toen ze hier kwamen wonen want de woonkamer is hier tevens de studio van Crucial Alphonso, het dub-ego van Zwinnen.Ik ken Yano letterlijk van in de wieg. Zijn vader is Lui Lucky, een van de eerste reggae-dj's in het land, een man die al in Jamaica was geweest toen ik nog maar pas kwam kijken in het (toen nog heel kleine) Beljamwereldje. Het was zijn indrukwekkende platencollectie die Yano op het juiste dubspoor zette.

"Ik ben die verzameling beginnen uitpluizen toen ik een jaar of 14, 15 was, en de dub beviel mij van meet af aan het best. Tappa Zukie vond ik goed, Eek-A-Mouse en andere toasters, later ook de echte roots, maar het was toch voornamelijk dub die mij intrigeerde. Ik ben al ook heel gauw mixtapes beginnen maken, toen nog cassettes dus, dubs gemixt met eigen effectjes. Ik had zo'n effectenbakje en een mengpaneeltje. Scientist, King Tubbys, Sly & Robbie: dat ging toen nog uitsluitend om oorspronkelijke Jamaicaanse dub, uit de collectie van mijn vader."

"Je hoort het misschien niet altijd in mijn muziek maar Jamaicaanse dub is voor mij nog altijd de belangrijkste inspiratiebron. Ook al werk je digitaal, je kunt toch nog altijd die analoge vibe proberen te creëren, door goed te luisteren naar die oude platen. Zoals er toen gemusiceerd en gemixt werd, dat bestaat vandaag niet meer. Je kunt natuurlijk ook hard en koud digitaal mixen maar ik verkies een warmere sound, als het kan ook met levende muzikanten. Ik heb op mijn nieuwe tune zelf percussie gespeeld maar ik denk ook aan saxofonisten of andere blazers, en uiteraard de vocals."

"Het zijn de details die het verschil maken. Een digitale riddim zit bijvoorbeeld heel strak. 1-2-3-4. Als je die beats een beetje verschuift, een beetje minder perfect maakt, krijgt zo'n riddim op slag meer schwung. Als buitenstaander zal je die verschuiving misschien niet opmerken maar je zult wel horen dat de riddim beter klinkt, of toch warmer."

Crucial Alphonso zet nooit iets op papier voor hij aan een dub begint. "Ik begin meestal met de drums, daarna komt de bas, of een pianoritme. Als je bas en drum van een nummer hebt, moet je eigenlijk al horen of het goed zit." En ook of de riddim al bestaat? Je zou kunnen denken dat alle mogelijke combinaties intussen wel opgebruikt zijn. "Je weet natuurlijk nooit of een bepaalde riddim al bestaat. Maar je hebt als producer toch een eigen stijl en een eigen visie op de muziek, en je weet meestal ook wat er te koop is in de dub store."

'Don't throw Jah away', ingezongen door de UK zanger Bunnington Judah (uit de entourage van Iration Steppers), is niet de eerste release van Crucial Alphonso. Eerder bracht hij al 'Visionary creation' uit (2009) voor het Dubkey-label, en in 2010 de fel geprezen vinylsingle 'Warrior fi Jah Jah' van Sammy Gold. De nieuwe tune werd vorig jaar al uitgebracht als version van Mark Wonders 'Burning Babylon' maar kreeg van Alphonso een remix mee. De zanger en de producer hebben in elkaar nog nooit ontmoet en communiceren via Skype. Zo gaat dat in de 21ste eeuw.

De saxofonist die de tweede version voor zijn rekening neemt, kent Crucial Alphonso wel persoonlijk. Mitya speelt live saxofoon met de Antwerpse rapper Tourist, van wie Alphonso soms de dj is. "Een supertalent. Als Tourist "Ik denk on a" zingt, op de Jerusalem-riddim van Alpha Blondy, speelt Mitya iedere keer een andere melodie, en iedere keer even goed. Steppers had hij nog nooit gehoord maar om dit nummer in te spelen, had hij genoeg aan twee takes."

