Reggae.be
R.I.P. Vaughn Benjamin (1969-2019), stem, gezicht, poëet en sjamaan van Midnite en Akae Beka
Roots & CultureNov 05, 2019

R.I.P. Vaughn Benjamin (1969-2019), stem, gezicht, poëet en sjamaan van Midnite en Akae Beka

By Jah Shakespear

'Ras For A Reason': mooier heeft Vaughn Benjamin zichzelf nooit omschreven, of het moest 'Ras To The Bone' zijn, een van de vele andere magische chants en songs die hij ons de voorbije dertig jaar heeft geschonken. Dit verlies valt ons zwaar.

We hebben elkaar de laatste keer ontmoet aan de achteruitgang van de VK in Brussel, september 2018. Akae Beka had ons die avond eens te meer betoverd maar we zagen en hoorden wel dat Vaughn Benjamin niet helemaal fit was. Om die reden wilde hij ook geen interviews geven of andere mensen ontmoeten. Wij als verstokte fans toch naar die achteruitgang, gewoon om Vaughn even te begroeten. Ik hoefde hem niet eens te spreken. Zelfs een korte ontmoeting met deze man gaf me al kracht en inspiratie, en zo kom je niet veel mensen tegen in je leven. Ik ben onlangs nog zo iemand verloren.

Even later kwam Vaughn naar buiten, als gebruikelijk met een dikke, oversized jas, zijn dreadlocks verscholen onder een grote hoed. Toen hij ons zag, een vijftal mensen, lachte hij heel even zijn tanden bloot, zoals hij tijdens de concerten enkel deed wanneer hij merkte dat de zaal helemaal mee was op zijn trip en met zijn mystieke lyriek. We gaven hem een hand en in zijn ogen zag ik een schittering. Hij herkende me. "Smart guy," mompelde hij. Ik kan er ook niets aan doen.

Zo hadden we na het laatste interview afscheid genomen. Terwijl ik nog alle kennis en inzichten moest verwerken die hij weer had verkondigd, noemde hij me een slimme kerel. Misschien omdat ik toch probeerde om hem te begrijpen, en hem te volgen in de schijnbaar ondoorgrondelijke kronkels van zijn brein. Ik voelde mij allerminst slim, wel integendeel. Ik was bevoorrecht dat ik met zo'n grote denker, dichter en filosoof kon samenzijn.

Ik heb Vaughn Benjamin weleens een orakel genoemd, omdat zijn wijsheden en inzichten leken op te borrelen uit een diepe onderaardse bron, zoals lang geleden in Delphi. In een andere tijd en een andere omgeving zou hij misschien een sjamaan geweest zijn, de ziel, de heler en het geheugen van zijn gemeenschap. In het universum van Rastafari was Vaughn een ware profeet, een zanger die de eeuwenoude verhalen over Ethiopië en Haile Selassie een plaats gaf in de moderne tijd.

Mijn kennismaking met Midnite was het album 'Unpolished', dat via een grote verdeler op mijn bureau was beland. Ik schreef er mijn eerste reggaerecensie over in de krant De Standaard, op zich al een professionele mijlpaal voor mij. Het was rond de eeuwwisseling en dancehall regeerde. Midnite was voor mij de band die de draad oppikte waar Bob Marley, Burning Spear, Steel Pulse, Culture en andere groepen uit de gouden jaren zeventig hem hadden laten liggen. Niet door hen te imiteren maar met een nieuwe, eigentijdse sound.

Een paar jaar later hoorde ik op een obscure internetzender (toen nog een nieuwigheid) 'Ras For A Reason'. Het was misschien wel 15 jaar geleden dat ik nog eens tranen in de ogen kreeg van een nieuwe reggae tune. 'Cool And Calm' van Israel Vibration moet dat geweest zijn. Ik heb mij meteen de CD 'Seek Knowledge Before Vengeance' (die titel!) aangeschaft, nog altijd mijn favoriete Midnite-plaat, ook al komt 'Ras Mek Peace' aardig in de buurt. En 'Jubilees Of Zion' misschien. Of 'Live 94711'. Ach, laat maar. 'Unpolished' was de eerste van vele tientallen Midnite (en later Akae Beka)-schijfjes die ik sindsdien in huis heb gehaald. Niks gedownload, niks gestreamd, ik wilde de muziek in fysieke vorm. Midnite, afkomstig van de US Virgin Islands, was mijn favoriete band geworden, en daar heb je liefst alles van. Wat ik in dit geval niet heb kunnen waarmaken. Niemand heeft de voorbije twintig jaar meer platen uitgebracht dan Midnite, niemand heeft meer woorden en zinnen geschreven dan Vaughn Benjamin. Hoewel hij lang niet al zijn teksten helemaal uitschreef. Die kwamen ook zo wel uit zijn verheven bewustzijn naar de oppervlakte.

