20 jaar Reggae.be: Welcome to Beljam!

Reggae.be is het ultieme Belgische reggaeportaal. Hier vind je CD-reviews en concertbesprekingen, agenda's en festivalinformatie, reasoning en beschouwingen. Ska, rocksteady, rootsreggae, dub, dancehall, Rastafari, Jamaica: jij roept, wij zoeken. Check ook onze eigen artiestenpagina en de wijze woorden van Ras Fire. Jah live!

Met die woorden stelden wij onszelf toen voor. Creatief als we waren, gaven we de verschillende rubrieken welluidende titels als Fresh & Clean (reviews van nieuwe platen), Keep On Movin' (concert- en festivalverslagen), Reggae Stories en Ganja Corner. Er was uiteraard ook een agenda, en een pretentieuze belofte die we nooit hebben waargemaakt: Reggae World TV. Met de Chat-box en de Voice-chat zetten we meteen onze eerste stappen in het nieuwe, digitale communicatietijdperk. Veel mensen hadden toen nog niet eens een gsm, laat staan dat ze al online zaten te chatten.

Ook ons Reggae Forum was nog actief, de directe voorloper van de website. Opgericht in 2001 en nog jaren daarna een gangmaker van Reggae.be. In het begin het speelterrein van Ras Feel en andere veteranen uit het circuit maar de generatiewissel deed zich algauw gevoelen. De dancehall massive eiste terecht zijn plaats op, dat zie je trouwens ook aan de eerste artikels die in 2002 gepubliceerd werden, met een grote reportage over 'Dancehall Culture in Belgium', een verslag van de Dancehall Queen Contest in de Brusselse VK en reviews van Sizzla en Elephant Man.

Overigens was die evolutie ook al aan de gang in Rockers, het papieren magazine dat in 2001 ter ziele ging, net door de verschuiving naar digitale platformen. Het was Levi Boterdael, een vriend en early adapter, die mij erop attent maakte dat het adres www.reggae.be nog vrij was, en te koop voor een prikje, als ik me niet vergis 1000 frank (25 euro). De Wayback Machine van Internet Archive leert me dat de mannen van Boombastic Sound in die periode hetzelfde idee moeten gehad hebben, Reggae.be, maar dat was ons toen onbekend, en het webadres was ook door niemand vastgelegd. Crucial P weet daar misschien meer over.

Wellicht zou Boombastic de nadruk van meet af aan meer op dancehall gelegd hebben. Over onze roots lieten we namelijk geen twijfel bestaan. De meeste websites hadden in die tijd nog een mooie ingangspoort, een schermvullende illustratie die je eerst moest openklikken voor je op de echte site terechtkwam. Onze opener was een weelderige Photoshopcollage van vlaggen, afbeeldingen van Bob Marley en Marcus Garvey, Jah Rastafari en een quote van Garvey: "If you have no confidence in self, you are twice defeated in the race of life. With confidence you have won even before you have started." De illustratie kwam recht uit Rae Town, Kingston, en was gemaakt door iemand uit de entourage van Mystic Revelation of Rastafari. Om maar te zeggen dat de verbondenheid met de roots van reggae en Rastafari voor ons geen ijdel gegeven was.

Maar we zijn er in al die jaren uiteindelijk toch in geslaagd om rootsfans, dancehall massive en later ook de dubheads onder dezelfde vlag te houden, ook al leverde dat soms best lastige dilemma's op. Midden jaren '00, toen de batty boy lyrics hoogtij vierden, ook bij de Belgische sounds, werd onze resolute houding in dat debat niet altijd op prijs gesteld. Het leidde tot felle debatten op ons forum, en zelfs tot een oproep om uw dienaar te boycotten ("Stop Karel Michiels!") omdat ik reggae en dancehall zou kapot maken. Dat was even schrikken maar tegelijk ook zo typisch rude boy, zo typisch Jamaica, dat ik het wel kon plaatsen. Likes en duimpjes bestonden nog niet maar in de chats en commentaren overheersten ook de steunbetuigingen aan mijn adres.

Die hele discussie is in 2012 uiteindelijk beslecht met het No Hate Reggae Charter, een initiatief van Reggae.be, de concertorganisatoren en de "holebi- en transgenderorganisaties" (zoals ze toen nog genoemd werden) Çavaria, Outrage! en CGKR. Een fragment: 

"Voor alle duidelijkheid: het gaat om hate speech en aanzetten tot geweld tegen holebi's, niet om vrije meningsuiting. Iedereen kan/mag zeggen dat hij of zij homoseksualiteit "onnatuurlijk" vindt (niet de mening van Reggae.be), maar niet dat we holebi's daarom moeten haten en aanvallen. Ook niet in "symbolische" of "allegorische" bewoordingen - het onderscheid is te dun en de gevoeligheid te groot. Zoals president Obama vorige week zei: "...het is een kwestie van veranderend denken."

