Couleur Café 2018: welkom in het dubwoud

Het is nu al een beetje thuiskomen onder het Atomium, waar Couleur Café nochtans pas sinds vorig jaar een onderkomen heeft gevonden. Kiezen in welk land je gaat eten in de Atomiumlaan, waar alle trucks en stands veggie en vegan gerechten aanbieden: de beste burgers, de lekkerste bagels, de smakelijkste rice bowls, de zoetste beignets en de meeste verfrissende waterijsjes. Naar omhoog dan langs de prachtige, rijk gevarieerde graffiti die daar vervaardigd worden, door artiesten uit alle hoeken van de wereld en de samenleving. En dan het park in, met zijn aangenaam gespreide marktjes, pocketclubs (Secret Bar, Mamafoufou, Electropedia) en mobiele sounds. Wij waren vooral gecharmeerd door de Bankra Bike Soundsystem: een uitgebouwde bakfiets met een heuse DJ-booth en lichtshow, de luidsprekers gemonteerd op twee 'gewone' fietsen. Het was daar rond middernacht lekker dansen op de nieuwste Caribische tunes.




Maar onze favoriete hang-out was natuurlijk het nieuwe Dub Forest, waar gedurende drie dagen, telkens van 16 tot 2 uur, alleen maar rootsreggae en (uiteraard) dub te horen en vooral te voelen was. De luidsprekertoren stond weg gericht van de andere podia, de bassen mochten helemaal open. En terwijl de mensen in mainstream dancemuziek gebiologeerd naar de DJ staan te kijken, zo staan ze hier met hun gezicht naar speakers. Misschien is God wel een luidsprekerkast.

Zondagavond was in het Dub Forest Ashanti Selah te gast, die ons even alle andere concerten in het park deed vergeten, met nieuwe lange tracks en nog langere dubs. Onthouden: '21st Century Slavery', zowel de lyrics als de riddim en de fantastische version. Ook genoten van het percussie- en MC-werk van de Belgian Dub Community, de host van dit dub-bos, een samenwerkingsverband van enkele Brusselse en Waalse sounds. Een (voor de buitenwereld) nieuwe subcultuur (dubcultuur?) komt aan de oppervlakte.

Het Dub Forest was vrijdagnamiddag de eerste plaats waar gedanst werd. Even later mocht de Antwerpse zanger en rapper Thecolorgrey (echte achternaam Michiels) onder de heerlijke zomerzon de Blue Stage openen. Het tweede podium is opgeschoven richting Red Stage (hoofdpodium), waardoor er meer ruimte is voor het publiek maar ook meer interferentie. Bij Thecolorgrey was dat nog geen probleem. Vorig jaar in de line-up van Niveau4 maar ondertussen zo populair geworden dat hij zijn eigen show verdiende. Zijn hit 'On & On' werd luidkeels meegezongen. 

Mahalia had het op hetzelfde podium al iets moeilijker om boven het geluid van de Red Stage  uit te komen, zeker in haar akoestische nummers. Jammer, want dit was een zeer fijn concert van een zeer getalenteerde Engelse zangeres, zeg maar eigentijdse singer-songwriter, ook al maakt ze r&b.

Maar Mahalia moest dus optornen tegen onze eigen Angèle die op dat moment de Red Stage opende. De Belgische popprinses, zus van rapper Roméo Elvis, werd in de media al de vrouwelijke Stromae genoemd. Ze richtte onlangs haar eigen label op en toonde zich op de al aardig vol gelopen wei een geboren entertainer, met haar zwoele stem en electro/hip-hop ritmes ('A Quoi Bon' werd weliswaar in een reggaekleedje gestoken). Met haar hitje 'La Loi De Murphy' kreeg Angèle de wei aan het dansen. 

Intussen mochten de Bosniërs van Dubioza Kolektiv de Green Stage inwijden met hun feestelijke fusie van punk, ska, hip-hop en Balkanpop. Dat betekent springen, dansen, zwaaien, brullen en meezingen in vele talen, tot Esperanto toe. "Tous ensembles!" De mannen van Dubioza Kolektiv droegen voetbaltruitjes, en dat was ook de sfeer die de groep creëerde. Voor al uw feesten en festivals, van welke couleur dan ook.