Op mijn vraag waarom hij die teksten nooit liet afdrukken op de hoesjes van zijn CD's, of op een andere manier vrijgaf, antwoordde Vaughn dat hij ons er zo toe wilde aanzetten om te blijven luisteren, telkens opnieuw, tot we begrepen waar hij het over had. Na al die jaren blijkt dat inderdaad de beste manier om zijn songs langzaam in je op te nemen. Ik ontdek in de vele tientallen Midnite-tunes die op mijn playlist staan nog regelmatig nieuwe zinnen, ideeën en wijsheden, en dat zal nog lang zo blijven.

Midnite in Dour (in de gietende regen voor een handvol mensen, maar wel met mijn dochter naast me), Midnite in Petrol (ruim drie uur lang, misschien wel de beste reggashow die ik ooit gezien heb), Midnite in de N9, Midnite op Reggae Geel, Midnite in Amsterdam, Midnite (en Akae Beka) in de VK: elk concert was een transcendente ervaring (check de vaak euforische verslagen op deze site), met Vaughn Benjamin als brandpunt. In hem concentreerde zich een energie die ons telkens weer volledig in de ban kreeg, en daarvoor hoefde je al die raadselachtige teksten niet eens te begrijpen. Vaughn was een natuurkracht, omringd door de meest positieve en diepgaande vibraties. En toch zonder ego. Nooit een artiest gezien die zijn werk zo sterk voor zichzelf liet spreken en alle podiumtrucjes achterwege liet. Geen bedankjes, geen interactie, geen bisnummers. En dan toch zo'n bijzondere band creëren met je publiek. Het is maar weinigen gegeven.

Natuurlijk was het jammer dat Midnite in 2015 splitte, en de wegen van de broers Vaughn en Ron Benjamin moesten scheiden. Maar Vaughn Benjamin had met Akae Beka (Midnite zonder Ron) niets van zijn unieke gaven en intense spiritualiteit verloren. Amper een paar dagen geleden werd nog een Europese tournee aangekondigd voor de zomer van 2020. De groep bracht elk jaar minstens één album uit. Het einde leek nog lang niet in zicht.

Het mooiste moment van natuurlijke mystiek met Vaughn Benjamin deed zich voor op het Polé Polé Beach Festival in Zeebrugge, waar Midnite in 2007 zijn allereerste Belgische concert gaf. In een kleine tent in een uithoek van het terrein, weg van de dance en de tropical beats op de andere podia bevestigde de band live (voor een twintigtal toeschouwers) alles wat we zo goed vonden aan de platen.

Ik had een zakje wiet bij voor Vaughn. Ik wist dat het mijn enige kans zou zijn om hem te ontmoeten, en dat bleek ook zo te zijn. Ik heb toen voor de eerste keer die zeldzame lach gezien.

Backstage hadden we een contact met een fotograaf die zich opmaakte om naar Ethiopië te vertrekken, en daar het nieuwe millennium te vieren, een kleine acht jaar nadat de eeuwwisseling bij ons op de agenda stond. Ik bespaar u de details maar enkele weken later waren we zelf onderweg naar Ethiopië. Vaughn Benjamin had ons op het pad gezet naar het Beloofde Land van de rasta's: zo zal ik er altijd naar kijken, en het was een van de redenen waarom ik hem toen definitief in mijn hart heb gesloten.

Aan goeie muziek geen gebrek om de herinnering aan Benjamin levend te houden. Midnite en Akae Beka hebben samen meer dan honderd albums uitgebracht, daar zijn we nog wel een paar tientallen jaren mee zoet. Wij zullen vooral de bezwerende intensiteit en spiritualiteit van de concerten missen. En onze gesprekken natuurlijk, of moet ik zeggen: zijn monologen? Rastafari heeft een van zijn meest verheven ambassadeurs verloren. Als ooit iemand 'Ras For A Reason' was, dan wel Vaughn Benjamin.
R.I.P. Vaughn Benjamin (1969-2019), stem, gezicht, poëet en sjamaan van Midnite en Akae Beka

About the Author

Jah Shakespear
Meer

Luistert naar reggae sinds 1977, schrijft er professioneel over sinds de vroege jaren 80 (in De Morgen, De Standaard, P-Magazine, Highlife en vele andere bladen) en richtte deze site op in 2002. Auteur van 'De Rasta Revelatie' (2008) en 'In Het Spoor Van De Keizer' (2016).

Genres

DubRootsReggae

Published

Nov 05, 2019