Soul Shakers (Kristof Cools): "Net zoals bij al onze andere projecten zijn we ook hier heel impulsief aan begonnen!"

Nadat jullie parties al een hoge vlucht namen, nu deze docu. Was jullie verhaal dan nog niet verteld en hoe lang speelden jullie al met dit idee?
Rien Samson: "'Lighters Up' is niet louter de naam van onze parties in Gent, het concept gaat veel breder en dieper dan dat. Met onze events willen we vooral de "sound system culture" in België mee promoten en in de schijnwerpers zetten. Omdat we al jaren evenementen organiseren – onder andere 'Simmerdown' en 'SoulShakeDown' in onze hometown Puurs - was dat de eerste logische stap. Maar sinds we in Gent organiseren, wilden we nog een stuk breder gaan en een echt verhaal creëren. Muziek brengen aan de hand van deejays, live artiesten, bewegend beeld… Misschien zelfs ooit een label, wie weet?"
Kristof Cools: "Het gaat ook om een stroming met zo'n rijk verleden, die nog steeds een grote invloed heeft op de hedendaagse muziekscene. En zonder al te belerend of te "educatief" te willen overkomen, leek het ons erg interessant om dit allemaal eens mooi te gaan uitzoeken en in beeld te brengen."
Rien Samson: "Zelf draaien we nu al meer dan tien jaar op festivals en parties, en 'Lighters Up' is eigenlijk ontstaan uit onze voorliefde voor sound system muziek. De jongste jaren staken we vaak de plas over om te gaan feesten in de UK, en die vibe daar hadden wij nog maar zelden gezien. Een crossover aan stijlen en iedereen die het begrijpt, aanmoedigt en compleet uit z'n dak gaat. Van dancehall en reggae naar dub en jungle tot grime, hiphop en garage; allemaal op één feest! Die mash-up van genres hebben we ook altijd doorgetrokken in de line-up van onze parties: David Rodigan, Shy Fx, Suns Of Dub, Roni Size, Major Lazer, Mungo's Hi Fi, Cadenza, J Star, Shepdog… Sommigen liggen qua stijl op het eerste gezicht ver uiteen, maar er is een link en voor ons valt die onder de noemer van "sound system music". Met deze docu willen we verder onze steen bijdragen tot het voortzetten van deze cultuur."

Jullie zijn wellicht niet de laatsten, maar zeker ook niet de eersten om die cultuur in beeld te brengen. Waarin zal jullie film verschillen van eerdere documentaires?
Rien Samson: "Wij bekijken het wereldje echt vanuit een Belgisch standpunt en interviewden dan ook deejays als TLP en Buda van Civalizee, of King Shiloh Soundsystem en The Partysquad uit Nederland. We willen een eerste inkijk bieden voor de leken onder ons, maar tegelijk ook enkele leuke weetjes en standpunten meegeven voor de toegewijden. Het leek ons essentieel om even de geschiedenis in te duiken, aan de hand van verhalen en anekdotes van enkele legendes uit de scene. Daarnaast leggen we enkele belangrijke termen uit, zoals "Wat is een dubplate?", "Wanneer krijg je een forward?", "Wat zijn de verschillende functies of jobs binnen een sound system?" en zo verder."
Kristof Cools: "De twist in onze docu zit hem ook in de link met de hedendaagse muziek. Genres zoals drum & bass, grime, dubstep en zelfs EDM: allemaal dragen ze wel iets mee uit die sound system wereld. Wij willen graag aantonen wat dat juist is en waar dat vandaan komt, op welke manier dat is gebeurd en welke impact het heeft op grote events of bij grote artiesten. Denk dan maar aan Major Lazer, Rampage, Notting Hill Carnival, Fabric, de opkomst van grime, de roots revival, het succes van dubevents…"

Zo'n film draaien is nog wel iets anders dan deejayen en parties organiseren. Door wie lieten jullie je hiervoor verder omringen?
Kristof Cools: "Dat klopt, en ervaring in het maken van een docu hadden we niet echt, maar net zoals bij al onze andere projecten zijn we ook hier heel impulsief aan begonnen. Springen en ervoor gaan!"
Rien Samson: "Ik heb zelf wel een jaar op het RITCS gezeten en we hebben al met mensen samengewerkt die aftermovies van onze events maakten. Zo kom je dus in contact met talentvolle gasten. Zo'n aftermovie is uiteraard nog iets anders dan een docu, dus waren we wel op zoek naar iemand met kennis van zaken. Liefst ook iemand jong of een schoolverlater met tijd en zin voor avontuur, die bovendien gek genoeg is om met ons naar Jamaica te gaan én dan liefst nog iemand waar het op persoonlijk vlak ook mee klikt. Je gaat tenslotte samenwerken voor een lange tijd onder verschillende omstandigheden, dus dan is dat wel belangrijk. Die persoon hebben we gevonden in Toon Persyn, die in 2013 samen met Vincent Stevens onze aftermovie van Laundry Day maakte. We hebben die avond samen nog goed doorgezakt en het klikte meteen. We zijn met Toon blijven werken en ondertussen volgde ik ook zijn ander werk op de voet. Zijn eindwerk op Narafi laatst in juni vond ik echt spot-on, dus was de keuze niet moeilijk."
Kristof Cools: "Na vele nachtelijke brainstormsessies en gesprekken met enkele ervaringsdeskundigen, hebben we alle ideeën op tafel gesmeten en zijn we ons team beginnen samenstellen. Toon is daarbij de man die camera en montage voor zich neemt, Rien en ik doen alles qua inhoud en voorbereiding (research, contacten leggen, vragen voorbereiden, alles uitschrijven…) en we regelen de praktische zaken. De interviews zelf worden afgenomen door Rien en Koen (MC Mota). Het afgelopen half jaar hebben we niks anders gedaan dan events afschuimen in België, Nederland en de UK om artiesten te benaderen voor interviews en om sfeerbeelden te schieten. Daar zijn we nu trouwens nog altijd druk mee bezig. We zijn ook net terug van onze trip naar Jamaica, dus we hebben heel wat materiaal om de komende weken te verwerken."

