Beyond Selassie & Garvey: Leonard Percival Howell

Leonard Howell werd op 16 juni 1898 in Crawle River (Clarendon), hartje Jamaica, geboren. Als jongeman verliet hij het eiland voor Panama en reisde later verder door naar New York. In de loop van de jaren twintig van de vorige eeuw kwam Leonard, tijdens zijn verblijf in Harlem, in aanraking met de Back-To-Africa beweging van Marcus Garvey. Deze kennismaking zou in de daaropvolgende jaren Howell's culturele en spirituele overtuigingen diepgaand beïnvloeden tot hij in 1932 naar Jamaica terugkeerde. Interpreterend dat Garvey's voorspelling op 2 november 1930 met de kroning van Ras Tafari Makonnen tot keizer Haile Selassie I van Ethiopië was uitgekomen, leverde dit voor Leonard het onbetwistbare bewijs voor de terugkeer van de Messias op aarde: "The Second Coming of Jesus and Jah incarnate."


In een pamflet uit 1935, 'The Promised Key', kende Howell Haile Selassie en Menen Asfaw, als vader en moeder van de schepping, de identiteit van koning Alpha en koningin Omega toe. De publicatie ervan had voor de auteur zijn arrestatie en twee jaar gevangenisstraf voor opruiing tot gevolg. In het nummer 'Criminal', verschenen op het Protoje album 'Ancient Future' (Mr Bongo, 2015), vinden we een verwijzing naar deze hechtenis van Howell, terug: "Dem lock up Leonard Howell fi sell Selassie face, that couldn't stop the message, this a Selassie place...".

Het is evenwel totaal uitgesloten dat Marcus Garvey deze interpretatie van zijn verwijzing naar een Afrikaanse kroning ondersteunde. Nadat de Ethiopische keizer in 1936 ten gevolgde de Italiaanse inval door Mussolini voor een ballingschap in het Verenigd Koninkrijk koos, stak Garvey zijn verafschuwing voor de man niet onder stoelen en banken: "When the facts of history are written Haile Selassie of Abyssinia will go down as a great coward who ran away from his country to save his skin and left the millions of his countrymen to struggle through a terrible war that he brought upon them because of his political ignorance and his racial disloyalty. It is a pity that a man of the limited intellectual calibre and weak political character like Haile Selassie became Emperor of Abyssinia at so crucial a time in the political history of the world…" (Link naar het volledige editoriaal 'The Failure Of Haile Selassie As Emperor' verschenen in de Black Man, Londen, 1937. red.)

'Le Premier Rasta' (Flammarion, 1999) van de Franse journaliste Helene Lee, later naar het Engels vertaald en verschenen onder de titel 'The First Rasta: Leonard Howell and the Rise of Rastafarianism' (Lawrence Hill Books, 2004), biedt belangstellenden heel wat informatie over het verbazingwekkende levensverhaal van Howell. Met het boek reis je in de voetsporen van de Gong. Via scheepswerven in Panama beland je in het New York ten tijde van de Harlem Renaissance. De oprichting van zijn rastacommune in Pinnacle met daarbij het opzetten van het eerste industriële marihuanaproductiebedrijf leiden je verder naar de gedwongen verspreiding van de gemeenschap waarbij het rasta gedachtengoed zich eind jaren vijftig verder over het eiland verspreidde. Deze fraai geschetste visie op de complexe wortels van Rastafari is zonder meer het lezen waard. Op basis van het boek regisseerde Lee in 2011 een gelijknamige anderhalf uur durende documentaire met in de cast onder meer Count Ossie, Max Romeo en The Abyssinians. 

Verwijzingen naar Howell's rastacommune vonden we in 'Kingston Be Wise' (Don Corleone Records, 2013) van Protoje: "Leonard Howell, Pinnacle and dem land deh…"; alsook in 'Change This World' (Cashflow Records, 2015) van Kabaka Pyramid: "Teach dem 'bout man like Mortimer Planno up a Pinnacle weh Leonard Howell did a tan up…" (Mortimer Planno, rasta ouderling, vaak aanzien als de leermeester van Bob Marley. red.)

Net als Chronixx het in 'Black Is Beautiful' verwoordde, "How you no hear about Howell often…", verbaasde het ons enigszins dat Howell's rol en betekenis als één van de grondleggers van Rastafari zo weinig bezongen werd. Zelf konden we slechts enkele songs terugvinden waarin de eerste rasta wordt gehuldigd. In 'Leonard Howell' (Heartbeat Records, 2001) vatte Everton Blender de verwezenlijkingen van de Gong Guru Maragh op prachtige wijze samen, net als Vivian Jones in zijn gelijknamige eerbetoon met een daarop aansluitende dubversie (Lana Sounds, 2017). 

Naast bovenvermelde songs was de ontdekking van een Franstalige hommage een erg aangename verrassing. De Frans-Antilliaanse reggaepionier Typical Féfé associeert in zijn 'Leonard Howell' (7 Seals Records, 2017) de eerste rasta met de Kerstman. Een vergelijking die we wel wisten te smaken: "Je me rappelle Leonard Howell, ils est comme notre Père Noël, il a ramené dans sa hotte un cadeau du ciel, il a reçu comme Moïse sur le Pinnacle… Leonard Howell est le black Santa Claus, debout selon l'évangile de Saint-Thomas. Rastafari est son héritage, de l'histoire Babylon veut arracher la page…"

Met hun 4 tracks tellende 'Leonard P. Howell' EP (Jah Free Music, 2016), waarop diens levensloop eveneens onder de loep genomen wordt, wisten de Mexicanen van Dub Iration SoundSystem feat. Jah Free ons minder te bekoren. Afsluiten doen we met King Tubby en zijn 'Leonard 'Gong' Howell Dub' (Tamoki Wambesi, 2008).