R.I.P. Filbero 'Fil' Callender (1946-2022)

Over wie het allereerste reggaenummer bracht, zijn de meningen verdeeld. De visie van Callender over het ontstaan van reggae geven we hier dan ook graag als introductie mee: "I don't think that one person could make a claim and say he was the one that invented reggae. It was a combination of what all the various musicians were doing in various songs. Later on somebody coined the word "reggae" and went to say this is reggae now".

Callender werd op 25 augustus 1946 in Panama geboren en groeide er in de havenstad Colon op: "I grew up in a Spanish-oriented culture. We had mostly the salsa and mambo which were indigenous to the culture. But we were also exposed to American music and other music across the world. I wasn't very involved in music, funnily enough, when going to school in Panama but I was fascinated with the rhythms, especially the salsa rhythms."

Met zijn moeder, broer en zus ontvluchtte hij het geweld in zijn geboorteland en migreerde als tiener naar Jamaica. Over zijn kennismaking met de Jamaicaanse muziek en de aanzet om drummer te worden, vertelde Fil: "I remember, one day we went to the country, Ocho Rios I think, and one of my friends introduced me to a Rasta village where the Rasta drummers, Mystic Revelation of Rastafari, were in concert. I was about 15 or 16, I thought that that was the greatest thing I'd ever heard, listening to their drums. I think the drumming of the Mystic Revelation of Rastafari was one of the starting points for me in pursuing and going further into trying to learn drums and play a bit more."

Zijn eerste stappen als drummer zette hij wanneer gitarist Eric Frater hem voor zijn band The Virtues rekruteerde. Via Frater werd hij iets later huisdrummer bij de legendarische Studio 1 band van Coxsone Dodd en kreeg hierdoor de gelegenheid om met andere reggaepioniers waaronder Boris Gardiner, Vin Gordon en Jackie Mittoo aan de slag te gaan. Tijdens die periode, eind jaren '60 tot begin jaren '70, zorgde Callender voor enkele van de grootste Jamaicaanse riddims die ooit zijn gemaakt. Zo leverde hij zijn bijdrage aan klassiekers als Satta Massagana, Real Rock, Drifter en Queen of the Minstrel, om er maar enkele te noemen.

Voor de drums die hij in 1970 op 'Mr Fix It' van Winston Francis' neerzette crediteerde Sly Dunbar hem zelfs voor het creëren van de steppers-drumbeat. Hoe die beat tot stand kwam verwoordde Fil als volgt: "There was this disco beat, these disco songs that were out at the period, and I said to myself "Well, these songs are very successful abroad but I don't hear anything like that in reggae. I want to try to see if that disco beat, the kick pattern, can work in reggae". So that's where I started to experiment and the steppers is actually a disco straight forward drum pattern."

Voor Callender zelf was zijn bijdrage aan het nummer 'Satta Massagana' (1969) van The Abyssinians zijn hoogtepunt als drummer, het drumpatroon waar hij het meest trots over was: "I have to say undoubtedly the pattern Satta Massagana, which wasn't steppers, it was a rockers. The Abyssinians, ... It was an album they were doing and they booked the session and the first song was Satta Massagana. It was musicians like Eric Frater again, Leroy Sibbles played the bass that time, Boris Gardiner had left, Robbie Lyn played the keyboard because Jackie Mittoo had migrated also."

Naast drummer was Fil ook gitarist en speelde op klassiekers van onder andere Dennis Brown, Max Romeo en Burning Spear. Nadat hij Studio 1 verliet, vormde Callender zijn eigen band, The In Crowd, waarin hij de zang en lead gitaar op zich nam.  Deze brachten twee albums, 'His Majesty Is Coming' (1978) en 'Man From New Guinea' (1979) uit. Hun werk leverde enkele van de mooiste rootsreggae anthems uit de jaren zeventig van de vorige eeuw op, met 'His Majesty Is Coming', 'We Play Reggae' en 'Back A Yard' als bekendste.

Nadat The In Crowd er in 1980 mee stopte, werd Callender een toegewijd christen en speelde sindsdien voornamelijk in kerkbands. In 2013 ontving Callender "for services to music" de Order of Distinction van de Jamaicaanse regering. In diezelfde periode was er eveneens sprake van een reünie en een nieuw album van The In Crowd, maar dat project werd nooit gerealiseerd.

Met het nodige respect en een welverdiende erkenning nemen we hierbij afscheid van een reggaepionier wiens drumwerk en invloed onbetwist de geboorte van reggae ondersteunden.