R.I.P. Phil Wauters aka. Ras Feel aka. King Flashman (1959-2022)

Dit kan alleen maar een persoonlijk in memoriam zijn. Ik heb met Ras Feel mijn eerste reggaeconcerten en -feestjes bezocht. Hij had toen, begin jaren '80, al een homestudio waar hij ons inwijdde in de geheimen van de dub, toen nog mysterieuze muziek uit een ver land. Sampling bestond nog niet maar Phil verknipte al wel allerhande geluidsfragmenten op band. Met Ras Pat bouwde hij na de peetvaders van de Belgische reggae Professor Cat & Doctor Dog het eerste soundsystem in dit land, King Flashman Elektro.

Ras Feel was ook het boegbeeld van de eerste generatie Belgische deejays, soms rapte hij tot ons vermaak gewoon in het Antwerps. Als verwoed verzamelaar van Studio One verspreidde hij die muziek via radioprogramma's en cassettes, en maakte zelf honderden versions van de riddims die ons allemaal zo vertrouwd zijn. Waarvoor hij door Coxsone Dodd ooit nog persoonlijk op de vingers werd getikt, en bedreigd met een rechtszaak. De baas van Studio One had eens moeten weten hoeveel van zijn platen hier verkocht zijn dankzij Ras Feel.

Studio One was ook het fundament van de teachings die Phil meegaf aan de leden van Calabash, later Asham. Hij leerde de band midden jaren 90 eerst alle Studio One-riddims spelen, wat de ideale voedingsbodem bleek te zijn voor het zeer gevarieerde backing werk dat de muzikanten later zouden creëren met de meest uiteenlopende artiesten, van Slongs en Cocojr. tot Prince Alla en Marcia Griffiths. Hij zag meteen dat Wim Verbruggen misschien wel de beste reggaedrummer van het land was en gaf hem ook zijn nickname, Wim Radix. Het succes van Asham en Drummie Radix is misschien wel de mooiste erfenis van Ras Feel.

Ik moet hem voor het eerst ontmoet hebben in Rasta Connection, het winkeltje van Professor Cat (Jacques Chapon) boven het Pannenhuis op het Conscienceplein, of Brabo Records op de Grote Markt, waar Gaba Longsize (Luc Pleuger) zijn volk naar reggae leerde luisteren. We spendeerden er al ons zakgeld aan de nieuwste import uit Jamaica en Engeland. Zo kwamen we ook in contact met Lui Lucky (vader van Crucial Alphonso), die ons op een avond uitnodigde voor een avondje met (toaster) Militant Barry en (zanger) Carlton Jackson die bij hem op bezoek waren. Ik denk dat het eeuwige verbond tussen mij en Phil toen bezegeld is, met die twee Jamaicaanse rasta's erbij, en een zelf gefabriceerde chillum.

Je zou kunnen zeggen dat we sindsdien altijd aan dezelfde kar zijn blijven trekken. Hij als zanger, dichter, muzikant, activist, deejay, schrijver, organisator en beeldend kunstenaar, ik vooral als schrijver maar door de jaren heen ook ettelijke keren als selector, met Phil als deejay. We waren in onze late tienerjaren samen opgegroeid met dezelfde platen, met dezelfde rootsreggae. Niemand die mijn selectie beter kon animeren dan Ras Feel, een bijnaam die hij zich overigens pas eind jaren '90 heeft eigen gemaakt. Voorheen noemde hij zich Jah Fil, Ras Phil of King Flashman.

Zelf presenteerde hij nog af en toe een Studio One set maar in de wilde dancehall jaren leek zijn (en mijn) rol stilaan uitgespeeld. Tot zich weer een nieuwe reggaegeneratie aanbood, de dubheads die ook open stonden voor de oorspronkelijke dub & roots uit Jamaica. Wij voel(d)en ons thuis in die community, niet in het minst door het hernieuwde respect voor de Rastafari-cultuur en de consciousness die wij altijd zo hoog hebben ingeschat.

Zoals veel pioniers heeft Phil zich lange tijd wat miskend gevoeld. Toen Rastafari een minder dominante kracht werd in de reggae en dancehall de boventoon voerde, kon hij bij momenten echt boos worden, verongelijkt, een grumpy old man. Soms richtte hij zijn pijlen zelfs op mij, omdat ik hem niet genoeg erkenning zou geven. Ik heb hem dat nooit kwalijk genomen. Phil verschilde in dat opzicht maar weinig van veel Jamaicaanse artiesten, ook pioniers die met lede ogen moesten aanzien hoe hun werk en boodschap geleidelijk vergeten en genegeerd werden. Ik denk en durf hopen dat hij in zijn laatste levensjaren toch nog vrede heeft genomen met zichzelf en zijn culturele erfenis, dat hij voelde dat die erkenning er uiteindelijk toch gekomen is. Ook al moesten zijn eindeloos lange dreadlocks er enkele jaren geleden aan geloven, het meest zichtbare kenmerk van zijn spiritualiteit.

Ik noem Phil niet zomaar een rastaman from creation. Ik bedoel daarmee dat hij de essentie van Rastafari ook heeft geïntegreerd in zijn dagelijkse bestaan. Phil heeft jaar en dag in de hulpverlening en andere sociale organisaties gewerkt, altijd klaar om zijn medemens te helpen. Ital food was voor hem al heel lang een gewoonte. Hij deelde gul liefde, kennis en ervaringen, met name via Facebook. Hoewel zijn somberheid ook daar weleens de bovenhand durfde halen, en sommige medeburgers het echt wel moesten ontgelden. Als risicopatiënt kon hij zich zwaar ergeren aan het in zijn ogen onverantwoorde gedrag van sommige mensen in het publieke leven. En aan het openbaar vervoer, vorige week nog, toen hij bij -6° twee uur op een tram moest wachten en doodziek was thuisgekomen. Een afspraak met de dokter kon pas enkele dagen later maar tegen dan was het al te laat. Phil had al eerder op de rand van leven en dood gezweefd met een zware longontsteking, nu is hij er wellicht definitief aan ten onder gegaan.

En zo verdwijnt misschien wel de meest kleurrijke en inspirerende figuur die de Belgische reggaewereld ooit gekend heeft, onze eigen mystic man of revelation, naar eigen zeggen gedreven door dromen, visioenen en openbaringen maar evenzeer door de harde realiteit van de hedendaagse wereld. Hij heeft zijn naam niet zomaar in Ras Feel veranderd. Zo gevoelig was hij inderdaad voor onrecht en miserie, voor domheid en arrogantie, voor de uitwassen van Babylon.

Als er een rastahemel bestaat, heeft Phil daar zeker zijn plaats verdiend.