Reggae Splash 100: vijf pertinente vragen

Wat mij betreft, zou de top 10 van de Reggae Splash 100 bestaan uit Burning Spear, Midnite, The Gladiators, Dennis Brown, The Heptones, Sugar Minott, Groundation, Judy Mowatt, The Congos en Bob Marley. En dat is natuurlijk maar een momentopname, eigen aan de samenstelling van tijdloze lijsten. Als er volgend jaar een nieuwe Reggae Splash 100 komt, zal die er helemaal anders uitzien.

Behalve dan in de hoogste regionen, want dat is uiteindelijk toch de bedoeling, dat je een tot een soort gemeenschappelijke "canon" komt van welke muziek nu echt de moeite waard is om door te geven aan de volgende generaties. En het is natuurlijk een uitgelezen gelegenheid om reggae eens in het zonnetje te zetten, ook buiten ons eigen kringetje. Misschien was dat wel ons belangrijkste motief om dit initiatief op te zetten.

1. Hoezo, Bob Marley staat niet op 1?

Daar ging iedereen vorige week wel van uit, zeker buiten de reggae. Maar vergeet niet dat er intussen veel meer mensen zijn die Alpha Blondy ooit live hebben gezien dan Bob Marley. Dat de internationale carrière van Alpha Blondy nu al bijna 40 jaar duurt, tegenover 7 destijds voor Bob (de Island-periode). Dat 'Jerusalem' niet alleen gewaardeerd wordt door rootsfans en Afrikanen maar een dikke tien jaar geleden ook ingang vond in de dancehall, met dank aan Alborosie en (in België) Civalizee Foundation. Maar de belangrijkste reden dat Bob Marley niet op 1 staat, is natuurlijk dat zijn stemmen verdeeld werden over 14 (!) nummers, en dan waren er nog mensen die vroegen waarom hun favoriete Marley-tune niet in aanmerking kwam. Overigens werd 'Jerusalem' opgenomen in de Tuff Gong Studio, met The Wailers als backing band. Zo stond Bob toch ook een beetje bovenaan.

2. Waarom staat er zo weinig "klassieke" reggae in de top 30?

Ik voel mij als 50-plusser goed vertegenwoordigd in de Top 30 die donderdag werd uitgezonden. Ik heb zelf gestemd voor 'Natural Mystic', en ik kon me ook verheugen in klassiekers van Max Romeo, The Congos, Barrington Levy, Gregory Isaacs, The Abyssinians, Sister Nancy en Twinkle Brothers. Vijftien van de dertig nummers (Bob Marley inbegrepen) stammen uit de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw. Zeggen dat de jonge generatie de Reggae Splash 100 gekaapt heeft, is dus licht overdreven.

Ik ken persoonlijk ook verschillende mensen van mijn generatie die niet gestemd hebben. Zij hadden de Top 100 al bij voorbaat veroordeeld omdat sommige van hun favoriete nummers niet genomineerd waren, of omdat ze op geen enkele manier willen gelieerd worden met Studio Brussel, Soul Shakers of alles wat in hun ervaring maar enigszins naar "Babylon" ruikt. Hun goed recht natuurlijk maar dan moet je achteraf ook niet klagen dat jouw muziek slecht of niet vertegenwoordigd is. En nog eens: hoe overtuigd je ook bent van je eigen goede smaak, in een tijdloze lijst overheerst de grootste gemene deler. Een top 100 is niet de plaats om cultnummers te pushen of te ontdekken. 'Red Red Wine' (nummer 60) is lang niet het beste nummer van UB40 maar het heeft wel miljoenen mensen de ogen geopend voor het genre. Ook een verdienste.
 

