Sizzla op Reggae Geel?

Op de Facebook-pagina van het festival zelf ontstond al een bij momenten verhitte discussie tussen voor- en tegenstanders van de Jamaicaanse artiest en notoire homofoob.

Die discussie werd afgelopen vrijdag gevolgd door een opiniestuk in De Wereld Morgen geschreven door een medewerker van een voorlopig anoniem gezelschap dat zichzelf de catchy naam Equal Rights and Justice Collective aanmat en naar eigen zeggen "een groep van bezorgde burgers, hetero en LGBTI" vertegenwoordigd.

In de tekst wordt Sizzla een aantal nieuwe en recente feiten aangewreven, steeds geïllustreerd door bijhorend beeldmateriaal op YouTube. Ook wordt veelvuldig verwezen naar het uit 2012 daterende No Hate Reggae Charter; een tekst waar ook deze site nauw bij betrokken was en dat ook ondertekend werd door Reggae Geel.

Als we dat charter er nog eens op nalezen (de volledige tekst vindt u hier) en het geleverde "bewijsmateriaal" in ogenschouw nemen, kunnen we niet anders dan de eis van het collectief bijtreden.

Het is dat, of het hele charter naar de prullenbak verwijzen, maar dat zou niets minder dan gezichtsverlies betekenen voor alle partijen die destijds bij het opstellen van de overeenkomst betrokken waren. En het zou de Belgische reggaescene ongetwijfeld nogmaals in diskrediet brengen bij de verschillende LGBTI-verenigingen in ons land.

Die (Çavaria, The Belgian Pride, Outrage!) namen het stuk van het Equal Rights and Justice Collective ondertussen allemaal over op hun respectievelijke websites en Facebook-pagina's en beraden zich momenteel over verdere stappen.

Danielle P., de artistiek directeur van Reggae Geel, kwam ondertussen al met de volgende verklaring:

"Reggae Geel promoot sinds haar ontstaan, bijna 40 jaar geleden, verdraagzaamheid en solidariteit. Het festival is laagdrempelig en toegankelijk maar wil ook jong en avontuurlijk blijven. Naast het artistieke is het sociale steeds een prioriteit. Dit houdt naast de werking met het verenigingsleven ook een engagement in tegen haat en vijandigheid. Reggae Geel weegt in de programmering zorgvuldig af wat populair is en wat kwalitatief hoogstaand is, wat traditioneel is en wat vernieuwend is. De organisatie brengt Jamaica voor een weekeinde naar de Europese context en heeft hierin aandacht voor alle realiteiten zowel daar als hier. Reggae Geel gaat hiervoor in dialoog met artiesten én met democratische belangenvertegenwoordigers. In dit perspectief heeft Reggae Geel bewust gekozen om Sizzla op de affiche te zetten van de editie 2016. Sizzla (Miguel Collins) is niet alleen één van de kwalitatief meest hoogstaande, energieke en gewilde artiesten van afgelopen jaren maar ook één van de meest controversiële, zeker op het gebied van intolerantie tegenover homoseksualiteit. Met de komst van Sizzla naar Reggae Geel 2016, doen we niet alleen zijn fans een groot plezier maar zetten we ook een act neer die een absoluut grote plek heeft in de hedendaagse Jamaicaanse reggaemuziekscene. Voor de komst van Sizzla zijn we met hem de dialoog aangegaan over onze intolerantie tegenover onverdraagzaamheid en hebben we (op zijn initiatief zelfs)contractueel vastgelegd dat hij op ons festival zijn extrem(istisch)e uitlatingen achterwege zal laten. Hierover zijn we ook in dialoog gegaan met Çavaria, collega-programmatoren en medewerkers. Ons standpunt is en blijft dat iedereen in een democratische samenleving als de onze, de kans verdient om te tonen dat hij of zij kan evolueren, nuanceren en contextualiseren. Evolutie kan voor ons alleen als je in dialoog gaat met mekaar, met artiesten, met publiek. Nuances kunnen voor ons alleen maar als je niet oproept tot blinde censuur. Contextualiseren brengt ons ertoe het belang van alle radicale geloofsovertuigingen in de homohaat te onderlijnen en die te bestrijden. We hopen dan ook dat we, na de komst van Sizzla, met Reggae Geel 2016 weer samen een stap gezet hebben naar een meer solidaire en verdraagzamere samenleving!"

Ons vallen in die verklaring een tweetal dingen op:

1. Over het No Hate Reggae Charter wordt met geen woord meer gerept.

2. Reggae Geel lijkt zich vooral te kanten tegen censuur en te kiezen voor dialoog.

Maar is het feit dat Sizzla gevraagd werd een contract te ondertekenen waarin hem uitdrukkelijk verboden wordt bepaalde uitlatingen te doen tijdens zijn show op het festival, dan ook geen vorm van censuur of zelfs zelfcensuur als het er, zoals het festival ons nog meedeelde, mede kwam op vraag van de artiest zelf?

