Rototom 'pon top!

It's a long festival but the music gives you strength (Mickey Dread, Channel One)

Het langste reggaefestival van Europa is ook het beste wat ik ooit bezocht heb. Wij waren er al een paar dagen op voorhand en dat is zeker geen overbodige luxe. Zo kan je al gewoon worden aan de hoge temperaturen en uitrusten van de reis. Wij waren met de auto maar ook het vliegtuig is een goede optie, zeker omdat er aan de luchthavens van Valencia en Barcelona een bus werd voorzien om naar het festival te geraken. Wat ook zonder die festivalbus geen probleem is. Benicassim is een bekende badplaats waar veel bussen en treinen arriveren. 

In Benicassim komen vooral Spanjaarden op vakantie en dat was te merken als je iets ging eten of ging winkelen. De plaatselijke bevolking spreekt meestal alleen Spaans, wat wel eens voor misverstanden en communicatieproblemen zorgt, maar met een mondje Spaans en gebarentaal kom je er wel. Het stadje is niet helemaal mee met het festival, zoals Bagnols-sur-Cèze (Garance), maar Benicassim is dan ook een stuk groter. En in de vele plaatselijke bars, clubs en winkels wordt de festivalsfeer wel degelijk gekoesterd. De avond voor Rototom op gang kwam, waren er overal optredens, eerst in de stad, later in de clubs, met dj's. 

Op de camping heb ik alleen een paar vrienden opgezocht. We hadden zelf een bungalow gehuurd op drie kilometer van het festivalterrein en reden er met onze eigen fietsen naartoe. Je slaapt in een echt bed, je hebt een goede douche, bad, keuken, ijskast en al wat er bij hoort. Zonder die voorzieningen zou ik hier nooit de volle tien dagen blijven. Op de camping zag ik tegen het einde dat de hitte en het slaapgebrek toch veel mensen verlamde, en er ook wat minder volk op het terrein. Misschien omdat tien dagen festival echt wel lang is?

Er was dit jaar gelukkig wel een campingsupermarkt. Door het warme weer en de late nachten is het soms moeilijk om nog naar de stad te geraken en inkopen te doen. Als je zelf niet wou koken, kon je ook op de camping ook terecht aan enkele kraampjes. 

Rototom is een groen festival. Zonne-energie voor de podia, een dj die alleen kon spelen als er getrapt werd, fietsenverhuur en een duidelijke aanwezigheid van ecologie in de workshops en debatten. 'Zero km drinks & food' was het streefdoel van de drank- en voedselvoorziening: zoveel mogelijk producten van lokale bronnen om het transport tot een minimum te beperken. Rototom draait niet alleen rond de muziek. Ze proberen hier een bijna utopische wereld te creëren voor mensen die ecologie, vrede en liefde hoog in het vaandel dragen. Een verzamelplaats voor wereldverbeteraars. En welke muziek leent daar zich daar beter toe dan reggae? 

De eerst avond was het even je weg zoeken op het immense terrein. De eerste dagen kwamen er meer dan 20.000 mensen opdagen en toch had je hier nooit het gevoel dat er (te)veel volk was. Er worden op deze locatie veel festivals gegeven en ze is daar dan ook helemaal op voorzien. Ook ideaal voor de organisatie: stroomvoorziening, apparatuur voor radio en streaming, security, camping, parking enzovoort zijn allemaal voorzien. Het terrein is helemaal geasfalteerd met daartussen grote graspleinen waar tenten stonden, hangmatten, crashmatten op de grond onder de bomen voor de mensen die niet terug geraakten en die na het festival daar mochten blijven liggen :-). Veel kraampjes ook natuurlijk, met kleding, vlaggen, gadgets, vaporisers en alles wat met canna te maken heeft. En zeker geen gebrek aan eten en drinken. Verspreid over het terrein kan je zowat alles vinden, van een goede vegetarische maaltijd tot verse hompen vlees op de barbecue. Ze hebben daar zelfs mojito van de tap, niet slecht, ook niet fantastisch. Er zijn ook kramen waar ze echte cocktails maken, betere cocktails, straffere cocktails.  

