Reggae.be
'Grandpa Was An Emperor': de val van het Ethiopische keizerrijk door de ogen van de keizerlijke familie
NieuwsJul 18, 2023

'Grandpa Was An Emperor': de val van het Ethiopische keizerrijk door de ogen van de keizerlijke familie

By Jah Rebel

Uw dienaar is al jaren een fervent verzamelaar van alles wat te maken heeft met de regeerperiode van Haile Selassie in Ethiopië, en na al die tijd is er eigenlijk nog weinig dat niet al eerder voorbijkwam of in eigen collectie terug te vinden is (we gaan het hier dadelijk over een documentaire hebben en het beeldmateriaal van de aankomst van de keizer bij zijn bezoek aan Jamaica in 1966, dat in zowat iedere documentaire over Rastafari of reggae opnieuw wordt gerecycleerd, is een uitstekend voorbeeld).

Toch waren we meer dan onder de indruk van deze 'Grandpa Was An Emperor', een film van de Amerikaanse documentairemaakster Constance Marks, waarin ze samen met Yeshi Kassa, dochter van princes Seble Desta en dejazmach Kassa Wolde Mariam en achterkleindochter van Haile Selassie, ging graven naar het hoe, wat en waarom van de val van het Ethiopische keizerrijk in 1974 en de tragische nasleep van die coup, die tot op de dag van vandaag in de keizerlijke familie nazindert.

Niet alleen is deze documentaire, voor zover wij weten, de allereerste waarin leden van het Ethiopische hof de hoofdrol voor hun rekening nemen en openlijk (durven) spreken, maar ook de Britse BBC- en ITV-journalist Jonathan Dimbleby, wiens documentaire 'The Unknown Famine' in 1974 uiteindelijk een katalysator bleek voor de coup van de Derg tegen Haile Selassie, spreekt voor het eerst over de mediamanipulatie door de Derg, en zelfs Bob Marley blijkt een rol te hebben gespeeld in de nasleep van de tragedie (hier meer details over weggeven zou uw kijkplezier vergallen).

De feiten zijn ondertussen bekend (of zouden dat moeten zijn)… Haile Selassie werd afgezet, afgevoerd in een Volkswagen Kever en eerst nog een tijd lang onder huisarrest geplaatst, om een jaar later alsnog in zijn slaap vermoord te worden, waarna de Derg er niet beter op vond dan zijn overblijfselen te dumpen in één van de toiletputten onder het paleis.

De rest van de keizerlijke familie (en bij uitbreiding de regeringsfunctionarissen en militaire leiding trouw aan de keizer) verging het amper beter. Het grootste deel werd al aangehouden op de vooravond van de afzetting van de keizer en vervolgens opgesloten in Kerdele Prison (in de Ethiopische volksmond bekend als Alem Bekagn of "Ik heb genoeg van deze wereld!").

Op 23 november, bekend als het Bloedbad van de Zestig of Zwarte Zaterdag volgde dan de standrechtelijke executie van niet minder dan 60 leden van de keizerlijke regering, waaronder een aanzienlijk aantal familieleden van de keizer. De vrouwelijke gevangen zouden de volgende 14 (!) jaar samen in een kale kamer van de gevangenis moeten doorbrengen, tot ze na aanhoudende acties van Amnesty International en politieke druk vanuit Europa in 1988 eindelijk "gratie" kregen.

Op het moment van de dramatische omwentelingen in Ethiopië studeerde Yeshi Kassa in het Verenigd Koninkrijk, maar haar zusjes Laly en Kokeb en broertje Amaha bleven wel in Addis Abeba achter. Ze werden eerst opgevangen door een tante, maar nadat ook dat te gevaarlijk werd - ondertussen waarde de Rode Terreur door het ganse land - werden ze ondergebracht bij Amerikaanse zendelingen en tenslotte, als in een ware Hollywoodfilm, met twee klein sportvliegtuigjes het land uit gesmokkeld.

Yeshi's vader, dejazmach Kassa Wolde Mariam (achtereenvolgens decaan van de Haile Selassie Universiteit en minister van landbouw) was niet bij de zestig slachtoffers op Zwarte Zaterdag, maar werd alsnog gewurgd in 1979.

Met de troepen van het Ethiopisch Volksrevolutionair Democratisch Front op de hielen, ontvluchtte dictator Mengistu Haile Mariam in 1991 het land en kreeg asiel in Zimbabwe, waar hij tot op de dag van vandaag rustig zijn oude dag mag slijten.

Geen documentaire om vrolijk van te worden, maar wel een gedegen stukje Ethiopische geschiedenis dat u absoluut gezien moet hebben!

'Grandpa Was An Emperor' is sinds kort verkrijgbaar op DVD (onder andere te bestellen via Amazon), maar heeft wel DVD regiocode 1 en u kunt hem dus enkel afspelen met een regiovrije DVD-speler!

'Grandpa Was An Emperor': de val van het Ethiopische keizerrijk door de ogen van de keizerlijke familie

About the Author

Jah Rebel
Meer

Lag samen met Jah Shakespear aan de basis van Reggae.be; eerst als recensent en interviewer, en vanaf eind 2014 ook als hoofdredacteur. Verdeelt zijn tijd tussen zijn twee passies: muziek en Haile Selassie.

Genres

RootsReggaeNyahbinghi

Published

Jul 18, 2023