Irie Vibes 2019: de tweede jeugd van een festival

Zaterdag rond middernacht draaide Jahmbassador een plaatje om. Er stond geen kasteel achter hem. Er werd geen ton confetti afgeschoten. De DJ hing niet in een hologram boven het podium. Plots daagde het mij dat Irie Vibes in alle opzichten de tegenpool is van Tomorrowland, op dat moment bezig in Boom. Ook een soort tribal gathering maar op het ritme van een ander leven, met andere drugs en dromen. De meeste mensen zagen Jahmbassador niet eens staan, verscholen achter zijn geluidstoren. Niemand die floot of klaagde terwijl hij geduldig een vinylsingle omdraaide, op zijn ene platenspeler. Jahmbassador is een rootsman soundsystem. Die heeft geen mix of ander spektakel nodig.

De vibes waren tegen dan al een dertigtal uur uitermate irie. Vrijdagavond wisselden drie soundsystems elkaar af, elk met hun eigen installatie en luidsprekers: Satta Sound, Dub-Up Hifi en (uit Montpellier) Salomon Heritage. Iedere sound had een paar gasten meegebracht, wij waren vooral onder de indruk van Oulda, singjay bij Salomon Heritage. Wat een stem! Wat een kracht! Wat een durf, om bepaalde tonen zo lang aan te houden als Barrington Levy of Johnny Osbourne! En wat een tunes, een soort hyperdub, nog meer in space dan sommige buitenaardse dubs die we de voorbije jaren her en der gehoord hebben, zonder ooit de voeling met de roots te verliezen. Fantastische saxofonist ook, wild & crazy, maar nooit uit de steppers maat.

Toen al was duidelijk dat de terugkeer naar de roots van Irie Vibes de vibes alleen maar eendrachtiger maakten. Doordat er nooit meer dan één concert of DJ-set tegelijk op het programma stond, beleefde iedereen hetzelfde festival. Hoe meer we samen stonden te dubben en te dansen, hoe dichter we naar elkaar toe groeiden. Dat zag je, dat voelde je. Voor de oudere jongeren onder ons was dat een soort flashback naar de prehistorie van het festivaltijdperk, toen er nergens meer dan één podium stond en festivalervaringen per definitie collectief waren.

De formule droeg ook bij tot de rust op het terrein. Hier geen driftig heen- en weergehol tussen verschillende podia om toch maar niks te hoeven missen. Tussendoor tijd om bij te praten en dan weer samen naar de volgende show. Heerlijk.

Zaterdag te laat gearriveerd om het Brabantse Sunny Aftermoon te zien maar we vernemen uit betrouwbare bron dat ze met hun punky reggae de ideale opener waren, een vrolijk groepje om iedereen wakker te krijgen en de sfeer erin te brengen. Donovan Kingjay was eerder al in deze contreien te zien op sound en stond hier nu voor het eerst op het podium met een eigen band, Rootz Lions. In een ontspannen Jamaicaanse stijl zong Kingjay vooral nummers uit zijn debuutalbum 'Higher Meditation' (2013). Zijn stemgeluid houdt het midden tussen dat van Luciano en Bushman, zijn tunes situeren zich in hetzelfde rootsuniversum. Rootz Lions speelden strak en krachtig, hun samenspel perfect gemixt door Christopher, wellicht de beste reggae-engineer in België. Zonder hem zou de live sound aan het hoofdpodium in de tent (Lion's Den) nooit zo goed geklonken hebben. Rendez-vous bij The Congos & Pura Vida in Geel.

Dat bleek opnieuw toen New Kingston er een uurtje later aan begon. Drie broers uit New York op gitaar (Stephen), toetsen (Tahir) en drums (Courtney Jr.), met hun Jamaicaans-Amerikaanse vader Courtney Panton Sr. op bas: het is op zich al een bijzondere combinatie, zowel in de vocale solostukken (elke broer heeft zijn eigen specifieke stemgeluid) als in de harmonieuze samenzang. Hoe vaak hoor je dat nog tegenwoordig in de reggae, drie mooie stemmen die samenblenden, in dit geval zelfs 'sibling harmonies', broederharmonieën? Vlotjes wisselden ze elkaar af, zingend en singjayend, in sterke, eigentijdse tunes. Papa Panton maakt slim gebruik van old school rub-a-dub riddims die door zijn zoons een fris, funky kleedje worden aangemeten. De dubs waren eerder bezielde instrumentals, waarin de broers hun talent als muzikant ruimschoots konden tonen. Topconcert. Hoewel een welingelichte bron ons liet weten dat de show vorig jaar in de KAVKA nog beter was.

