De Zuid-Afrikaanse variant

Het is voor ons moeilijk om voor te stellen maar Lucky Dube heeft de eerste dertig jaar van zijn leven gesleten onder het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime dat pas officieel ophield te bestaan in 1994. Het spreekt voor zich dat hem dat getekend heeft en dat is uiteraard terug te vinden in zijn muziek. Hij heeft albums uitgebracht met namen als 'Slave', 'Prisoner', 'House Of Exile' en 'Victims'. En toch was deze man allesbehalve rancuneus maar eerder genereus en openhartig. Hij wist te duiden op verschillen in de maatschappij maar riep meteen ook op voor eenheid in de verscheidenheid. Dit fragment van zijn nummer 'Guns & Roses' leest als een gedicht:

I don't know why I keep believing That one day they 'll bring us together When they have shown, in more ways than one That all they care about is the dollar

You belong to the one - political party I belong to the one - musical party

Our differences are worlds apart Just like guns & roses

If we don't take control of the situation We 'll stay forever in this ya commotion

Rond de eeuwwisseling zagen we hem en zijn band geregeld aan het werk hier in de lage landen. En het zijn vooral zijn twee passages in het Antwerpse Zuiderpershuis die een diepe indruk hebben nagelaten. Voor mezelf behoren die twee concerten tot de top 5 van wat ik de afgelopen 30 jaar aan live reggae gezien heb. In mei 1998 waren wij compleet overweldigd door wat we te zien en te horen kregen. We waren toen nog niet zo vertrouwd met zijn werk en werden compleet omvergeblazen door de dynamiek en muzikaliteit van deze man en zijn band. En wat een verschil ook met de meer gezapige Jamaicaanse bands die we tot dan toe gezien hadden. Het jaar nadien kwam er op 4 september een vervolg op dat feest aan de Antwerpse Waalse Kaai en dit keer waren wij ronduit euforisch.

Zijn platen stonden ondertussen in onze kast en we konden deze keer ongegeneerd meebrullen. Eens te meer waren we getuigen van een muzikale explosie. Lucky Dube is erin geslaagd om reggae een nieuwe dimensie te geven - zijn eigen variant - vooral ondersteund door die typische orgeltoetsen. Maar dit was veel meer dan een reggaeconcert, het was ook een visueel spektakel. Plots stonden ze daar met zeven op een rij; de drie backing vocals, drie blazers en de zanger zelf om simultaan danspasjes te showen. Zoiets hadden wij op reggaeconcerten nog nooit gezien. Bovendien was deze zanger gezegend met een stem die zijn gelijke in het genre nauwelijks kent. En wat een onwaarschijnlijke showman en entertainer was hij ook, constant in beweging en in contact met zijn publiek. Ik herinner mij nog het gevoel van complete extase na het optreden. Helemaal overdonderd kon ik de slaap nadien niet vatten en keek naar het voetbal dat ik die avond had opgenomen. Op die vierde september 1999 speelde België tegen Nederland en werd het 5-5. Er zijn zo van die dagen die bedoeld zijn om niet vergeten te worden.

Als wij nu terug fragmenten bekijken op YouTube (wat een schitterend medium toch) valt ons eens te meer op hoe bevoorrecht wij geweest zijn want plots was het voorbij. In oktober 2007 werd Lucky Dube in de buurt van Johannesburg doodgeschoten nadat onverlaten het hadden gemunt op zijn auto.

De zanger gaat naast Alpha Blondy en Tiken Jah Fakoly de geschiedenis in als één van de drie Afrikaanse reggaekoningen.

In het onderstaande YouTube-fragment zien we hem live aan het werk in 1991 met het verzoenende anti-apartheidsnummer 'Together As One':