Beljam Sound Series: Irie Nation

1. History: hoe is het allemaal begonnen, en daarna gelopen?

Ik weet niet hoe ik er uiteindelijk toe gekomen ben om reggae te ontdekken aangezien ik uit de hardcore metal kom, maar ik begon de muziek te ontdekken en te appreciëren kort voor ik mijn eerste reis naar West-Afrika maakte: Mauretanië, Senegal en … Gambia. Eens daar aangekomen gingen mijn wensen in vervulling. Het was als Obelix die in de ketel toverdrank viel: ik bevond me in een land dat leeft op het ritme van reggae en dancehall. Het was 2001, en gedurende 9 maand ben ik van de ene dance naar de andere sessie gegaan! Genoeg om te beseffen dat het hier wel ontbrak aan degelijke sound systems, want de nieuwste tunes werden pas een maand na hun officiële internationale release gespeeld…

Ik was ondertussen ook lang genoeg gebleven om enkele vrienden de maken in de soundwereld. Eén van hen was Papis, oprichter van Rub-A-Dub sound, en resident in de legendarische Rasta Garden, de meest bezochte reggae club van het land. Op één van die avonden raakten we aan de praat en rookte samen enkele spliffs. Papis droomde ervan om ooit op zijn eigen sound te kunnen draaien. Terug in Europa heb ik een grote collectie reggae en dancehall bijeen verzameld en heb ik me tweedehands deejaymateriaal aangeschaft. Dat zou goed van pas komen voor Papis. Zo zouden we altijd iets kunnen organiseren.

Jammer genoeg hoorde ik bij mijn terugkomst in Gambia een jaar later dat Papis er niet meer was, hij was op een namiddag verdronken in zee… Een triestig verhaal, maar ik was daar dus wel met mijn materiaal. Ik heb toen beslist om van start te gaan met enkele vrienden uit Sukuta. Een jaar daarvoor had ik op een avond een naam bedacht, en beslist dat ik die zou gebruiken wanneer ik met mijn sound system zou beginnen. Irie Nation Sound is dus officieel geboren in 2003 in Gambia.

In het begin huurden we zwaar materiaal, luidsprekers en versterkers, en begonnen te draaien in de dorpjes in de omgeving. We leerden er selecteren en mixen op onszelf, zonder dat iemand het ons aanleerde. Soms leek het nogal folkloristisch, maar geleidelijk aan kreeg het project vorm. Later is het gebruik van de micro er bijgekomen. Uiteindelijk waren we met enkelen niet slecht bezig en wouden we hierin verder gaan.

Ik ben op dat moment teruggekeerd naar België voor enkele maanden en heb het eerste deel van onze sound gebouwd, die ik heb meegenomen naar Gambia met een camionette, via de weg dus. Op 18 februari 2004 speelde onze sound voor de eerste keer, in Djarra Soma, de dag dat de onafhankelijk gevierd werd. Niets dan goede vibes, maar een elektrische panne in het begin van de avond heeft ons zaakje geruïneerd: al het volk was in het donker over de muur geklommen en binnen geraakt zonder te betalen… Een harde les!

Met de jaren heeft Irie Nation sound zich geleidelijk ontwikkeld en werd het één van de voornaamste in Gambia. Belangrijk was daarbij natuurlijk het feit dat ik telkens heel wat extra materiaal meebracht wanneer ik naar België ging, waardoor we toch wel wat Watt konden aanbieden. Wat ook meespeelde voor het volk dat ons volgde, was dat Irie Nation een gemeenschappelijke naam was voor heel wat soundboys. Ook de vele feestjes die we organiseerden en waar heel veel mensen op afkwamen, heeft bijgedragen aan onze populariteit. Van noord tot zuid, van oost tot west, we hebben samen het hele land doorkruist. De belangrijkste leden van de sound tussen 2003 en 2008 waren mezelf (Dj Ludo), Dj Paco, Dj Shabba, Micky General, Bady Blueser, Saikou, MC Principal en Mr Brown.