Uitstekende set ook van Forward Fever in de Open Air, de DJ-booth verheven boven het terrein, met de vier MC's op de begane grond. Saimn-I was beter in vorm de avond voordien met Dub-Up Hifi (en nog beter op Couleur Café met Unlisted Fanatic) maar wij verheugden ons vooral in de comeback van Ragga Yves. Blij om hem eindelijk nog eens in volle glorie old school te zien toasten, op nieuwe dubs van Forward Fever. Je voelt dat hij daar thuiskomt, bij een crew die hem begrijpt en bereid is om de riddims op hem af te stellen. De nieuwste tune werd nu al luidkeels meegezongen, en het was de eerste keer dat we hem hoorden.

Foward Fever bracht ook hulde aan Irie Ilodica, de jonge melodicavirtuoos die begin dit jaar overleed en veel vrienden had op Irie Vibes. Het was geen moment van stilte, de dub dreunde door de luidsprekers, maar wel van eerbied en respect.

Aan Uwe Banton willen we niet te veel woorden vuil maken. Ja, de reggae van de Duitse vijftiger klinkt authentiek maar is weinig origineel. Ja, Uwe is een witte rasta (en daardoor thuis op Irie Vibes) maar hij verkondigt alleen maar clichés, en nog meer clichés. Elke tekst is een opeenstapeling van zinnen uit bekende reggaesongs. De meeste mensen bleven wel staan (er was niets anders) en bewogen wat, maar je voelde geen enkele betrokkenheid. Uwe zou beter ergens in de namiddag hebben gestaan. Als afsluitende act schoot hij tekort. Gelukkig stond Rastov nog altijd achter de knoppen en was er toch sprake van een mooie roots sound.   Gelukkig moest de echte hoofdact toen nog komen. Jahmbassador krijgt niet zo vaak de gelegenheid om een set van vier uur te spelen, op zijn eigen soundystem bovendien. Elke keer verrast hij met een uitgelezen selectie vinyl, 7inches en 12inches, een feest voor fijnproevers, want zelden de uitvoeringen die je kent. Een voorbeeld? 'Shut Me Mouth' is al jaren een van mijn favoriete Ranking Dread-tunes, met een majestueuze dub. De original van Dennis Brown had ik nog nooit gehoord, ik wist niet eens dat hij bestond.

Ik was trouwens al van bij de eerste tune geheel in de ban van Jahmbassador. Speelde hij daar nu echt het geweldige 'Gates Of Zion' van George Dudley, een "onvindbare" 12inch op Studio One? En helemaal natuurlijk, tot het allerlaatste belletje, zoals Jahmbassador elke plaat helemaal laat uitspelen, en ook de dub. Tweede nummer: Carlton & The Shoes. Voor mij openden zich de poorten van de reggaehemel. Ik was vertrokken voor een uur of drie. Lang geleden dat ik zo lang bij een sound ben blijven staan.

En niet alleen voor dat eerste anderhalf uur vintage rootsreggae. Het hoogtepunt van de set waren vier nieuwe tunes die Jahmbassador zelf gemaakt heeft, met vocals van Marijah (Marie Bogaert). Ik kende haar enkel als backing vocalist in enkele reggaebands, en ze blijkt los van het genre ook haar eigen groepje te hebben, O Bain Marie. Maar wat ze hier doet, is van een ongehoorde klasse in de Belgische dub. Jahmbassador speelde eerst de opname, waarna Marijah het nummer op de dub nog eens live zong, toonvast en met veel overgave, skanking en grooving. Dat laatste zag je alleen als je vlakbij de sound stond. Veel mensen in de Lion's Den hadden niet eens door Marie ter plekke was. Ze vroegen zich hooguit af waarom dezelfde tune twee keer gespeeld werd, want zo goed klonk Marijah live. Met conscious lyrics bovendien, potentiële klassiekers van de Belgische en internationale dub.

Van één van de tunes had Jahmbassador een versie meegebracht van Irie Ilodica. Het tweede eerbetoon van de dag voor een jongen die velen nog missen, en die afgaande op dit nummer nog meer talent had dan we al vermoedden.

Give thanks Jahmbassador voor deze inspirerende, versterkende trip in het land van roots & culture, en de machtige sound die je op Irie Vibes wist te creëren. Nog meer dank aan de organisatoren van Irie Vibes omdat ze hebben doorgezet. Downsizen was een must maar ook een geschenk. Ik betwijfel of ik mij deze zomer nog ergens meer irie zal voelen dan in Handzame.

Foto's: © Dries Talloen