Michelle Obama

Van een heel andere kaliber was Ibeyi, Frans-Cubaanse tweelingzusjes die een soort voodootriphop maken met de meest uiteenlopende invloeden. Wat hebben we allemaal gehoord? Soundbites van Michelle Obama, om de grote pussygrabber aan te klagen. Liedjes, raps, spoken word en chants in het Frans, het Engels, het Spaans en Yoruba. Etherische samenzang in eindeloze loops gegoten tot er een Bulgaars vrouwenkoor op de planken leek te staan. Percussie, beats en soundscapes die Europese urban muziek verbinden met een ver Afrikaans verleden. Björk meets Sinèad O'Connor in een Caribische club. Veel was er niet te zien op het podium, op enkele elastische danspasjes en een korte rap battle na, maar zo ging alle aandacht wel naar de muziek. En die was ondefinieerbaar mooi en intens. Tweelingzusjes om te koesteren.

Pas om middernacht was het tijd voor de eerste echte reggaeshow op Couleur Café. Alborosie kwam vrijdag zijn nieuwe album voorstellen maar deed dat met al te veel bombast. Zijn band, Shengen Clan, leek wel de ouverture van een rockopera te spelen, het was bijna lachwekkend. De nieuwe tunes maakten geen indruk, de hits ontbeerden de ziel van de originals. Wel een primeur gezien: Alborosie mixte een nummer live on stage tot dub. Welke zanger doet hem dàt na? Maar voor de rest een veel te gelikt concert dus, on-Jamaicaans clean in opbouw en arrangementen. Het is de val waar wel meer reggaeartiesten in trappen als ze de top hebben bereikt. Ze menen dan een nog groter publiek te kunnen bereiken, met strak afgemeten nummers en al even voorspelbaar geformatteerde shows.

We hebben het einde niet afgewacht. Op de Green Stage was intussen Panda Dub verschenen, een DJ met een kinderachtige naam maar wel met een immense fan base. Wie had een kleine halve eeuw geleden, toen King Tubby in Jamaica stoemelings dub creëerde, kunnen denken dat de muziek vandaag grote massa's Europeanen zou aanzetten om een moshpit te vormen? Het was een zalig gezicht vanop de terrassen van het oude Groentheater, het wobbelende publiek in het stof dat het zelf deed opwaaien. Niet bewust botsend en duwend maar eerder in een soort tribal dance, in dit geval op de technodubritmes van een Franse DJ. Hij smukt zijn tunes op met flarden Jamaicaanse vocals en muzikale samples uit alle windstreken. Een flitsende lichtshow geeft hem het aanschijn van een of andere wizzard, driftig in de weer met pads en knopjes. Dit is de Tomorrowlandvariant van de muziek in het Dub Forest, waar we deze dag begonnen waren. Daar stond iedereen met het gezicht naar de imposante luidsprekertoren, de ster van elk authentiek dub evenement. Aan de Green Stage keek iedereen naar de DJ, zoals dat in dance de gewoonte is. Het is een verschil met een hoog symbolisch gehalte, tussen de roots van de Jamaicaanse dub, in essentie reggae, en de elektronische beats van een stijl waarin enkel nog de typische tegentijd bewaard blijft. En de alles doordringende bassen natuurlijk, de ruggengraat van alle goeie dub.

Ondermaatse Chronixx

Zaterdag startten we met de hip-hop beats van het Antwerpse Blackwave, al zou je evengoed kunnen denken dat ze uit de VS kwamen. "How y'all feeling?!" Ze wisten de zomerse wei in ieder geval nog meer op te warmen te maken met hoogstaande hip-hop, even oldskool als jazzy en trap. 



Niet veel later zagen we op de Blue Stage de prettig gestoorde zangeressen/rapsters van Juicy, die het publiek mee kregen met vernieuwende r&b. De Brusselse jongedames speelden hun muziek live (bas, keyboard en percussie) en toonden zich ook uitstekende vocalisten. Hun teksten zijn vaak feministisch getint en politiek geëngageerd (tegen het beleid van Theo Francken). Rapper Zwangere Guy kwam nog even langs voor een guest performance. Hou deze Juicy in de gaten!