Omdat de optredens pas laat begonnen (tussen 21 en 22 uur) had je rustig de tijd om je voor te bereiden op een nachtje feesten. Wij zaten een beetje in de Spaanse dagindeling waardoor we soms te laat aten en dus ook te laat op het terrein waren om de eerste shows te zien. Maar er is zoveel te zien en te beleven dat we nooit het gevoel hadden dat we iets misten. Wel spijt dat we niet gezien hebben hoe Roberto Sanchez met zijn Lone Ark band Alpheus mocht begeleiden (moet heel goed geweest zijn) Sanchez mocht enkele dagen later nog eens een dub conference houden in de Dub Station, en daar waren we wel bij. Eén van de betereavonden daar. Blijkbaar is Roberto goed bevriend met Linval Thompson want hij had een paar tapes bij van de zanger. Wicked! Toen we de volgende dag even wegdwaalden van de bassen in de Dub Station zagen we Roberto Sanchez in een kleinere tent opnieuw, met een minder krachtige sound maar weer met machtige roots & dub.  

We hebben veel gezien op die tien dagen. Toots die als eerste de volledige massa aan het bewegen kreeg. Gentleman, Maxi Priest, Lee Perry, de Marley Family, Ken Boothe, Tony Rebel, Queen Ifrica, zelfs even Shaggy gaan zien om dan snel weer naar de Dub Station te gaan. En nog veel meer. Ook op de Ska stage was het regelmatig feest, met Dennis Alcapone bijvoorbeeld, of met Rico Rodriguez, die begeleid werd door een groep uit Barcelona, Root Diamoons, met een ijzersterke frontvrouw. Een minpuntje was wel de opstelling van de Ska stage naast de Dance Hall, die elkaar een beetje stoorden. Iets verder had je dan ook nog de Lion Stage waar minder bekende groepen optraden.

En geloof het of niet: er was ook nog een dagprogramma. Showcases van dansende Kings & Queens op de Reggae Beach, kinderanimatie, circus, Afrikaanse kookles, djembé, workshops en debatten, die laatste in het Reggae University Camp (RUC, een ruime, witte goed gekoelde tent met een permanente fototentoonstelling over Bob Marley.)

Daar begon op de allereerste dag begon om 18 uur al een workshop met David Rodigan: 'The History of Reggae.' Rodigan in een sofa met een zak platen en cd's. Interessant en veel ambiance, iets wat mensen die Rodigan al eens bezig gezien hebben niet zal verbazen. 'The History of On-U-Sound' met Adrian Sherwood hebben we door een niet gecommuniceerde schemawijziging spijtig genoeg gemist maar we zijn wel blijven zitten voor de film Bob Marley, the making of a legend van Gion Godoy en Ester Anderson die zelf aanwezig was. Haar uitleg was interessant, de film hebben we niet uitgekeken wegens zwaar patois en Spaanse ondertitels.

Op de zesde dag van het festival kwam Ky-Mani Marley praten over zijn boek Dear Dad, interviewer was David Katz, de host van deze RUC. Ky-Mani was erg open, een aangename en inspirerende mens. Na Ky-Mani zagen we nog multimediavoorstelling met twee uur onuitgegeven beeldmateriaal (optreden, interviews, home movies…) van Bob Marley en The Wailers, getekend Roger Steffens, de Amerikaanse reggaeschrijver.

De achtste dag in het teken van Peter Tosh. Eerst kwam John Masouri voorlezen uit zijn Tosh-biografie Stepping Razor, daarna Colin Grant uit zijn I&I Natural Mystics: Marley, Tosh and Wailer, een boek over de onderlinge relaties tussen The Wailers. Roger Steffens presenteerde opnieuw een multimediavoorstelling, The Life of Peter Tosh, en liet de beelden van commentaar voorzien door de twee schrijvers, die het materiaal ook voor het eerst te zien kregen. Een erg leuke en interessante voordracht waarvan het laatste deel werd bijgewoond door een zichtbaar geëmotioneerde Rita Marley.

Op de laatste (10de!) dag van het festival was er in het RUC nog een gesprek over 'Evolution in the reggae foundation.' Het panel bestond uit Bunny 'Striker' Lee, Johnny Clarke, Michael Prophet, John Masouri en Don Chandler. Grappig en informatief. 

Volgend jaar hopelijk meer volk uit België en andere landen op Rototom. Er waren tal van nationaliteiten aanwezig maar toch vooral Spanjaarden en natuurlijk de vele Italianen die nog steeds trouw blijven aan hun festival. Hopelijk ben ik er volgend jaar ook weer bij. (Roots Pressure/Reggae University Report: Tim Bangarang)