Wij promootten ook verschillende lokale artiesten door hen de kans te geven zich te ontwikkelen in goede omstandigheden, met een kwalitatieve sound. Zo passeerden namen als Abraham Kalonji, Stalwart, Heart Breaka, Junior K, Silver Youth, Horicane, Singateh, Vex Gunjeeman en vele andere…

Sinds 2008 ben ik teruggekeerd naar België, en persoonlijk zie ik geen enkele reden om te stoppen met draaien. Is het een verslaving? Absoluut! Ik blijf actief in de reggae wereld hier, als deejay, zowel op feestjes in alle uithoeken van het land als op de radio, maar ook in de organisatie en promotie van evenementen en artiesten, lokaal en internationaal. Daarnaast werk ik heel nauw samen met Reggae.be, uw favoriete website, als redacteur en vertaler.

2. Wie zijn jullie favoriete artiesten en welke andere soundsystems inspireren je?
Natuurlijk onze grootste artiesten: Bob Marley, Dennis Brown, Garnett Silk, Beres Hammond, Sizzla, Capleton, Damian Marley, Anthony B, Rebellion the Recaller,…

Wat sounds betreft, ben ik niet zo geïnspireerd door een bepaalde sound, gezien het feit dat ik de sound begonnen ben zonder een rolmodel te volgen of iemand te kopiëren. Tegenwoordig hou ik wel enorm van David Rodigan omdat het een ware 'eenmansmachine' is, volledig alleen, een beetje als mezelf op dit moment.

3. Waarmee draaien jullie, en waarom? Gebruiken jullie ook live effecten en/of samples? Vind je naadloos mixen belangrijk, of gaat het vooral om de selectie?
In het begin draaide ik met vynil en CD, maar het bleek al gauw moeilijk om in Gambia met vynil te draaien, niet alleen vanwege de warmte, maar ook omdat het onmogelijk was om nieuwe releases op plaat te vinden. Ik ben bijgevolg enkel met CD's beginnen spelen, tot op de dag van vandaag. Ik concentreer me niet zo zeer op het mixen, maar leg me vooral toe op de selectie en het MC-werk. Dat vind ik het belangrijkste.

4. Wat is het meest memorabele event waar jullie al op speelden en wat staat er nog op jullie verlanglijst?
Er zijn te veel memorabele evenementen om op te noemen. Sommige waren onvergetelijk dankzij de energie en de vibe van het volk. Er zijn er echt te veel om op te noemen.

Voor wat betreft Gambia, heb ik rond de eeuwwisseling wat verhalen neergeschreven op een blog, die nu niet echt meer gebruikt wordt. Ik geef je voor de volledigheid enkele illustere plaatsen mee waar we gespeeld hebben: Banjul, Basse Santa Su, Georgetown, Kudang, Soma, Bansang, Kuloro, Pirang, SIfoe, Brufut, Sanyang, Kartong, Gunjur,… Ik herrinner me ook een zee gekke sessie met Chris Goldfinga en Tim Westwood van BBC 1 Radio in Brikama, maar onze strafste ervaring was ongetwijfeld een feest in Sunsplash Bar in Brufut, waar Glen Washington, die op tournée was in Gambia, mee kwam zingen op onze sound, improviserend.

In België heb ik over die vier jaar al heel wat goede sessies gehad, van Antwerpen tot Gouvy, van Doornik tot Hasselt… Ik denk vooral aan memorabele avonden op Fête de la musique in Doornik, Hotel Jamaica Open Air, Reggae Fever festival in Genk,… Ik heb ook graag de warm-up gespeeld van de Beljam Cup Clash 2011, alsook de rol van MC op mij genomen bij King Dragon Sound uit Frankrijk in de Bounce Dancehall op Reggae Geel 2011.

Wish list? Overal waar we gewenst zijn! We zijn klaar overal te spelen, als de vibes maar goed zitten!

5. Organiseren jullie zelf events en/of ben je resident op een event of in een club?
In België heb ik al vaak samengewerkt met verschillende sounds voor evenementen, waaronder Beatstreet, Radikal Sound en Raz Sound. In mijn thuisstad Doornik heb ik met mijn collega van Fire Sound een kleine reggae scene doen heropleven, een genre dat volledig verdwenen was in de muziekcultuur van de stad. Onze events zijn gekend onder de namen Legali'Zik, Mix Up & Blend, Fête de la Musique et Air Jamaica. Spijtig genoeg is Fire Sound verhuisd naar Frankrijk en is de druk van de politie en de dreiging van SABAM-controleurs erg groot, waardoor dat deel van Irie Nation voorlopig stil ligt.