Aan het hoofdpodium stond in de vroege avond een mooie massa te wachten op de Franse Naâman. We zagen hem al eerder op CC en sindsdien is zijn show alleen maar sterker geworden. Vrolijke, toegankelijke, soms ietwat poppy reggae, gespeeld door een sterke band en en met veel plezier gezongen. Naâman is ondertussen 26, blijft bij zijn conscious teksten en weet reggae en dancehall op een heel aanstekelijke manier aan de man te brengen. De hele show lang staat iedereen te dansen.

Nog geen uur later was het aan superster Chronixx om het festival naar een hoogtepunt te drijven, maar dat bleef spijtig genoeg uit. In tegenstelling tot eerdere passages, leek de zanger amper energie te hebben en kregen we een middelmatige show. 'Capture Land', 'They Don't Know' en 'Smile Jamaica' zong Chronixx wel maar de grote hits bleven uit. Geen 'Here Comes Trouble', geen 'Spanish Town Rockin', geen 'Who Knows', en dus ook geen hoogtepunten. Dat de overvloedige vrouwelijke backing vocals op band stonden, was ook niet bevorderlijk voor de verbondenheid met het publiek. 'Blaze Di Fire' werd abrupt afgebroken en bleek meteen het einde van de show. Het publiek op de wei stond er wat verdwaasd bij, hoopte nog even op meer, maar droop dan teleurgesteld af.

Dan maar naar het tweede deel van de set van jazzy hip-hop poetry empress Akua Naru. We zagen haar al bezig in De Roma en werden toen helemaal meegesleept in haar zwoele, maar ook heel krachtige live muziek. Net zoals toen gebruikte ze het publiek als instrument, maar ze gaf ook nog meer aandacht aan haar geweldige band, wat soms het ritme van de show even brak. Maar al bij al, was het toch weer word, sound & power van deze leading lady in hip-hop.

Nog meer hip-hop en rap hoorden we op de Blue Stage, waar het traditiegetrouw tijd was voor Niveau4. Daarbij verzamelt CC het beste opkomende talent van het land om hun skills tentoon te stellen. We keken met plezier naar de moshpits en de wall of death die de hevige fans vooraan meesleepten, maar spijtig genoeg voelde de show ook wat minder goed opgebouwd dan vorig jaar en leek het niveau ook iets lager te liggen. Wel de beste plek om nieuw lokaal talent te spotten!

One love

Zondag werden we aangenaam verrast door Ziggy Marley, die op Couleur Café zijn nieuwe plaat kwam voorstellen. 'Stop Fake Politicians', 'World Revolution', 'Rebellion Rises': het zijn niet alleen enkele van de beste nummers die Ziggy ooit gemaakt heeft, ze dragen ook een expliciete boodschap uit van verzet en solidariteit. 'Love Is My Religion' blijkt 10 jaar na de release een echte klassieker te zijn, massaal meegezongen en uitmondend in een vrolijk 'All You Need Is Love' van The Beatles. Nog meer samenzang was er bij 'One Love' en 'Is This Love' van vader Bob Marley, liedjes die wij in elk geval nooit beu worden, zeker niet als een band ze zo sterk vertolkt. Beste reggaeshow van het weekend.



Ook nog gezien: Fatoumata Diawara. Kippenvel van bij de eerste noten. Wat een prachtige, doordringende stem en even mooie verschijning. Fatoumata staat te stralen in de zomerzon. Haar intrigerende en meeslepende melodieën doen de rest. "We have to show the new, real Africa to the world!" Dat heeft ze zelf met veel stijl gedaan.
De ouderdomsdeken van Couleur Café was dit jaar een vrouw van 78, afkomstig van het piepkleine maar muzikaal o zo invloedrijke Caribische eilandje Tobago. Daar werd midden vorige eeuw calypso gecreëerd, een muziekstijl die aan de basis ligt van zowat alle zomerse dansritmes die tegenwoordig de hitparade domineren. Calypso Rose was destijds de eerste echte vrouwelijke "calypsonian", en maakte in die hoedanigheid misschien wel het allereerste liedje over genderongelijkheid ooit. Haar hit 'No Madame' zorgde voor een wetswijziging ten gunste van tot dan uitgebuite dienstmeisjes. Zo belangrijk was de muziek van de koningin van de calypso, hoe vrolijk en aanstekelijk die ook klinkt.