Maar het is natuurlijk de engineer die een tune, en zeker de dubs en instrumentals, kan maken of breken. Crucial Alphonso heeft daarvoor de beschikking over een batterij bijzondere machines:

• Space Expander, een spring reverb (versterker met lampen en een veer) uit de jaren '60, oorspronkelijk onderdeel van een Hammondorgel, ontdekt door King Tubby. "Het geluid gaat door de veren en krijgt daardoor een waterachtig effect, uitstekend geschikt voor bijvoorbeeld saxofoon, gitaar en vooral de snare drum. Ook de bekende donderslag van King Tubby komt uit dat apparaat."

• Twee gelijkaardige spring reverbs van Fostex en Tapco.

• Een zelfgemaakte echo- en reverb-kamer, "gekocht voor 30 euro".

• Roland SDE reverb

• Phaser. "Ik ben nog op zoek naar een Mutron Phaser, zoals Lee Perry er eentje had. Maar 700 tot 1000 euro, dat is voorlopig niet aan de orde."

• Mengpaneel Soundcraft. "Ik mix alles analoog. De muziek gaat van de computer rechtstreeks naar het mengpaneel."

Crucial Alphonso had ook een echte Roland Space Echo, een oude tape delaymachine zoals ook Lee Perry en King Tubby die gebruikten. "Maar die heb ik moeten verkopen om het nieuwe label te financieren. Ik gebruik nu digitale effecten van Roland en Korg."

Samples gebruikt hij nooit. "Je hoort zo dat ze niet passen bij jouw tune. En je kunt de hi-hats misschien wel instellen met de computer maar ze zullen nooit hetzelfde klinken als live drums."

'Don't throw Jah away' is verschenen op 12" vinyl. De platen worden geperst in Nederland. "Vinyl klinkt beter en is duurzamer," zegt Alphonso. "Een cd is soms na twee maanden kapot, een plaat heeft het eeuwige leven. De muziek wordt in groeven gedrukt, wat een natuurlijke compressie veroorzaakt die je digitaal nooit kunt evenaren. De cd-sound kan niet luid genoeg zijn, de geluidsgolf spat uit de luidsprekers. In de actuele loudness war moet alles zo luid mogelijk. De muziek wordt alleen maar gecomprimeerd om het volume te kunnen optrekken. Natuurlijke compressie geeft een veel warmer geluid."

Het artwork van Roots Resolute verraadt respect voor rastafari, en dat is voor Crucial Alphonso geen gratuite connectie. "Ik ben zelf geen rasta. Kan moeilijk, als je hier geboren bent. Maar zonder rasta is er geen reggae, toch niet de reggae die ik goed vind, de muziek van Jah, meditatieve muziek dus, zoals op het label staat. Ik ben het in grote lijnen ook eens met het gedachtegoed van rastafari, en dat wil ik niet verbergen. Zolang ik muziek maak, zal rastafari daarin een prominente rol spelen."

Dub wordt van oudsher ook nauw geassocieerd met herbs, hoewel King Tubby en andere engineers zelf zelden iets consumeerden, zeker niet wanneer ze achter de mengtafel zaten. Alphonso: "Ik heb de muziek ontdekt toen ik nog blowde maar om dub te maken heb ik geen weed nodig. Ik ben zelfs meer gefocust sinds ik gestopt ben."

Crucial Alphonso wil op Roots Resolute eerst een paar eigen producties uitbrengen, en later ook het werk van andere artiesten. De nieuwe 12" wordt in elk geval "wereldwijd" verdeeld (op 500 exemplaren), zoals ook de eerste single met Sammy Gold. Met dank aan de UK distributor David Dubwise. Sporadisch kun je Alphonso ook live aan het werk zien maar hij verspreidt zijn muziek toch vooral via internet en op vinyl. 'Don't throw Jah away' is in elk geval een bezwerende tune, met een bijzondere vocal, een fabuleuze instrumental (die mij herinnert aan de versions van de grote Cedric Brooks op enkele gedenkwaardige 12"-platen uit de jaren '80), en een supercoole dub erachteraan. De b-kant 'Mawuli steppers' is een instrumental met een speels riedeltje op toetsen, zalige echo's en een neerwaartse staccato baslijn. Deze release hoeft op geen enkel vlak onder te doen voor eender welke UK-productie.