Het Reggae.be team hoopt dat het daarmee ook de visie vertegenwoordigt van de Beljam community. Na de recente uitwassen van homofobie in Brussel en de moord in Luik kunnen en willen we onze verantwoordelijkheid in elk geval niet langer ontlopen. Dit charter stond overigens al op punt voor de gebeurtenissen in Luik."

Tien jaar geleden dus. Zeg niet dat wij hebben weggekeken. Er zijn sindsdien trouwens nog amper incidenten geweest op dit vlak, buiten dan het cancellen van Sizzla in 2016, geïnitieerd door één enkele actievoerder die na lang zoeken één dubieus filmpje had gevonden van de artiest, ergens op een lokaal podium in Jamaica. In deze tijd kan dat volstaan voor een mediahype, ook al begrijpen buitenstaanders geen woord van wat de Jamaicanen zeggen, zingen, rappen en singjayen.

Kijk, dat blijft toch een kleine frustratie, dat reggae en dancehall haast altijd geïdentificeerd worden met fenomenen die door de goegemeente als gevaarlijk, schadelijk of aanstootgevend worden ervaren. Vroeger was dat ganja (tot de rappers kwamen, en de stoner rockers, en zoveel andere artiesten die niet konden genegeerd worden), sinds eind jaren '90 is homohaat het gedroomde excuus om een heel genre te demoniseren. Terwijl de Jamaicaanse popmuziek intussen hele generaties muzikanten heeft beïnvloed, en aan de basis lag van vele nieuwe stijlen, van triphop (Massive Attack) tot drum & bass en van dubstep tot afrobeats.

In ons tweede decennium zagen we een opmerkelijke verschuiving. Dancehall verloor aan populariteit en verweefde zich met r&b, "dub" werd een begrip, zij het niet in de klassieke zin van het woord, de traditie van King Tubby en andere studiotovenaars. Wel met de zelfgebouwde, mega sound systems van weleer maar die beperken zich al lang niet meer tot de Jamaicaanse dubs uit de gouden jaren '70. Ook de gezongen originals passeren de revue, liefst op single of 12inch, meestal in het begin van de sessie (wat ons, oudere jongeren, goed uitkomt), naast een heel universum van nieuwe sounds, beats en riddims uit alle windstreken, allemaal verbonden door de archetypische tegentijd van de reggae. Hoewel bepaalde technodubs ook dat ingrediënt achterwege laten en eerder aanleunen bij hardcore dance.

De opgang van de dub zorgde ook voor een transformatie van de redactie van Reggae.be. Er diende zich een nieuwe generatie jonge liefhebbers aan, veelal afkomstig uit de roots- en dub scene, die het heilige vuur enthousiast brandend hielden. Ook zij dweilden concerten en festivals af om prachtige verslagen te schrijven. De content van Reggae.be reflecteert tot vandaag wat er leeft in de wereld van roots, dub en dancehall, en is na twee decennia uitgegroeid tot een immens archief van duizenden artikels, interviews, verslagen, reisverhalen, reviews en recensies. Met consequent veel aandacht voor de Belgische artiesten en de hele Beljam scene, compleet genegeerd in de rest van het medialandschap maar voor ons al 20 jaar een absolute prioriteit.

Tegelijk zijn we natuurlijk heel old school, met al die teksten, soms echte longreads. De vraag is of daar in de toekomst nog ruimte voor is, tenzij dan als een soort archief, zoals dat van de grote kranten en bladen. Ik kan alleen maar hopen dat ons archief niet verloren gaat als wij er ooit de brui aan (moeten) geven, door gebrek aan fondsen of (erger nog) belangstelling. Niemand weet dat de toekomst brengt maar het tijdperk van de monomane verzamelaars (met een fysieke platencollectie in één genre) lijkt stilaan voorbij.

Dank aan iedereen die ooit een bijdrage heeft geleverd aan Reggae.be, in welke vorm dan ook. Te veel namen om hier te vermelden (who feels it, knows it) maar één man moeten we toch even in het zonnetje zetten: Tim 'Jah Rebel' Ianna, die Reggae.be nu al een jaar of zes in goede banen leidt en zorgt dat de site inhoudelijk blijft draaien. Geen sinecure, als je weet hij lang niet de enige rebel is in de reggaewereld, niet de enige individualist met een eigenzinnige mening. In de meest positieve zin van die woorden maar het maakt teamwork niet altijd even makkelijk en evident.

Misschien is dat wel de grootste verdienste van Reggae.be: dat het ons gelukt is om al die meningen, smaken en voorkeuren redelijk harmonieus aan bod te laten komen, om een heel diverse community aan te spreken, van rasta's tot dancehall queens, van dubheads tot eclectische muziekliefhebbers. De Beljam Reggae Massive in de breedste betekenis, niet toevallig de naam van de vzw achter Reggae.be.