'The Roots Of X', het had een biografie over de jonge jaren van Malcolm X kunnen zijn, maar is wel degelijk de titel van de tweede langspeler van Azana Makeda Smith, beter bekend als Xana Romeo.
De dochter van reggae-icoon Max Romeo heeft er haar tijd voor genomen, want tussen haar debuut, het gesmaakte uit 2016 daterende 'Wake Up' en deze opvolger zitten maar liefst vijf jaar, en dat was niet helemaal een vrije keuze zo blijkt. Xana Romeo: "Roots reggae is unrated/undervalued/unappreciated in Jamaica. The music our youths are forced to expose to is the root of all evil in our country. Record labels and radio stations are only interested in investing and promoting music without substance. I was told the music industry has closed its door on roots reggae and I shouldn't waste any more time working on roots music as the genre was declared dead. Now I understand why the so-called reggae revival never stuck around. In order to be signed or taken seriously in the Jamaican music industry, you can't be too serious or too truthful, so everyone and everything is now watered down to nothing. Give thanks I have my own platform and need not bow to these people!".
Vastbesloten te volharden in haar muzikale missie, richtte ze dan maar haar eigen XanaRomeo Music label op. 'The Roots Of X' werd geproduceerd door haar broer Azizzi (die, samen met Addis Pablo, ook zelf nog opduikt in 'Spiritual Guidance') en Omar 'Jallanzo' Johnson. Het leverde 9 nieuwe tracks op (in de numerologie symbool voor het vrouwelijke, zelfbewustzijn en globale bewustwording).
Het album opent met de geloofsbelijdenis 'Holy', meteen gevolgd door 'Africa Is Calling', een repatriation tune waarin Afrika weliswaar nog steeds wordt voorgesteld als het beloofde moedercontinent, maar waarbij Xana tegelijk weigert weg te kijken van de vele mistoestanden die er welig tieren: "Africa is calling me, the cries of mama Africa is haunting me. A land that's left for poverty is all I see, I have to head back home and try to set her free. Mama Africa is calling me, the cries of mama Africa is haunting me. Monopoly and robbery is all I see, I have to head back home and try to set her free!". Het dubby klinkende 'Marijuana Culture' is een uitstekende ganja tune en daarna volgt 'Brave Queen', eigenlijk een meer dan geslaagde update/herwerking van 'Slave Queen' van Judy Mowatt, die vorig jaar nog de Marcus Garvey Lifetime Achievement Award in ontvangst mocht nemen op de Caribbean American Heritage Awards in Washington. Voor 'Youth First' kreeg Xana het gezelschap van vader Max in een pleidooi om een einde te maken aan het egoïstisch handelen van volwassenen en meer aandacht te besteden aan de jonge generatie die zal moeten leven met de gevolgen van de beslissingen die vandaag genomen worden. Intiem wordt het dan weer met 'For My King', dat Xana opdroeg aan haar zoontje. Met de intro van 'Product Of The Ghetto' knipoogt Romeo heel even naar Phyllis Dillon's 'Woman Of The Ghetto', om daarna haar eigen levensverhaal te vertellen en een eresaluut te brengen aan Greenwich Farm, Kingston 13, waar ze opgroeide. Afsluiter 'Born In Sin' verscheen al eerder als single en voor het nummer recycleerde Xana de riddim van haar vader's 'Perilous Times'.
Blij dat Xana ongegeneerd haar eigen ding kan blijven doen zonder te hoeven plooien naar de grillen van de platenindustrie, zeker als het pareltjes als deze 'The Roots Of X' blijft opleveren!