Waarom reggae werelderfgoed is

Waar gaat het juist over? De UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) is een afdeling van de Verenigde Naties die ieder jaar een aantal "immateriële" culturele tradities en stromingen erkent als "werelderfgoed", waard om "beschermd en bewaard te blijven". Op die lijst staan intussen meer dan 300 items, waaronder de Belgische biercultuur (2016), paardenvissers in Oostduinkerke (2013), Aalst Carnaval (2010), de Processie van het Heilig Bloed in Brugge (2009) en de Gilles van Binche (2008). Om maar te zeggen dat het universele karakter niet bepaald het enige criterium is om de nominaties te beoordelen.

Hieronder leest u het volledige statement van UNESCO, waarmee wij het alleen maar volmondig eens kunnen zijn. Maar er zijn nog wel een paar redenen waarom reggae deze onderscheiding ruimschoots verdient. Ode aan de hand van zeven tunes.

• 'What About The Half' (Dennis Brown)

Reggae heeft mijn historisch bewustzijn verruimd, verrijkt en gecorrigeerd. Niet alleen met de verhalen over Ras Tafari en Ethiopië maar ook met rauwe impressies uit de getto's van Kingston. De geschiedenis heeft voor mij in alle opzichten veel meer kleur en waarachtigheid gekregen.
  • 'Black My Experience' (Alton Ellis)

Reggae is de stem van het zwarte volk, van de Afrikanen, van het zuiden, van de sufferers overal in de wereld. Zij herkennen de ervaringen en verzuchtingen van de Jamaicaanse artiesten, de liederen van vrijheid en verzet tegen Babylon, het onderdrukkende en discriminerende systeem.
  • 'Tired Fi Lick It In A Bush' (Patrick Andy)

Reggae is het enige muziekgenre waarin de artiesten nu al meer dan een halve eeuw hun onvoorwaardelijke liefde voor cannabis uitdragen. Ik ken minstens evenveel mensen die van reggae houden en niet blowen als ganja smokers, maar als wiet dan toch je drug of choice is in het leven, levert reggae wel de perfecte soundtrack (en ook het ritme).

• 'Ital Corner' (Prince Jazzbo)

Ital vital! De rastaman – die ik alleen maar kon leren kennen via de reggae – was de eerste die mij destijds, eind jaren 70, attent maakte op het belang van gezond eten en conscious living. Geen regels, geen dogma's, geen heilige boeken maar wel vanuit een natuurlijke zelfdiscipline en verbondenheid met de natuur.

• 'Dub Revolution' (Lee Perry)

Drum & bass: zo noemden wij dub al eind jaren 70, in de hoogdagen van King Tubby, Lee Perry en Sly & Robbie. De invloeden van die psychedelische mengtafeljazz dringen tot vandaag door in de dansmuziek, van Massive Attack en The Orb in de jaren 90 tot drum&bass en dubstep in de 21ste eeuw. Dub zelf is uitgegroeid tot een heel apart genre, beoefend in home studio's in alle uithoeken van de wereld. En dan hebben we het nog niet over de rappers (in Jamaica destijds toasters genoemd), hiphop, reggaeton en andere muzikale fenomenen die ontstaan zijn in de schoot van de reggae en de dancehall.

• 'Love And Understanding' (Sugar Minott)

Of 'One Love' natuurlijk, van Bob Marley. Geen ander muziekgenre voert de idealen van peace, love & happiness zo hoog in het vaandel, en schenkt ons daar zoveel prachtige tunes over. De zo verfoeide batty boy lyrics reflecteerden hooguit bepaalde vooroordelen onder de Jamaicaanse bevolking en worden nu nog amper gehoord.

• Versatile Life (Ijahman Levi)

Ska, rocksteady, boss reggae, roots, dub, rub-a-dub, ragga, dancehall : reggae is op zich een wereld van stijlen en ritmes, met hun eigen fans en volgers. Wie zegt dat reggae altijd hetzelfde klinkt, heeft nog nooit goed naar reggae (en ska, en rocksteady, en…) geluisterd.   Dit is de officiële verklaring van de UNESCO:

"Having originated within a cultural space that was home to marginalized groups, mainly in Western Kingston, the Reggae music of Jamaica is an amalgam of numerous musical influences, including earlier Jamaican forms as well as Caribbean, North American and Latin strains. In time, Neo-African styles, soul and rhythm and blues from North America were incorporated into the element, gradually transforming Ska into Rock Steady and then into Reggae. While in its embryonic state Reggae music was the voice of the marginalized, the music is now played and embraced by a wide cross-section of society, including various genders, ethnic and religious groups. Its contribution to international discourse on issues of injustice, resistance, love and humanity underscores the dynamics of the element as being at once cerebral, socio-political, sensual and spiritual. The basic social functions of the music – as a vehicle for social commentary, a cathartic practice, and a means of praising God – have not changed, and the music continues to act as a voice for all. Students are taught how to play the music in schools from early childhood to the tertiary level, and Reggae festivals and concerts such as Reggae Sumfest and Reggae Salute provide annual outlets, as well as an opportunity for understudy and transmission for upcoming artists, musicians and other practitioners."