"Is it because I'm black?"

Ongelijkheid - en dan vooral de raciale - loopt ook als een rode draad door de reggae heen, maar 'Is It Because I'm Black?' werd oorspronkelijk in 1970 geschreven door de Amerikaanse funk- en soulzanger Syl Johnson, al zullen reggaeliefhebbers vooral de versie van Ken Boothe uit 1972 en recenter die van Samory I kennen, en afgelopen zomer bracht de Amerikaanse producer Salaam Remi, wellicht niet geheel toevallig, nog een versie uit samen met Black Thought, CeeLo Green, Anthony Hamilton, Stephen Marley en Syleena Johnson, de dochter van Syl.

Nicky Thomas heeft lang niet zo'n staat van dienst als Ken Boothe maar was in de jaren '70 zeker geen onbekende reggaezanger. In 1970 had hij een hit met een reggaeversie van 'Love Of The Common People' van countryzanger Waylon Jennings - Paul Young zou er in 1983 een wereldhit mee scoren - en zijn 'Have A Little Faith' was pas nog te horen in de soundtrack van 'Lovers Rock', het tweede deel van het 'Small Axe' vijfluik van regisseur Steve McQueen. Echt internationaal doorbreken zou Nicky Thomas echter nooit doen en hij stierf in 1990.

Als het onderstaande optreden op het Edinburgh Reggae Festival nooit was gefilmd zou hij een voetnoot geweest zijn in de reggaegeschiedenis, maar nu krijgt hij – dankzij YouTube – toch nog een plaats onder de zon. Hij wordt in het fragment aangekondigd door niemand minder dan Judge Dread, en wat volgt is een memorabel stukje reggae zoals die klonk in 1973. Je kan er het album 'Catch A Fire' van Bob Marley & The Wailers uit datzelfde jaar naast leggen en dan hoor je een gelijkaardige sound. Reggae heeft nog niet die afgeronde vibe maar klinkt hoekig, organisch, weerbarstig en rebels maar bovenal beklijvend. En dan komt de magie van Nicky Thomas. We zien hem verdwaasd naar het publiek toestappen (zo lijkt het toch) en dan spuwen. Doet hij dat écht? Ja hij doet dat, al is het niet duidelijk waarom. Voelt hij zich onwel? Is het minachting tegenover het publiek of moet hij gewoon even een fluim kwijt? Een bijwerking van druggebruik? Een heel bizar moment maar dat laat hij ons al snel vergeten. Hij loopt even terug naar achter waar hij zijn band het teken geeft dat hij er klaar voor is en zegt de eerste zin: "Dark brown shades of my skin…", en dan volgt een werkelijk magistraal artistiek stukje muziekbeleving.

De riddim wordt ingezet en Nicky Thomas beweegt ritmisch zijn armen alsof hij een denkbeeldige accordeon opentrekt en weer dichtplooit. Je zou zijn manier van bewegen kunnen beschrijven als neurotisch of ronduit spastisch maar dat is natuurlijk flauwekul. We zien de ultieme bezieling van een man die het lijden dat hij bezingt maar al te goed kent. Hij lijkt bij momenten een onzichtbare geseling te ondergaan, badend in het zweet. Uit respect volgt hier de tekst:

The dark brown shades of my skin, only add color to my tears That splash against my hollow bones, that rocks my soul Looking back over my false dreams, that I once knew Wondering why my dreams never came true   Somebody tell me, what can I do Something is holding me back Is it because I'm black? Something is holding me back Is it because I'm black? In this world of no pity I was raised in the ghetto of the city Momma, she works so hard To earn every penny Something is holding me back Is it because I'm black? I wanna know Something is holding me back, is it because I'm black?   Like a child stealing the first piece of candy, and got caught Thiefing around life's corner somewhere I got lost Something is holding me back, because I'm black I Wanna Know Something is holding me back and it is because I'm black!