3. Waarom staat er zo weinig dancehall in de top 30?

Waar is Vybz Kartel? Beenie Man? Popcaan? Hun tunes beklijven blijkbaar toch net iets minder dan de grote hits en meezingers. In zo'n lijst gaat het toch vooral om goede songs en minder om riddims. Dat is trouwens ook de reden waarom er amper dub tracks in de Reggae Splash 100 staan. Van King Tubby of Scientist zou ik zo tientallen fantastische dubs kunnen opzetten maar wat zijn dan de absolute uitschieters? Dub en dancehall draaien in de eerste plaats om de vibe, om de trance, om het ritme. Je zou er aparte hitparades van kunnen samenstellen maar dan zit je natuurlijk weer in je eigen hokje, en die muren hoopten wij met dit event net te slopen. Bovendien: Tanya Stephens, Buju Banton, Chronixx, Alborosie… Ik denk niet dat de dancehall massive zich verweesd voelt.

4. Waarom staan Rupelsoldaten op 5?

Omdat ze veel stemmen hebben gekregen natuurlijk. Mensen die weinig buitenkomen, onderschatten hoe populair die jongens zijn. De Rupelsoldaten weten zelf ook wel dat 'De Genezing' niet te vergelijken valt met 'Who Knows' of de grote klassiekers van Bob Marley, al was het maar omdat ze een van Studio One geripte riddim gebruiken. Maar ze hebben die fantastische riddim tegelijk ook geïntroduceerd bij een heel nieuw publiek, terwijl de lyrics van het nummer net heel Vlaams en herkenbaar zijn. En tegelijk Jamaicaans van aard: grappig, blufferig, reality. Nu de Vlaamse rap hoogdagen beleeft, kunnen we alleen maar zeggen dat de Rupelsoldaten op hun manier toch ook pioniers waren.

Ja, ze hebben ook de grootste en trouwste aanhang van alle Belgische artiesten, en die heeft zich in de stemming massaal laten gelden. Net als de fans van Johnny den Artiest en 'Rasta Wi Rasta' trouwens, die ook in de top 30 staan. Er zijn mensen die vinden dat de Belgen niet thuishoren in de Reggae Splash 100 maar dat zou hetzelfde zijn als zeggen dat dEUS of Gorki geen plaats hebben in de Tijdloze 100 (Studio Brussel) of de Classics 1000 (Studio Brussel). De tijd dat popmuziek (en dus ook reggae) een zuiver Brits-Amerikaans (Jamaicaans) onderonsje was en we neerkeken op autochtone producties, is sinds lang voorbij. We hebben nu ook onze eigen helden, en die verdienen een plaats in deze lijst.

5. Is dat nu allemaal zo belangrijk?

De meest irritante dooddoener van allemaal. Nee, die hele Reggae Splash 100 stelt natuurlijk niks voor in het licht van de grote miserie in de wereld, dus zeker niet het geleuter over wat nu al dan niet thuishoort in de lijst. Maar dat geldt natuurlijk voor zowat alle menselijke activiteit, en het zijn soms de mensen die om "principiële" redenen (zie vraag2) niet gestemd hebben die later onze pret komen vergallen. Want geef toe: was het niet uitermate prettig om enkele dagen in de ban te zijn van de reggae, en samen toe te leven naar die Top 100? Om nieuwe nummers te ontdekken en oude liefdes weer op te diepen? Om, al was het maar op de sociale media, goedmoedig in de clinch te gaan over bepaalde keuzes?

Hopelijk kunnen we volgend jaar de volledige top 100 uitzenden. Dat geeft iedereen meer tijd om zich te verzoenen met de samenstelling van de lijst, en zich op te maken voor de top 30. Die geeft misschien niet je persoonlijke keuze weer maar het is wel een selectie die mooi reflecteert wat er leeft in de Belgische reggaewereld, en welke "onze" all time favorieten zijn. Ik weet dat we soms op verschillende planeten leven, dubheads, dancehall fans en oude zakken, maar het is de reggae die ons verenigt, een van de mooiste tribes in de wereld. Ik ben nog altijd blij dat ik erbij hoor, en daar kan geen enkele cynische reactie iets aan veranderen.