Beyond Selassie & Garvey: Walter Rodney

Rodney werd in 1942, in Georgetown, de hoofdstad van het toenmalige Brits-Guyana, geboren. Als begaafd student uit een arbeidersgezin verkreeg hij studiebeurzen en studeerde in 1963, aan de University of the West Indies (UWI) in Jamaica, af. In Londen behaalde hij drie jaar later, in 1966, tevens het jaar dat Guyana de onafhankelijkheid verwierf, zijn doctoraat in African History met een proefschrift over slavenhandel: 'A history of the Upper Guinea Coast, 1545-1800'.

Van 1966 tot 1967 doceerde hij aan de Universiteit van Dar es Salaam in Tanzania, het jaar daarop aan de UWI in Jamaica. Beïnvloed door de Black Power beweging, gericht op revolutionaire veranderingen, zette hij zich voor de behoeftigen in waarbij hij in contact raakte met de rastabeweging. Zijn politiek activisme werd hem niet in dank afgenomen. In oktober 1968 werd hem, na deelname aan een conferentie in Montreal (Canada) de terugkeer naar Jamaica ontzegd. De Jamaicaanse regering onder Hugh Shearer verklaard hem "persona non grata". De kwestie leidde ertoe dat zowel studenten als rasta's de straat op optrokken en in opstand kwamen, een rebellie die de Jamaicaanse geschiedenis in ging als de Rodney Riots. Het voorval inspireerde reggae veteraan Carl Dawkins, in 1969, tot het uitbrengen van het rocksteady nummer 'Dr Rodney (Rodney's History)': "…Yes! It's a mystery Dr. Rodney created a history… Said he came to Jamaica, said he came here as a lecturer. Went back up to Canada, on his return down here to Jamaica the immigration stopped him, they said no Dr. Rodney we just can't let you teach at this UC… It caused a fuss and a fight…"

In de jaren die volgden hervatte hij, tot in 1974, zijn werk aan de universiteit van Dar es Salaam. Zijn publicaties en boeken, waaronder 'How Europe Underdeveloped Africa' werden wereldwijd, uitgezonderd in die landen waar zijn idealen geen bedreiging voor het establishment vormden, verbannen. In die onstuimige periode verscheen eveneens 'Groundings with My Brothers' (1972), een boek waarin hij, vanuit zijn Jamaicaanse ervaringen, de relevantie van zijn emancipatorische ideeën toelichtte en tot beschouwd wordt als een van de meest invloedrijke Black Power-teksten uit de Caraïben.

Op 13 juni 1980, werd de 38-jarige Rodney in zijn thuisland, kort nadat hij met de 'Working People's Alliance' meedeed aan een verkiezingscampagne, door een bom in zijn wagen vermoord. Een parlementair onderzoek in 2014 concludeerde dat hij, met medeweten van toenmalig premier Forbes Burnham, door de Guyanese staat werd geëxecuteerd. Het duurde nog tot augustus 2021 alvorens de resultaten van het onderzoek door het parlement werden erkend. De moord op Rodney werd het onderwerp voor het nummer 'Walter Rodney' van DJ Louie Lepkie, die in december 1987 eveneens werd vermoord, neergeschoten bij de Reggaelounge danszaal in Manhattan.

In Jamaica hadden de Rodney rellen intussen voor een omwenteling gezorgd die de opkomst van de West-Indische dubpoëzie versnelde. Jean 'Binta' Breeze, dichteres en een van de belangrijkste Jamaicaanse artiesten in de aanvangsjaren van dub poetry, onderlijnde de bijdrage die Rodneys gedachtengoed hieraan leverde. Ook Orlando Wong, ons bekend als Oku Onuora, stelde dat Walter de eerste generatie dub poets beïnvloedde: "It was a very interesting period, where Jamaica, although a very small island, had influence because of the politics of the island. Rastafari added to that, the Black Power movement was at its peak at the time. So that's how I grew up, that kind of climate, in the '60s. You had people like Walter Rodney, who had come to Jamaica at one time, and historically, the Jamaican people are very rebellious, and throughout the history of the Jamaican people we have seen this… like numerous rebellions and people even exporting the whole ideology of black consciousness."

Als antwoord op de vraag die Corey Harris zich in zijn eigen eerbetoon stelt: "Who remembers Walter Rodney, who remembers him?", citeren we de Amerikaanse politieke activiste, Angela Davis: "If Walter Rodney's assassins were under the impression that they could arrest the flow of his ideas by destroying his body, they could have not been more wrong … In the context of the new resistance fo global capitalism, his captivating analysis resonates more than ever before."

En dat zijn gedachtengoed en nalatenschap tot op heden levendig blijven, kunnen we tot slot illustreren met enkele songs waarin artiesten van de huidige reggaegeneratie hem aanhalen:

- Chronixx - 'Black Is Beautiful' (Virgin, 2017)

- Protoje - 'Flames' (Mr Bongo, 2018)

- G Nova Sound - 'Revolutionaries' (Nova Sound Pro, 2019)

- Devin Di Dakta - 'Politics' (Saint Kingston Music, 2021)