6. Run je zelf een radio show en/of was je al te gast ergens?
In België heb ik geen vast programma op de radio. Ik ben wel reeds uitgenodigd op heel wat radio's, zoals Urgent FM (Gent), Radio Panik (Brussel), Radio Scorpio (Leuven), RQC (Moeskroen) en nog wat andere, zelfs op RCV in Lille, Frankrijk.

Tussen 2003 en 2008 was Irie Nation op heel wat radiozenders te horen in Gambia: City Limits, WestCoast, Gambia Radio and TV Services, Yiriwa, FMB. In 2006 werd ik gevraagd om twee keer per week een programma te presenteren op radio Kids With Talent. Op woensdagavond werd gefocust op nieuwtjes uit de reggae- en dancehallwereld; op zondag was er meer aandacht voor de roots, van de jaren '60 tot 2000. Beide uitzendingen kenden vrij snel een groot succes in Gambia, waardoor Irie Nation te horen was op de hoeken van de straten, in taxi's, op markten, in ateliers,… We hadden geregeld Gambiaanse artiesten in de studio, maar ook enkele Jamaicaanse namen als Mad Professor, Gramps Morgan van Morgan Heritage, Earl 16, Glen Washington of Etana, die op dat moment nog onbekend was.

7. Spelen jullie dubplates? Clashgericht?
Irie Nation heeft wel enkele goeie specials. Het gaat daarbij vooral om artiesten van dichtbij of dewelke ik mee samenwerk: Rebellion The Recaller, Raga Z, Cali P, Sugar Roy, Virtus, Mister Aya,… Enkele zijn verkregen via dubplate-dealers.

Het doel is eerder om exclusieve tunes te draaien, artiesten te promoten en onze selectie te verfraaien, maar zeker niet om te clashen.

8. Maken jullie eigen producties?
Het is een droom, een vaag plan, maar tot nu toe heb ik noch de tijd, noch de energie, noch de financiën gehad om het concreet uit te voeren.

9. Beschikken jullie over een eigen soundsystem? Zelf gebouwd?
Vanaf dag één was het Irie Nation Sound System, en hebben wij in feite met ons eigen materiaal gespeeld. In Gambia zijn de dancehall-discotheken - op enkele na - niet degelijk uitgerust op het vlak van licht en geluid. Een deejay zonder eigen installatie is daar eigenlijk een beetje als een taxichauffeur zonder taxi. Wij waren dus volledig onafhankelijk wat materiaal betreft, met een complete soundsystem, een generator en een kleine vrachtwagen voor het transport. Dat liet ons toe om gelijk waar op gelijk welk moment te spelen.

Bij mijn definitieve terugkeer naar België, heb ik mijn sound in Gambia gelaten en ben ik beetje bij beetje tweedehands materiaal aan het verzamelen om opnieuw een old school soundsystem te bouwen, geschilderd in de trotse kleuren groen, geel en rood. Het werkt redelijk goed en ik kan er toch bepaalde avonden mee voorzien.

10. Wat betekent Rastafari voor jullie?
Ik ben geen rastafarian en alle Gambiaanse leden van Irie Nation Sound zijn moslims. Religieuze toewijding is bij ons niet het belangrijkste. Het gaat er vooral om vertrouwen te hebben in God en niet om een bepaalde godsdienst te aanhangen om vervolgens met anderen in conflict te treden. De eenheid blijft essentieel voor degene die refereren naar Rastafari, als je nu wel of niet gelooft in HIM Selassie.

Ik vind het wel belangrijk dat ik me goed kan vinden in de basisprincipes van de rastabeweging: onderlinge gelijkheid, broederschap, vrede, liefde en solidariteit, respect voor de ander, afstand van het materiële en onthouding van geweld, racisme en discriminatie. Er zijn zelfs bepaalde van die leefregels die me gidsen door het leven, zoals respect voor de natuur, onthouding van alcohol en sigaretten, een gezonde geest in een gezond lichaam…