Reggae.be
Beyond Selassie & Garvey: Christoffel Columbus
Roots & CultureSep 24, 2022

Beyond Selassie & Garvey: Christoffel Columbus

By Ras Mundele

Columbus wordt in onze westerse geschiedenisboeken vaak erkend en bejubeld als de ontdekkingsreiziger die, met zijn zoektocht naar een kortere vaarroute naar Indië, op 12 oktober 1492 Amerika bereikte. Omwille van de historische gevolgen die het aan wal gaan in het Caraïbisch gebied met zich meebrachten, wordt hij door Rasta's gehekeld. Via enkele songteksten ondernemen we een poging om klaarheid te scheppen over het feit dat tal van reggaeartiesten deze historische figuur in een negatief daglicht stellen.

'Here Comes The Judge' (Satta Riddim), een solosingle die Peter Tosh in een Joe Gibbs productie in 1973 uitbracht, laat er geen twijfel over bestaan. Onverbloemd veroordeelt Tosh hierin, op krachtige wijze, de slavenhandel en het kolonialisme. Christopher Columbus, of in een typische Tosh-woordspeling "Christ-T'ief Come-Rob-Us", verschijnt in het nummer samen met een resem aan historische figuren (Francis Drake, Bartolomeus De las Casas, Vasco Da Gama, Alexander de Grote, John Hannon, David Livingston, Henry Morgan en Marco Polo) voor de rechter.

Ten gevolge de genocide van de inheemse bevolking, ontstond er een nood aan werkkrachten in de Nieuwe Wereld. De grootschalige slavenhandel, waarbij miljoenen Afrikanen naar Amerika werden verscheept, ten gevolge. In Peters song luidt de aanklacht als volgt: "Robbing and raping Africa, stealing black people out of Africa, brainwashing black people. Holding black people in captivity for more than three hundred years. Killing over 50 million black people without a cause. Teaching black people to hate themselves."

Ondanks wat gestotterde bezwaren, volgt er een meedogenloos oordeel: "No mercy, the penalty for all this, each of you must be hanged by the tongue, no appeal will be accepted." Het verhangen bij de tong moet hier als een symbolische straf, voor de leugenachtige wijze waarop de geschiedenis wordt voorgesteld, aanzien worden. Het aanklagen van deze onwaarheden verwoordde Peter een jaar eerder al in het nummer 'You Can't Blame The Youth' (1972): "You teach the youth about Christopher Columbus and you said he was a very great man… So, you can't blame the youth when they don't learn, you can't fool the youth…".

De impact en de wreedheid van de Amerikaanse kolonisatie, die met de eerste reis van Columbus werd ingezet, mogen we niet uit het oog verliezen. De voornaamste officiële talen op het continent zijn tegenwoordig de lingua van de koloniale mogendheden: het Spaans, het Portugees, het Engels en het Frans. De oorspronkelijke bewoners, van zowel Noord-, Centraal- als Zuid-Amerika, werden haast volledig uitgeroeid, zij het niet door ziekte dan wel door geweld. Op de dag van vandaag vertoeven hun afstammelingen veelal in erbarmelijke levensomstandigheden en worden ze daarenboven nog vaak als tweederangsburgers beschouwd. 


Back to reggae… In 1974 verschijnt Little Roy's 'Christopher Columbus'. Hierin stelt de zanger dat de eer voor de ontdekking van America dreadlocks (Afrikanen) en niet Columbus toekomt: "Men say Christopher Columbus discover on ya, but I know Christopher Columbus come steal dreadlocks' honor.". Heel wat historische feiten wijzen inderdaad in de richting dat Afrikanen lang voor Columbus Amerika bereikten. Over een Afrikaanse aanwezigheid in Amerika voorafgaand aan de komst van Columbus biedt, het in 1976 verschenen werk van de Gyanese auteur Ivan Van Sertima, 'They Came Before Columbus: The African Presence In Ancient America', stof tot nadenken. Later in de song stelt Roy de zeevaarder eveneens verantwoordelijk voor de import van Babylon, het opdringen van westerse waarden en normen: "So him go away and him come again, bring Babylon on ya..." (In 2010 heruitgebracht in een Prince Fatty versie)

In 1981 rekent Little Roy, met 'Columbus Ship' (verschenen op het gelijknamige album), verder met de ontdekkingsreiziger af, door hem zijn aandeel in de slavenhandel aan te wrijven: "Hey mister wicked man hiding in Babylon, you put I on Columbus ship when I could not swim. You carried I out to sea when I could not swim… Now you don't wanna set I free… Look how I'm growing thin since you carried I out to sea, to slave on your plantation." 

Een jaar eerder wijdde Burning Spear op het album 'Hail H.I.M.' (1980) reeds een song aan de Genuaan: 'Columbus'. Net als Little Roy verklaart Winston dat het claimen van de ontdekking een grove leugen is: "Christopher Columbus is a damn blasted liar… He's saying that, he is the first one who discover Jamaica. I and I say that, what about the Arawak indians and the few black man who were around here, before him?". Ook hij verdedigt hier de stelling dat er, reeds voor 1492, Afrikanen naar Amerika reisden en sommigen er zelfs nog leefden. Verder in de song een verwijzing naar het idee, dat Bartolomeus de las Casas in 1503 opperde, om de Arawak indianen te vervangen door uit Afrika geïmporteerde slaven: "The Indians couldn't hang on no longer. Here comes first black man and woman and children ina Jam down land…"

Zelf beschouwen we het summum van Columbus bashing 'People's Court Part II' en 'Columbus Ghost', twee vernietigende gedichten die dub poet Mutabaruka (Allan Hope) in 1994 uitbracht. De inhoudelijke analyse en de interpretatie van de lyrics zou te omvangrijk zijn en laten we bij deze aan de lezer over.

Dat Columbus en al datgene waar hij symbool voor staat op Jamaica niet geliefd zijn, zal ondertussen eenieder wel duidelijk blijken. Als afsluiter reiken we nog graag volgende songs aan: 

-       Ken Boothe - 'Christopher Columbus' (Fox, 1987) 

-       Culture - 'Outcast (Trust Me)' (RAS Records, 1997)

-       Chezidek - 'Who Start' (Tabou 1, 2009)

The half has never been told…
Beyond Selassie & Garvey: Christoffel Columbus

About the Author

Ras Mundele
Meer

Raakte eind jaren '70 van de vorige eeuw in de ban van reggae muziek. Als lid van Burnin' Ash, één van de eerste Belgische reggaebands, werd hij, als enige met een ander tintje, omgedoopt tot Ras Mundele (Mundele betekent "blank" in het Lingala). Was tot 2000 samen met Aura Lewis actief als leadzanger en toetsenist bij de Tsjaka Band en werkte ook nog een tijdje samen met The Right Prophecy. Pikte enkele jaren geleden de draad weer op als muziek- en songwriter. Al meer dan 40 jaar in de ban van het maatschappelijke, sociale en spirituele gedachtengoed waarmee reggae gepaard gaat, wil hij die boodschap nu ook graag delen via Reggae.be.

Genres

RootsReggae

Published

Sep 24, 2022