40 jaar Reggae Geel: sound systems galore

2007 - Beljam again

"De wedstrijd (en later ook de sets van Far West Crew en andere gevestigde namen) bevestigde wat wij al enige tijd vermoedden: de beste Belgische sound systems hoeven niet meer onder te doen voor hun Jamaicaanse of Britse collega's. Organisatoren kunnen zich de dure fees en tickets gerust besparen, en dat geldt ook voor de 18" Corner."




Nieuw: - Dancehalltent op de camping (na jaren van vrijheid, blijheid met zelf geconstrueerde geluidssysteempjes) - Mobiele sound op wielen (van een supermarktkarretje) - One Love Café (debatten over homohaat, sociale onrechtvaardigheid en andere thema's die verband houden met de Jamaicaanse cultuur) - Catch A Mic, een talentenjacht op sound, een idee van huis-DJ's Bong Productions. Negen deelnemers, van wie vooral Onesty ons kon overtuigen. De MC van SoulJah Sound was Saimn-I. Tourist LeMC (!) werd samen met 12 andere kandidaten die niet geselecteerd voor de finale maar behoorde wel tot mijn favorieten. Het Waalse Weed Family werd terecht uitgeroepen tot winnaar. En over Beljam gesproken: de main stage werd 's zaterdags geopend door Mighty Pirates.

Hoogtepunten: - Derrick Morgan (na 45 jaar eindelijk in België) - Yellowman (de Gele Man voor het eerst in Geel) - Soul Stereo feat. Lone Ranger (mijn favoriete toaster) - 18" Corner wordt volwassen met Mannaseh HiFi feat. Danny Red, Disciples, Vibronics en Abassi Hi Power.

Niet gezien: Perfect, Junior Kelly, Lieutenant Stitchie.

2008 - Wish you were here

Organisator Kris Eelen geeft na 30 jaar de fakkel door aan de nieuwe generatie.

"Wij willen zoveel mogelijk facetten van de reggae aan bod laten komen. We vertonen al sinds enkele jaren films en documentaires, we hebben Jamaicaanse comedy gebracht, er is de nyahbinghi workshop, en ik droom ervan om ooit donkey races te houden, hoewel ik vrees dat Gaia dat niet ziet zitten. Dit jaar voegen we daar naast schilderkunst ook gospel aan toe, een heel typisch Jamaicaans verschijnsel, dub poetry (Clifton Joseph), literatuur (een workshop rond 'De Rasta Revelatie' van Jah Shakespear) en een rastacircus. Ik weet het, in Jamaica zijn er geen circussen maar dit is een heel authentiek klein circus met een sound system en een reggae-MC."

Nieuw: Voor het eerst staat er een Afrikaanse band op het hoofdpodium, ter vervanging van de aangekondigde Sizzla. Alpha Blondy speelt het dan in de dancehall erg geliefde 'Jerusalem' (met dank aan Civalizee Foundation) maar ook 'Wish You Were Here' van Pink Floyd. De meningen zijn verdeeld.

Hoogtepunten: - Sturgav Sound feat. U-Roy, Josey Wales & Brigadeer Jerry (nooit zo lang in de Bounce gezeten) - Bitty McLean (even populair in de dancehall als bij de elders, dat jaar met de Franse Homegrown Band) - Horace Andy (every time) - Alborosie - Catch A Mic (gewonnen door Jahwed Family maar mijn voorkeur ging uit naar Rupelsoldaten, "…de enige Vlaamse deelnemer, technisch en kwalitatief nog niet op het niveau van de Waalse finalisten, maar wel uitermate creatief in (dialect)teksten en vertolking, als een soort plaatselijke Wu-Tang Clan, met vijf rappers op het podium." - Mad Professor dub set feat. Aisha (sweet memories) in de 18" Corner

"Alsof hij de dub opnieuw stond uit te vinden, haalde hij het uiterste uit de installatie, de luidsprekers en zijn doos vol trucs en speciale effecten. Dit was dub zoals ze hem in Jamaica nooit gehoord hebben maar die daar wel zijn roots heeft. De benen wilden nog amper mee maar de geest was nog in topvorm. In het bos, onder een nog immer zwaar bewolkte maar nooit uitgeregende hemel, begonnen we aan het zoveelste feestje van het weekend. Dub, rootsreggae, dancehall, ska en rocksteady (Bitty McLean), exotische Belgische reggae (Uman, Pura Vida Productionz), en dan hadden we niet eens tijd gehad voor het gospelkoor, de dubdichter, de beste Belgische sound systems, of de waanzinnige Burro Banton. Wie zei ook weer dat reggae altijd hetzelfde klinkt? Je mag dan al vaak dezelfde riddims terughoren, de reggae is even gevarieerd en rijkgeschakeerd als jazz of rock, een daarvan was Reggae Geel dit jaar meer dan ooit het overtuigende bewijs."