Calypso Rose heeft drie keer kanker overwonnen en maakte in 2015 een onverwachte comeback onder de vleugels van Manu Chao. Vandaag staat ze op het podium met een uitstekende band, inclusief koortje en blazers. Haar stem klinkt nog altijd vol en krachtig en op de Green Stage waagde ze zich ook aan enkele statische danspasjes. Of we wisten wat salt fish was. Heu, zoute vis? Rose grijpt zich in het kruis. "Dus mannen, altijd eerst de mond wassen!" Even later ontblootte ze haar gerimpelde buik en demonstreerde hoe je op je 78ste nog kan twerken. Seks, humor ('Leave Me Alone' was opgedragen aan Donald Trump) en zelfverheerlijking horen erbij in dit muziekgenre. Maar ook de verbondenheid met de Afrikaanse voorouders is belangrijk. Het komt allemaal aan bod in de onweerstaanbare, zeer dansbare liedjes van Calypso Rose, de zelfbenoemde Queen of Belgium, die afsloot met een akoestische versie van 'Rivers Of Babylon'. Ja, een hit van Boney M maar in eerste instantie een Bijbels lied van troost voor hele generaties ontheemde Afrikanen. En een klassieker van de reggae, nog een genre dat schatplichtig is aan calypso. Een heerlijk concert met een rijk historisch verhaal.

Hits-à-gogo met Tarrus Riley

Op dezelfde Green Stage (het Groentheater waar veel oudere reggaefans zo'n prachtige herinneringen aan bewaren) mocht Tarrus Riley laat op de avond de Jamaicaanse eer hooghouden, na de afknapper van Chronixx en de internationale sound van Ziggy Marley. Riley toert nog altijd met de Black Soil Band, geleid door saxofonist Dean Fraser, maar gelukkig niet meer met dezelfde setlist. Hits-à-gogo, dat wel, en veel zoete Studio One riddims,  maar even goed zware roots, dub een stel gastzangers die eerder in het r&b-hoekje thuishoren. Veel interactie met het publiek èn met Dean Fraser, die sinds hij zo fel vermagerd is letterlijk een tweede adem lijkt gevonden te hebben, en de jazzy impro's niet schuwt. Nieuw materiaal hebben we niet echt gehoord maar dat mocht de pret niet drukken. Tarrus Riley was in topvorm, en zijn band ook.

Couleur Café 2018 sloot af met een knaller van formaat. Chinese Man maakt geniale hip-hop beats begeleid door absurde en geweldige visuals. Voor de gelegenheid brachten ze rappers Youthstar en ASM mee, die de show naar een nog hoger niveau tilden. Van het begin tot het einde trokken ze de volle wei mee en bliezen ze ons helemaal omver.  Zo fantastisch kan live rap en hip-hop anno 2018 dus ook zijn. Next level thing! En toch nog een waarachtige headliner voor deze opnieuw zeer geslaagd editie van Couleur Café.

Met een groen hart

O ja! Graag ook opnieuw een pluim voor het ecologisch beleid van het festival. Niet alleen staan er overal verschillende vuilbakken waar je gemakkelijk kan recycleren, er zijn ook constant vrijwilligers op pad om afval te rapen, je kunt je drinkbus gratis vullen met fris water (minder plastic) en de materialen van de eetkraampjes (bestek, borden…) zijn biologisch afbreekbaar. Door de afstand tussen het park en de Rue du Bien Manger vind je op het festivalterrein ook haast geen etensafval. Verder werden er 25 000 pocketasbakjes uitgedeeld, en ook dat was een zegen voor het park. In tegenstelling tot het weggooibeleid van andere festivals, worden de achtergelaten spullen op de camping achteraf gedoneerd aan een goed doel. Zo kan het dus ook.

Foto's: © Luc Cheffert, Vanessa Rasschaert, Sergine Laloix, Benjamin Struelens & Leen Van Laethem @ Couleur Café