Niet louter Belgen, Nederlanders en Britten aan de interviewtafel dus. Hebben jullie in Jamaica nog iets wezenlijks bijgeleerd over de sound system cultuur, wat die anderen jullie nog niet vertelden? Of trokken jullie er vooral heen om mooie beelden te schieten en het lijstje met contributors aan te vullen?
Kristof Cools: "Als je het hebt over sound systems, dan kun je natuurlijk niet om Jamaica heen. En als je de geschiedenis in beeld wil brengen, dan ben je genoodzaakt om heel ver terug te gaan. De eerste sound systems in Jamaica zijn ontstaan in de jaren veertig en vijftig, dus daar begint het ook voor ons. We kregen de kans om te spreken met een van de pioneers van die tijd, iemand die er al van in de beginjaren bij was en ons ontzettend veel heeft kunnen vertellen. Zeker 2,5 uur lang, een legendarisch moment! Verder proberen we telkens per genre of strekking enkele toonaangevende personen aan het woord te laten. Feit is dat we ook hier gedwongen worden om keuzes te maken. De cultuur is zo rijk en er zijn zoveel belangrijke spelers, dat je onmogelijk iedereen aan het woord kan laten, want dan duurt de docu al snel twee dagen. Laat dit ook duidelijk zijn, want we willen uiteraard niemand tegen de schenen schoppen."
Rien Samson: "Ondertussen kunnen we toch al redelijk trots zijn op het lijstje van artiesten die al meewerkten aan de documentaire. Er zijn inderdaad TLP en Buda, die beiden al een hele tijd meedraaien in de scene, maar we hebben nog wat bezoekjes in onze agenda staan qua Belgen. Qua buitenlandse artiesten hebben we momenteel namen als King Jammy's, Clevie van Steely & Clevie, Walshy Fire en Jillionaire van Major Lazer, U-Roy, Burro Banton, Chromatic, Channel One, Toddla T, King Shiloh, Suns Of Dub, DJ Zinc, Cadenza… En nog veel meer uiteraard, maar we kunnen nog niet alles prijsgeven."

Waren die Jamaicanen gemakkelijk te strikken en snel te overtuigen om mee te werken aan een documentaire van een groepje Belgen?
Kristof Cools: "Het overgrote deel van onze reis verbleven we in Kingston. Een geflipte stad, waar een handleiding - lees ervaring - echt wel handig is. Heb je die niet, of heb je geen goede link of fixer, dan ben je er helaas aan voor de moeite. We hebben het even alleen geprobeerd in de eerste week, maar dat was geen groot succes."
Rien Samson: "Via onze link hadden we een vaste taxidriver Norris, een goeie gast die voor ons aan "Jamaican price" reed. Hij kende wat studio's waar artiesten gingen zitten en zo kwamen we op een bepaald moment aan bij de studio van Linval Thompson. Via een lange trap kwamen we op het dak waar de studio was. De gasten die aan het opnemen waren, wilden echter niet gestoord worden, dus wij terug het dak op. Ondertussen was Mr. Thompson er zelf ook en moesten we onderhandelen over wat we wilden, een interview dus. Niets voor niets in Jamaica, dat hadden ze ons wel verteld, maar we hadden zo goed als niets bij. Afdruipen dan maar... Bij het afdalen van de trap stond er nu om de twee treden wel iemand die een artiest was en ons kon helpen. Ik had ondertussen een Jamaicaans nummer en was dat een beetje naïef met iedereen aan het uitwisselen. Ik denk dat er op dat moment een man of dertig tot aan de auto stond, terwijl er bij onze aankomst misschien vier mensen rondliepen. Ik heb de volgende dagen dagelijks een vijftal telefoontjes gekregen van die gasten, maar we hebben er uiteindelijk niets bruikbaar mee kunnen doen. Vijf dagen later kwam onze link aan in Jamaica: Danny Pepperseed. Een gekend figuur in de Belgische en Nederlandse reggaescene, maar ik had op voorhand enkel met hem geskyped en gebeld. Danny is een blanke Nederlander, maar hij is meer Jamaicaans dan de gemiddelde inwoner van het eiland. Hij is een wandelende reggae-encyclopedie, die zijn weg in Kingston vaak beter kent dan sommige taxichauffeurs. Hij is ook de selector van Silverhawk, een erg gewaardeerde sound in Jamaica die eigendom is van Steely & Clevie. Hij kent best wel een hele hoop mensen daar, dus dat hielp ons verder wel."