Afknappers: - Sizzla zegde af ("visumproblemen"). - Charlie Chaplin vergat op het vliegtuig te stappen met Sturgav (maar werd gelukkig "vervangen" door U-Roy) - Een week voor het festival stond het terrein helemaal blank, en waren verschillende bomen omgewaaid. Alsof de weergoden protesteerden tegen het aangekondigde vertrek van Kris Eelen, die met zijn ploeg keihard moest werken om de ondergrond weer begaanbaar te maken.

2009 - Een nieuw record

"Zaterdag mochten de Belgische sound systems de tent entertainen. Ze zijn al lang niet meer te tellen, de DJ's en MC's die zich geroepen voelen om aan de slag te gaan met reggae, dub en dancehall (ragga) maar met Raggamuffin' Whiteman, High Grade Sound en Civalizee Foundation stond de top 3 in elk geval op het podium. Het is een scène die barst van de energie, op het eerste gezicht in geen enkel opzicht te vergelijken met de meditatieve sfeer die rootsreggae meestal oproept. De fans zijn niet in zichzelf gekeerd maar schreeuwen het uit, springen en dansen, geven massaal respons op de woorden van de MC en de keuze van de tunes. Het is de energie van punk en rock'n'roll, rauw en ongezouten, opwindend en verbindend. En tussendoor hoor je toch telkens weer die klassieke reggaeritmes, het fundament van het genre, de muziek die zelfs de meest hyperactieve, digitale dancehall hits doordringt."

Nieuw: Skaville Circus, volledig gewijd aan ska, rocksteady en early reggae. Voorlopig zonder live optredens.

Hoogtepunten: - African Headcharge

"De grote Adrian Sherwood stond achter de knoppen en het was ook eerder zijn feestje, kwistig strooiend met galmen, echo's en samples. Massive Attack goes Africa, met een brullende (nooit zingende) Bonjo I, drie percussionisten en een stel danseressen. Diezelfde Sherwood kroop ook achter het mengpaneel voor de set van Lee Perry, 73 inmiddels, vooral een legende als producer (van The Wailers en paar honderd andere acts) maar ook als hofnar van de reggae, een man die al decennia lang loopt te orakelen op uiteenlopende sounds en riddims."

- Catch A Mic, dit keer gewonnen door Cash Flow & DJ Lion (maar wegens veel te weinig volk niet meer voor herhaling vatbaar) - Lady Saw en Glen Washington op sound - Alpha & Omega live in de 18" Corner - 25.000 bezoekers, een nieuw record

Afknappers - Cocoa Tea zegde af, vervangers Chaka Demus & Pliers lieten zich begeleiden door een klunzige DJ - Don Carlos (terwijl hij zo goed kan zijn)

2010 - De terugkeer van Professor Cat

"In het begin waren er de rastadrummers, arme Jamaicanen die verhalen hadden gehoord over een zwarte keizer in Ethiopië. Hij, Haile Selassie (voordien Ras Tafari), zou alle Afrikanen en hun nazaten in de diaspora bevrijden uit slavernij en onderdrukking. In de getto's van Kingston kwamen de drummers in contact met de leerlingen van de plaatselijke muziekschool. Samen creëerden begin jaren '60 ze de ska, het ritme dat later vertraagd en verdiept zou worden tot reggae. De eerste rappers (toasters) en dubtovenaars passeerden in de studio, pioniers van stijlen die aparte genres zouden worden. Bob Marley bracht de muziek naar de wereldpodia en in het collectieve bewustzijn. Na zijn dood kreeg de reggae, de soul van Jamaica, stilaan een ander aanschijn. De muziek werd gedigitaliseerd, de rasta's maakten plaats voor homies en gladde r&b-boys. Wat bleef was de rauwe authenticiteit van de sound en de teksten, als vanouds een reflectie van het leven op het eiland, voor velen een harde overlevingsstrijd in de betonnen jungle, maar ook nog altijd doordrongen van de natuurlijke Afrikaanse mystiek en de rebelse onverzettelijkheid die de Jamaicanen zo eigen zijn."

"Zo kleurrijk en gevarieerd als de muziekgeschiedenis van Jamaica was dit jaar ook de affiche van Reggae Geel. In een uithoek van het terrein zaten de rastadrummers, en speelden voor een kleine groep mensen de archetypische nyahbinghi-muziek. In het nabij gelegen Skaville Circus draaide de Antwerpse Professor Cat (32 jaar geleden DJ op het eerste bosfeestje dat later zou uitgroeien tot dit festival) zaterdagavond twee opwindende sets ska en onbeschaamde popcorn. Ik hoorde er platen die zelf amper zou durven draaien maar die in dit kader, door deze installatie, met deze MC (JB Jerry), ronduit fantastisch klonken: 'Johnny Reggae' van The Piglets, 'Kingston Kingston' van Lou & The Hollywood Bananas, 'Jesse James'… Maar dus ook oude èn nieuwe obscure ska-platen, met als onvermijdelijk hoogtepunt uiteraard de 'Shockers Rock'."

