Rastaman Chants: 'Balaam And Balak' (Zema, 1997)

In 1981 ontmoette Zema Bob Marley in de Duitse kankerkliniek waar toen ook haar moeder werd behandeld. Die kennismaking en de tijd die ze met hem kon doorbrengen, beschouwt ze nog steeds als een goddelijke interventie. Het vormde de aanzet die er, volgens haar, toe leidde de ingetogen kracht en de spirituele boodschap in reggaemuziek te doorgronden: "My purpose in life is to turn the hearts of the children to the most high God using my gifts as a psalmist, and most importantly through my actions and lifestyle, to glorify the almighty, uplift and encourage and present a positive image for women in music."

De keuze van deze rastaman chant berust niet, zoals naar gewoonte, op een aantal songs waarin het Bijbelverhaal van 'Balaam And Balak' wordt aangehaald. Dan wel op het oeuvre van Zema voor wie het uitdragen van de religieuze boodschap, met passages uit het Heilige Schrift in de lyrics, haast een handelsmerk is. Als blanke vrouw wist ze hiermee respect en waardering af te dwingen in (meer tolerante) Jamaicaanse rastakringen.

Enkele voorbeelden van songs waarin Zema Bijbelpassages citeert zijn onder andere: 'Keep Justice' (Jesaja 56), in 'Bite And Blow' met The Gladiators (Psalm 55), 'Overcome Evil With Good' (Romeinen 12) en in 'Your Mercy Endureth' (Psalm 138)...

Het nummer dat wij verkozen, haalt een verhaal uit het vierde Bijbelboek aan (Numeri: de Israëlieten, tijdens hun 40 jaar in de woestijn, na de uittocht van Egypte). Wanneer het volk Israël de grens van het land Kanaän bereikte, baarde hun aanwezigheid, zo dicht bij zijn grondgebied de koning van Moab, Balak, zorgen. Alhoewel er geen onmiddellijke dreiging bestond, ontbood Balak een Mesopotamische waarzegger, Bileam, met het verzoek een vloek over de Israëlieten uit te spreken.

Bileam erkende, alhoewel zelf geen Israëliet, Jehova als zijn god en weigerde aanvankelijk op het verzoek in te gaan. Volhardend stuurde Balak een delegatie van prinsen die Bileam de belofte op een enorme verloning moesten overbrengen. Bezwijkend ging Bileam op het voorstel in, een ongehoorzaamheid waarmee hij Gods woede ontketende. Onder de strikte voorwaarde dat hij uitsluitend in Jehova's woord zou spreken krijgt hij de toestemming om Balak te bezoeken.

De koning stelde alles in het werk om Bileam te ondersteunen in het uitspreken van de vloek. Maar bij elke poging resulteerde dit een ongewenste zegening voor het volk Israël, waarmee God werk zijn onvoorwaardelijke toewijding jegens zijn onderdanen wou bewijzen.

Daar hij in zijn pogingen werd gedwarsboomd, stelde Bileam de koning een andere strategie voor: Moabitische vrouwen zouden de Israëlieten moeten verleiden tot afgoderij en immoraliteit in de hoop dat Jehova dan zelf een oordeel zou vellen en een vloek zou uitspreken. Bileam slaagde in zijn opzet en 24.000 Israëlieten lieten het leven omdat ze van Gods pad waren afgedwaald.

De koppigheid en volharding waarmee Bileam tegen Jehova's wil was ingegaan, bleef niet ongestraft. Hij werd met het zwaard ter dood gebracht in Gods oordeel over de Moabieten van wie het geld hem tot ontrouw verleidde.

Dat zijn trots, zijn liefde voor geld, zijn honger naar populariteit en macht de waarzegger tot zijn eigen vernietiging dreven, wordt later ook driemaal in het Nieuw Testament aangehaald: 
2 Petrus 2:15: "Die den rechten weg verlaten hebbende, zijn verdwaald, en volgen den weg van Bíleam, den zoon van Beor, die het loon der ongerechtigheid liefgehad heeft."
Judas 1:11: "Wee hun, want zij zijn den weg van Kaïn ingegaan, en door de verleiding van het loon van Bíleam zijn zij heengestort, en zijn door de tegenspreking van Korach vergaan."
Openbaring 2:14: "Maar Ik heb enige weinige dingen tegen u, dat gij aldaar hebt die de lering van Bíleam houden, die Balak leerde den kinderen Israëls een aanstoot voor te werpen, opdat zij zouden afgodenoffer eten en hoereren."

Tot slot de bijbelverwijzingen in Zema's song:

Oooh, Balaam, oooh, and Balak … I see him but not now, I behold him but not near. A Star shall come out of Jacob, a sceptre shall rise out of Israel and batter at the brow of Moab and destroy all the sons of Shet
Numeri 24-17: "Ik zal hem zien, maar nu niet; ik zal hem aanschouwen, maar niet nabij. Er zal een ster voortgaan uit Jakob, en er zal een scepter uit Israël opkomen; die zal de palen der Moabieten verslaan en zal al de kinderen van Seth verstoren."

Rise up, Balak, and hear, God is not a man that he should lie
Numeri 23 18-19: "18 Toen hief hij zijn spreuk op en zeide: sta op, Balak, en hoor; neig uw oren tot mij, gij zoon van Zippor. 19 God is geen man, dat hij liegen zou…"

There's no sorcery against Jacob
Numeri 23-23: "Want er is geen toverij tegen Jakob, noch waarzeggerij tegen Israël…" 

Blessed is he who blesses you and cursed is he who curses you
Numeri 24-9: "… Zo wie u zegent, die zij gezegend, en vervloekt zij wie u vervloekt."

Like valleys that stretch out, gardens by the river's side, aloes planted by the Lord like cedars beside the waters
Numeri 24-6: "Gelijk de beken breiden zij zich uit, als de hoven aan de rivieren; de heere heeft ze geplant als de sandelbomen, als de cederbomen aan het water."

He shall pour water from his bucket, his seed shall be in many waters
Numeri 24-7: "Er zal water uit zijn emmeren vloeien en zijn zaad zal in vele wateren zijn…" 

The utterings of Balaam the son of Beor, the man whose eyes are open, the utterings of him who hears the words of God and has knowledge of the most high, who sees the vision of the almighty,
who falls down with eyes wide open
Numeri 24 15-16: "15 Toen hief hij zijn spreuk op en zeide: Bíleam, de zoon van Beor, spreekt, en die man wien de ogen geopend zijn, spreekt. 16 De hoorder der redenen Gods spreekt en die de wetenschap des allerhoogsten weet; die het gezicht des almachtigen ziet, die verrukt wordt en wien de ogen ontdekt worden."