Er bestaat geen soundsystem operator die meer invloed gehad heeft op de wereldwijde soundsystemgemeenschap dan Jah Shaka, The Zulu Warrior, de koning van de soundsystems. Er zijn talloze selectors en operators die Shaka's King David speelstijl (met de rug naar het publiek, met één platenspeler en één microfoon) hebben overgenomen. Velen onder hen proberen ook zijn indrukwekkende Rastaman chants te imiteren en schaffen zelfs speciaal een HH Slider Echo aan om de schijnbaar oneindig feedbackende sirengeluiden waar Jah Shaka zo bekend om stond, na te bootsen. We kunnen echter met een gerust hart zeggen dat geen enkel individu uit dit leger aan bewonderaars en imitatoren in de buurt komt bij de originele Shaka-ervaring. In elke reggae platenwinkel in Londen staat minstens één bak platen, meestal met UK stepper releases, die geadverteerd worden als zijnde "Shaka killers". Net zoals de naam Bob Marley een trademark is geworden voor reggaemuziek binnen de wereldwijde popcultuur, is die van Jah Shaka dat voor soundsystems en UK-dub binnen de wereldwijd verspreide subcultuur.
Over Jah Shaka en zijn nalatenschap kan makkelijk een boek neergepend worden. Of misschien net niet, want er hangt heel wat mysterie rond de legendarische figuur en de geschiedenis van zijn muzikale activiteit. De man gaf dan ook amper interviews en stond liever niet dan wel op de foto. Jah Shaka startte zijn soundsystem in 1969 en speelde zijn laatste dance in januari 2023. Over deze meer dan vijftig actieve jaren heeft hij dan ook verschillende generaties aan Shaka-ites rond zich verzameld, die er elk van overtuigd zijn dat hun Jah Shaka dagen de absolute hoogdagen waren. Een voorbeeld van zijn immense en historische invloed is het feit dat soundsystemfiguren die wij als elders beschouwen, zoals Ras Digby, die zelf sinds 1974 actief is, sinds hun jeugddagen opkeken naar Jah Shaka. En decennium na decennium bleef de Zulu Warrior onafgebroken roots & culture spelen van het vallen van de nacht tot het ochtendgloren.
Jah Shaka werd geboren in de Clarendon Parish in Jamaica en migreerde in 1956 als kind van de Windrush-generatie naar Zuid-Londen. Hij startte zijn soundsystemverhaal bij Freddie Cloudburst Sound System, waar hij in de leer ging en vooral Amerikaanse R&B-nummers speelde. Tijdens de jaren zeventig werkte Shaka zich op tot één van de meest vooraanstaande namen van tweede generatie Brits-Jamaicaanse roots soundsystems, die toen ook wel "youth sounds" genoemd werden. Zo speelde hij in de 70s en 80s in sound clashes tegenover generatiegenoten waaronder Sir Coxsone Outernational, Dennis Bovell's Sufferer Hi-Fi, Frontline International, Fatman Sound System, Dread Diamonds, (Jah) Wassifa, Quaker City, Saxon en Jah Tubby's. Voor zij die deze dances niet hebben bijgewoond, zijn de vele op het internet circulerende sound tapes van clashes en solo dances van Jah Shaka een ware bron van inspiratie.
Terwijl in het Verenigd Koninkrijk door vele soundsystems een ommezwaai werd gemaakt naar de dancehall tijdens de late jaren 80s en 90s, bleef Jah Shaka tijdens deze periode de Rastafari boodschap verkondigen door middel van het spelen van rootsreggae en UK-reggae en dub, waardoor hij dikwijls voor een klein publiek speelde, maar wel een groot aantal toegewijde volgers kreeg. In deze zelfde periode werd eveneens het Jah Shaka Music label opgericht, waar tijdloze UK-dub releases op verschenen van Jah Shaka met zijn All Stars of zijn Fasimbas band, alsook samenwerkingen met Mad Professor, Twinkle Brothers, The Disciples en Dread And Fred, en vocals van legendarische artiesten waaronder Johnny Clarke, Max Romeo en Horace Andy. Recent werd het label nieuw leven in geblazen en verschenen producties van Young Warrior (Shaka's zoon), Mafia & Fluxy en The Bush Chemists op 7inch-formaat. De 'Commandments of Dub'-albums kunnen gezien worden als fundamentele elementen van de UK-dub sound.
Jah Shaka was een tijd actief als jeugdwerker en moedigde jongeren aan om geschiedenis en aardrijkskunde te sturen, om "…te weten wat is gebeurd, waar het is gebeurd en wie er verantwoordelijk voor is." Het was dit verleden dat hem aanzette om in 1992 zijn Jah Shaka Foundation Music & Sports Academy in Ghana op te richten, waar veel van zijn muzikale winsten in geïnvesteerd werden. Zo kocht de foundation 28000 m² land vlakbij de hoofdstad Accra en verdeelde ze er onder meer medische benodigdheden.
1992 was tevens het jaar waarin Shaka voor het eerst in België optrad, op Reggae Geel met zijn Fasimbas band, als live act dus. De daaropvolgende decennia kwam hij meerdere malen terug in soundsystem context, waarvan de laatste maal in november 2022, te Antwerpen. Zelf is yours truly vereerd en dankbaar om de allerlaatste Jah Shaka Sound System dance te hebben mogen bijwonen in Londen in januari 2023. Het voelen van de door valve amps aangestuurde baslijnen die Shaka's sound produceerde wanneer hij sterk gepitchte tunes en dubs speelde, is een moeilijk te beschrijven gevoel dat maar al te herkenbaar is voor wie het heeft meegemaakt. Op een Shaka dance waren alle aanwezigen, ongeacht leeftijd, sociale-, culturele- en etnische achtergrond in eenheid verenigd voor één reden: skanken op de sounds van The Zulu Warrior. Jah Shaka, of Knocky, zoals sommigen hem noemden, zou overleden zijn aan de gevolgen van een hartaanval.
De gevreesde dag van het heengaan van de soundsystemkoning is gekomen, maar zijn muziek, nalatenschap en spirituele energie zullen ongetwijfeld verder leven en herinnerd en gedragen worden door de wereldwijde soundsystem community.
.Dl7BAwhJ_ZJXLLF.webp)
