Babylon back is against the wall!

Iemand heeft enkele dagen geleden een rommelige montage op YouTube gezet met podiumquotes en interviewflarden van wijlen Vaughn Benjamin, zanger, dichter, sjamaan en profeet van Midnite en Akae Beka. Onder de noemer "I came and warn about these things to come" wordt uitgebreid gedemonstreerd dat de crisis van onze beschaving, volstrekt toevallig uitgelokt door een virus, er al jaren zat aan te komen. En dat de rasta's ons daar altijd voor gewaarschuwd hebben, want Benjamin vertegenwoordigde natuurlijk gewoon Rastafari in dit tijdperk, met de input en de info van onze moderne maatschappij. Ik ben vast niet de enige die weleens geschermd heeft met de tekst of de titel van een reggaenummer om zijn gelijk te halen of anderen met de neus op de feiten te drukken. Of het nu over conscious living gaat, dan wel over racisme of de wereldpolitiek, nergens in de wereld zijn zoveel protestliedjes gemaakt als in Jamaica en de reggaemuziek in het algemeen.

"Babylon system is a vampire…", zong Bob Marley. Weten we dat al lang niet allemaal? Bob zette ons ook aan om Babylon weg te zingen, 'Chant Down Babylon', en dat deed ook Yabby You in een van zijn beste nummers. Het zijn ook vaak de muren van het Babylonische systeem die moeten vallen, "The walls of Babylon a fall…", hoewel het ook die van Jericho kunnen zijn, waar de Israëlieten destijds hun eerste veldslag zouden gewonnen hebben.

Babylon (Babel in het Nederlands, waar dus ook de bekende toren stond en de spraakverwarring een aanvang nam) was de hoofdstad van een koninkrijk in het oude Mesopotamië en groeide rond 1700 voor Christus uit tot de grootste stad van de wereld. Er zouden ooit 200.000 mensen gewoond hebben, wat voor die tijd uitzonderlijk veel was. Een groot deel van de bevolking van het joodse koninkrijk Judea zat er lange tijd gevangen, onder de machtige heerser Nebuchadnezzar, ook geen onbekende in de rastalyriek. "By the rivers of Babylon/Where we sat down/And where we wept/Because we remember Zion": een van de bekendste reggaenummers ooit gaat over die ballingschap, de tekst komt uit de Thora èn de bijbel. Vandaar dat Babylon tot vandaag de universele onderdrukker vertegenwoordigt, het verstikkende systeem dat moet bevochten worden. Toch als je gelooft in de enige ware God/Jahweh/Jah want dat hebben joden, christenen en rasta's van de eerste generatie gemeen: hun onvoorwaardelijke geloof in de oude geschriften en de almachtige God.

'Beat Down Babylon', 'Mash Down Babylon', 'Move Out Of Babylon', 'Steppin' Out A Babylon', 'Babylon Falling'…: er zijn vele honderden reggae tunes die teruggrijpen op die oude metafoor, en dat hoeft niet altijd betrekking te hebben op een soort universele realiteit of profetie. Mijn favoriete tekstregel in dat verband staat op naam van Steel Pulse: "Babylon is falling/It was foolish to build on the sand…'. Kijk, daar kan ik iets mee. Ik heb al heel mijn volwassen leven het gevoel dat onze materiële wereld op zand is gebouwd, en dat het niet meer lang zou duren voor dat fragiele systeem helemaal in elkaar zou storten. Dit kan toch zo niet blijven duren, dacht ik minstens een paar keren per week, en dat had dan vooral te maken met het milieu, de extreme verschillen tussen arm en rijk en de rat race waarin we allemaal verwikkeld zijn. Om een of andere reden wekten vooral de weekendbijlagen van de kranten en andere luxemagazines mijn inwendige toorn op, over dure reizen, juwelen, mode, wijn, auto's en andere dingen die we nu allemaal moeten laten. In het volle besef dat ik zelf meedraaide in dat systeem, alleen gaf ik mijn geld uit aan platen en heb ik financieel altijd heel bescheiden ambities gehad.

Maar daar ging dat nummer van Steel Pulse, 'Handsworth Revolution', dus helemaal niet over, toch niet in de eerste betekenislaag. "Handsworth shall stand, firm - like Jah rock - fighting back…", zingt David Hinds in de volgende regel. Handsworth is een wijk van de Britse stad Birmingham, waar Steel Pulse vandaan kwam. Net als hun Jamaicaanse collega's zongen ze over racisme, discriminatie en sociale onrechtvaardigheid in hun eigen leefwereld. Toen Max Romeo midden jaren '70 'War In A Babylon' opnam, was dat een metafoor voor het politiek geïnstigeerde bendegeweld in en om Kingston. Babylon is er ook van oudsher het woord voor politie. Maar door het gebruik van mythische, Bijbelse verzen en woorden kreeg ook dat nummer een betekenis die de lokale realiteit overstijgt.

'Kingdom Rise And Kingdom Fall' (Wailing Souls) was het nummer dat mij in 1981 definitief de ogen opende voor die symboliek, wellicht ook omdat ik het muzikaal zo sterk vond, èn meezingbaar. Koninkrijken worden groot en komen ten val: als je die historische waarheid tot je laat doordringen, kan dat een grote troost zijn. Hoe machtig een land, een volk of een beschaving zich ook waant, niks of niemand heeft het eeuwige leven. Met dat soort inzichten, in mooie melodieuze mantra's gegoten, hebben de rasta's mijn wereldbeeld verrijkt en veel meer perspectief gegeven. Tegelijk zeggen ze "Give thanks for life!", want dit mooie leventje kan op elk moment brutaal verstoord worden. Dat daar een virus aan te pas zou komen, konden ook zij niet vermoeden. Maar de rasta's (en de boeddhisten) hebben me er wel op voorbereid om geestelijk te dealen met de huidige situatie.

Sommige mensen ergeren zich aan de Bijbelse oorsprong van de rastataal. Duizenden rootsnummers drijven op citaten uit de heilige schrift en worden tot vandaag herkauwd en opnieuw gebruikt. Maar dat is gewoon cultureel toeval. Als Jamaica een hindoeïstisch land was geworden, zouden de rasta's misschien echte, Indische mantra's reciteren. De bijbel was voor veel Jamaicanen (zeker van de eerste generatie zangers) het enige boek dat ze ooit onder ogen kregen, of waaruit hen werd voorgelezen. Het bood hen de taal die ze nodig hadden om hun gedachten en emoties uit te drukken.

Met een Bijbel in de hand kan iedereen zijn gelijk halen, van fundamentalistische christenen in de Amerikaanse (en Nederlandse) Bible Belt tot communistische priesters in Centraal-Amerika en machtsgeile presidenten. Maar dat doet niets af aan de schoonheid en het waarheidsgehalte van de teksten, of toch van de teksten die jij eruit haalt. Als Wailing Souls zingen, een engelenkoor gelijk, dat "Babylon back is against the wall…", hoeft daar verder geen commentaar bij. Ook wij weten nu beter dan ooit wat dat in de praktijk betekent. "None shall escape the judgement…", zoals Johnny Clarke ons in de Jaren '70 al voorhield. En wat betekent vijftig jaar in het licht van 5000 jaar menselijke beschaving?

Vooruit, nog eentje dan: 'Babylon Trap Dem' van The Meditations. Laat uw favoriete prophecy tunes achter in onze Facebookgroep.