Nieuw: - In de voorloper van The Yard ontvangt Reggae Geel interessante gasten als auteur David Katz en dubdichter Benjamin Zephaniah. - Voor Busy Signal (op sound) wordt in en rond de Bounce de zwaarste security lockdown ooit afgekondigd.

Hoogtepunten: - Fatman International Sound (speelde op vrijdag een selectie van de allerbeste foundation klassiekers op 12inch, een van de beste nachten die ik ooit beleefd heb op Reggae Geel) - Flip Kowlier

"... maakte indruk voor een aanvankelijk afwachtend maar geleidelijk toch goedkeurend knikkend en zelfs zachtjes skankend publiek. Dit is geen reggae voor puristen maar wel een heel frisse, eigen variant ervan, gebracht door een band die de muziek wonderwel goed onder de knie heeft. Flip Kowlier is voor buitenstaanders trouwens even onverstaanbaar als de meeste Jamaicaanse rappers, dat schept ook al een band. En hij had nog een gast meegebracht, de Brusselse sound system-veteraan Uman, die op het ritme van 'Welcome To Jamrock' zijn fantastische 'Bienvenue En Belgique' kwam brengen, een van de sterkste en meest waarachtige songteksten die ooit over ons land zijn gemaakt. Wat Kowlier er in zijn moerstaal nog aan toevoegde, is ons ontgaan maar dit was alleszins een heel mooi Belpopmoment."

- Inna De Yard All Stars 

"... een collectief met leden van The Congos (Cedric Myton) en The Gladiators (Clinton Fearon), de cultfiguur Kiddus I en gitarist/orkestmeester Earl 'Chinna' Smith? Aangevuld met twee jonge rasta's weliswaar, Matthew McAnuff (zoon van Winston) en Derajah. Gekleed in glanzende, helblauwe Adidas-pakjes (de Jamaicanen zijn altijd al verliefd geweest op het merk) bracht het gezelschap een betoverende unplugged sessie, waarbij de vier zangers om beurten de lead namen, om vervolgens weer achter hun trommel te kruipen en mee nyahbinghi te spelen. Soms sloop er een snuifje mento in de muziek, of ook country, subtiel en verfijnd, als in de beste Amerikaanse roots-traditie. Cedric Myton die Yabby You zingt. Chinna Smith die 'Mister Chatterbox' inzet. Het machtige' Graduation In Zion' van en door Kiddus I, een geweldige zanger, die in Geel ook een fascinerende, epische roots tune bracht. 'Chatty Chatty Mouth' van The Gladiators, ook toen ingezongen door Fearon. De massieve new roots tune 'Be Careful' van Matthew McAnuff. Cedric Myton die 'Fisherman' en 'Congoman' zingt. Ik denk dat je niet veel dichter bij het reggaeparadijs kunt komen."

- Toots & The Maytals (het was echt een dag van levende legendes) - Israel Vibration (idem) - Bunny Wailer

"De warmhartige sfeer bereikte een hoogtepunt tijdens het afsluitende concert van Bunny Wailer, vorig jaar nog ondermaats op Cactus (met overwegend Bob Marley-covers), nu absoluut in topvorm, met een indrukwekkende selectie van eigen nummers en Wailers-classics. Blazers, koortje, afwisseling (rasta drums, ska, dub èn dancehall) gepaste overgangen: zelden zo'n perfecte, omvattende  reggaeshow gezien, de waardige afsluiter van een topfestival. Wat een erfenis draagt die man mee, van zichzelf maar uiteraard ook van The Wailers. Check de playlist, en je weet dat dit alleen maar een memorabel concert kan geweest zijn, met een zeer hoog meezinggehalte bovendien. 'Rastaman Chant', 'Baldhead Jesus', 'Blackheart Man', 'Armagideon', 'Battering Down Sentence', 'Dreamland' en 'Fire Fire': een massief rootsblok. 'Ballroom Floor', 'Rootsman Skanking', 'Cool Runnings', 'Ram Dancehall', 'Don Dada': Bunny goes rub-a-dub. Ontroerend mooie versie van 'Trenchtown Rock', de fijne ska van 'Simmer Down', sprankelende rocksteady in 'Walk The Proud Land', 'Keep On Moving' en 'Rule This Land'. Vrolijke, vroege reggae met 'I Stand Predominate', 'I'm The Toughest' en 'Hypocrites'. En een logische ode aan Brother Bob Marley ('No Woman No Cry', 'Heathen', 'Three Little Birds') en Peter Tosh ('Legalize It'). Bunny Wailer nam afscheid met 'Keep On Movin'' en vroeg een applaus voor alle optredende artiesten. "I could go on for hours," zei hij. Wij ook, maar het was intussen bijna half vier, en Reggae Geel had nog maar een klein half uur te gaan. De beste Reggae Geel in jaren, maar dat heb ik wel vaker gezegd."

- JB Sound feat. King Johnny aka. Johnny den Artiest 

Afknappers: - Stone Love en King Addies beloven met de hele crew te komen maar sturen uiteindelijk elk 1 DJ. - Mavado (don't believe the hype)