Wij legden de reactie van Reggae Geel ondertussen al voor aan het collectief en bij monde van hun woordvoerder Theo P. reageerden die met verstomming enerzijds en verbolgenheid anderzijds:

"Nergens gaat de organisatie van Reggae Geel in haar repliek in op de inhoud van ons artikel en ze legt duidelijke feiten die we aanhaalden naast zich neer.
Ze beweren ook het volgende: "Reggae Geel gaat hiervoor in dialoog met artiesten én met democratische belangenvertegenwoordigers". We vermoeden dat dit een sneer naar ons is en een verwijt dat wij niet voor de dialoog zouden kiezen. Wij weten echter dat heel wat mensen, zowel via e-mail als via Facebook vragen stelden aan Reggae Geel in verband met het optreden van Sizzla. Zeer zelden kwam daar een antwoord op. Voor een dialoog heb je minstens twee partijen nodig die willen praten, en Reggae Geel kiest daar zelf dus niet voor. Een van de redenen waarom we ons collectief opstartten was namelijk het feit dat we via individuele en rechtstreekse dialoog met Reggae Geel niets konden bereiken. Pas na het falen van de dialoog hebben wij beslist om de tekst te publiceren op De Wereld Morgen.

Reggae Geel eindigt in haar reactie met volgende zin: "We hopen dan ook dat we, na de komst van Sizzla, met Reggae Geel 2016 weer samen een stap gezet hebben naar een meer solidaire en verdraagzamere samenleving!"

Het is bijzonder vreemd dat Reggae Geel Sizzla als een middel ziet om te werken aan solidariteit en verdraagzaamheid. Het gedachtegoed van Sizzla kan men vergelijken met dat van neonazi's, fascisten en IS-strijders. En in het geval van Sizzla blijft het echt niet bij gedachten alleen, hij roept actief op om bepaalde mensen "uit te roeien". Zijn uitspraken kunnen niet "genuanceerd", noch "gecontextualiseerd" worden. Met dit soort mensen ga je niet in dialoog, je bestrijdt hen. En dat moet iedereen doen die gelooft in een democratische en sociale maatschappij, waar iedereen gelijke rechten heeft. Hoog tijd voor eenheid in de strijd tegen schendingen van de mensenrechten, ongeacht afkomst, geloofsovertuiging, seksuele geaardheid, of wat dan ook. Maar blijkbaar kijkt Reggae Geel de andere kant op en willen ze hier liever niet aan deelnemen. Sizzla hoort op geen enkel podium ter wereld thuis en wordt al in vele landen en door heel wat organisaties geweigerd.

Of is het kwaad opzet, en ziet men bewust het vreselijke karakter van Sizzla en het gevaar dat dit met zich meebrengt door de vingers om meer publiek aan te trekken? Want begrijpe wie begrijpen kan: Sizzla is wel degelijk populair."

In een laatste reactie blijft Reggae Geel echter benadrukken dat zij wel degelijk alle betrokken organisaties hebben aangeschreven en de organisatie dus wel openstaat voor dialoog, maar Danielle benadrukt tot op heden nog nooit persoonlijk over de kwestie benaderd te zijn geweest. Reggae Geel weigert echter wel pertinent de discussie via social media te laten verlopen, een standpunt waar wij ons dan weer wel in kunnen vinden.

Misschien moeten we hier eindelijk ook maar eens samenvatten wat de Belgische en Europese wet zegt over vrije meningsuiting versus het prediken van haatboodschappen. Op Mensenrechten.be (de website van de Liga voor Mensenrechten) vonden we alvast een aardige uiteenzetting over de materie van de hand van Dirk Voorhoof, professor aan de UGent:

"De Belgische Grondwet waarborgt sedert 1831 aan een ieder het recht zijn mening te uiten. Echter, de grondwettelijke bepaling betreffende de uitingsvrijheid laat er geen twijfel over bestaan: de vrijheid van meningsuiting is niet absoluut. Deze vrijheid is gewaarborgd, zo zegt artikel 19 van de Grondwet, "behoudens bestraffing van de misdrijven die ter gelegenheid van het gebruikmaken van die vrijheid zijn gepleegd". De kern van de bescherming van de vrijheid van meningsuiting is dat niet preventief, niet censurerend kan worden opgetreden van overheidswege. Alleen als een rechter of rechtscollege een inbreuk vaststelt op één of andere wettelijke bepaling, kan sanctionerend worden opgetreden. Alleen achteraf, als het misbruik zich voltrokken heeft en door de rechter wordt vastgesteld kan dit leiden tot een sanctionering. Geen willekeurige overheidsinmenging en geen preventieve censuur dus, al hebben de wetgever, de regering en de rechterlijke macht in het verleden deze grondwettelijke waarborgen niet altijd ten volle gerespecteerd.

De vrijheid van meningsuiting kan worden gesanctioneerd wanneer de uitoefening ervan al te schadelijk wordt voor de rechten van anderen of als daardoor het project van de democratische rechtstaat zelf ernstig wordt bedreigd.

Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Europees Mensenrechtenhof te Straatsburg hebben duidelijk gemaakt dat de vrijheid van meningsuiting kan ingeperkt worden of dat althans strafrechtelijk kan worden opgetreden voor wie manifest misbruik maakt van de expressievrijheid en op die manier de rechten van anderen schade toebrengt. Het Europees Hof heeft herhaaldelijk te kennen gegeven dat er plaats moet zijn voor rustverstorende, zelfs kwetsende uitingen in het kader van het maatschappelijk debat."

De kans dat Sizzla door een Belgische of zelfs Europese rechtbank veroordeeld wordt blijft echter vrij klein; iets waar Reggae Geel ongetwijfeld van op de hoogte is, maar wat ook de verschillende belangenverenigingen maar al te goed beseffen. Zij kiezen daarom eerder om de zaak tactisch te spelen en de grote sponsors van het festival aan te spreken. Het spreekt natuurlijk voor zichzelf dat bekende merken als Coca Cola of Proximus niet staan te springen om hun naam met dergelijke feiten in verband gebracht te zien worden.

Wordt vervolgd?