Zijn er nog meer anekdotes die jullie willen delen?
Kristof Cools: "Goh. Het was een serieus avontuur, maar het was op elk moment genieten. Op iedere hoek van de straat stond er een sound system of iets dat erop leek, overal hoorde je reggae en dancehall - vooral heel veel Vybz Kartel - en overal kwam de geur van jerk chicken je tegemoet. Maar heel de reis stond voor ons uiteraard in het teken van de docu. We hebben ons volledig laten onderdompelen, hebben mooie beelden kunnen schieten, zijn op veel parties geweest, hebben festivals bezocht, studio's afgeschuimd, interviews gedaan, contacten gelegd en hebben ook heel veel moeten wachten. Maar we hebben vooral veel bijgeleerd over de sound system cultuur. Een onvergetelijk moment was toen we onderhandelden met Ninja Man, vlak aan de ghetto waar zijn 2014 Mercedes stond geparkeerd, een absurd beeld. Of toen we in de studio belandden van Steely & Clevie, "on the hills of Kingston" vlakbij Sly Dunbar's gigantische villa. Of toen Chronixx en Dre Island op een sound system stonden te toasten voor tien man. En als kers op de taart een eigen Soul Shakers recording sessie in de Tuff Gong studio's."
Rien Samson: "We waren al een tijdje bezig aan eigen werk voor Soul Shakers en uiteraard hebben we van de gelegenheid gebruikgemaakt om enkele tunes te laten voicen door enkele Jamaicaanse artiesten. Er zijn er een pak fijne samenwerkingen tot stand gekomen, ik kan misschien wel zeggen lichtjes legendarisch! Nee, dat is overdreven, maar de bedoeling is er wel om met die nummers naar buiten te komen in 2016. Daarnaast hebben we daar ook een pak inspiratie opgedaan voor onze liveshows. Samen met onze "partner in crime", MC Mota, zijn we ons alvast aan het klaarstomen voor wat hopelijk een fijne festivalzomer zal worden!"

Maar eerst moeten jullie die docu dus afwerken. Welke timing stellen jullie daarbij voorop?
Kristof Cools: "Da's allemaal redelijk moeilijk te voorspellen. Het plan is om de docu klaar te hebben vlak voor de zomer, zodat we tijdens die zomer enkele exclusieve screenings kunnen houden op een aantal festivals, om hem dan nog wat later aan het grote publiek te kunnen vertonen op screeningavonden. En wie weet - laat het een stoute droom zijn - is er wel een mediapartner geïnteresseerd om de documentaire te vertonen op hun kanaal. We merken wel dat de belangstelling in de film er alvast is. Het is nu kwestie van alles goed te bekijken en in te plannen."

Sinds 'Beldub' weten we dat zo'n documentaire veel geld kost. Zullen jullie ook een crowdfunding moeten opstarten, of waar halen jullie de centen hiervoor?
Rien Samson: "Dat het ons veel geld zou kosten, daar waren we ons van bewust, zeker als je gaat reizen. Maar zelfs als je in België blijft, lopen kosten snel op. Je rijdt immers al snel een pak kilometers samen, ferry, hotel, péage, de huur van de camera… We hebben er bewust voor gekozen om dit in eerste instantie zelf te financieren vanuit Soul Shakers, want zo hebben we altijd onze creatieve onafhankelijkheid. We zijn wel hard geschrokken van het totale kostenplaatje tot nu toe; dat kan niet blijven duren. Daarom zijn we nu actief op zoek naar partners die dit project kunnen en willen steunen, in welke vorm dan ook. Crowdfunding is daar inderdaad één van, dat zullen we binnenkort opstarten, maar er zal meer nodig zijn denken we. We leggen de lat hoog voor onszelf, de kwaliteit moet primeren, maar daar staat natuurlijk een prijskaartje tegenover. Geïnteresseerden mogen zich dus altijd melden." (lacht)

Nu 't toch de periode is: wat mogen we jullie toewensen voor 2016?
Kristof Cools: "Dat we vooral mogen en kunnen verder doen waar we mee bezig zijn: veel evenementen organiseren, op festivals draaien en heel het 'Lighters Up'-gegeven verder uitbouwen. For the love of sound system music!"
Rien Samson: "Ik hoop dat we de kijkers van de docu kunnen boeien van begin tot einde, zodat ze er achteraf over praten of discussiëren. Dat zij die er weinig over weten er iets van opsteken en dat we de routiniers toch iets kunnen vertellen wat ze nog niet wisten. Daarnaast zou een mooie gevulde zomer met een paar internationale shows zeer leuk zijn! Spreading the message, zeen!"

Foto's: © Toon Persyn, Sam Maerschalck