Unlisted Fanatic (Martin De Ronne) wordt deze maand 40 en maakt al meer dan 20 jaar muziek, aanvankelijk in samenwerking met Bram 'Giraffe' Wijgerde: "Wij draaiden en maakten vooral hip-hop maar daar kwam vrij snel dancehall en rub-a-dub bij, later ook King Tubby." Het heilige reggaevuur sloeg definitief over toen Bram en Martin voor de eerste keer samen naar Londen gingen, de eerste toen nog als student kunstrestauratie: "Terwijl hij de museums bezocht, dweilde ik de platenwinkels af. Op een avond gingen we naar een kelder in Notting Hill waar een dubfeestje plaatsvond. Een DJ speelde vooral de B-kantjes van singles en tracks uit dub-albums. Keicool vonden we dat. Bram was al eens naar Reggae Geel geweest maar op die avond werd onze liefde voor reggae definitief bezegeld."
Unlisted Fanatic: "Mijn hiphopnaam was B-Tru, geïnspireerd door een nummer van de Beastie Boy: 'Be True To Yourself.'; Bram noemde zichzelf Invisible Bram. Unlisted Fanatic was een van mijn andere roepnamen en daar hebben we een "s " achter gezet om ons te benoemen als duo, Unlisted Fanatics dus. Ook die naam is afkomstig uit een oude hiphoptrack. Ik had die rapper weliswaar verkeerd verstaan maar ik vond die woorden wel goed passen bij mij. Een fanatiekeling maar niet thuis te brengen in een bepaald hokje. Ik hield niet alleen van hip-hop beats maar ook van dub en Ninja Tune. Toen we elk onze eigen weg zijn gegaan, ben ik Unlisted Fanatic gebleven, zonder "s", en Bram is Giraffe geworden, eerst de winkel, later het sound system. Ik woonde die periode nog in Turnhout, waar ik heel vaak werd gevraagd als DJ voor after-party's. We hebben ook een aantal Foundation Nights georganiseerd, met DJ's als Sugar Charly. Ikzelf draaide reggae, ik draaide dancehall, ik draaide jungle, allemaal mooi "gebeatmatcht", maar die scene verwaterde, mensen verhuisden en mijn vrouw en ik wilden dichter bij het werk wonen, in Antwerpen dus. Hier reageerden de mensen niet echt enthousiast op mijn manier van draaien, zeker niet toen ik er oude rootsschijven tussen gooide, ook al vond ik die zelf nog best pittig. Ik herinner mij een avond met Bong Productions en JB Sound. Ik legde een paar tunes op die mijn wereld hadden gerockt maar niemand bewoog. Toen ik een oude dub plate draaide, dancehall dus, stonden ze plots wel allemaal te roepen. Name calling, dat was het toen helemaal. Meer moest je van een nummer niet laten horen. Zo hoefde het van mij niet meer. Ik ben dan zelf muziek beginnen maken. Aanvankelijk kon ik minder draaien maar dat is later helemaal gekeerd, met de opkomst van de dub scene. DJ's als Ashanti 3000, Soul Remedy en Forward Fever hebben daar bij ons een belangrijke rol in gespeeld. Door ons verleden in de dancehall had ik intussen ook een hele stapel dubplates verzameld. Sugar Minott, Max Romeo, John Holt... De eerste was Turbulence, voor Danny Pepperseed."
Ik ken weinig Belgische sounds die een dubplate hebben van Sugar Minott. Unlisted Fanatic: "Ik heb er vijf. Van sommige heb ik remixen gemaakt en die speel ik nog regelmatig in de dance. In mijn home studio zijn in die dagen nogal wat dub plates opgenomen, onder meer voor Civalizee Foundation. Zo heb ik ook Carlton Livingstone leren kennen, na het optreden met Lone Ranger en Soul Stereo in Hasselt. Net als ik had hij de Europese dub scene pas recent leren kennen. Mijn beats gingen al wat in die richting, en toen hij terugkeerde naar België heeft hij mijn eerste zelfgemaakte riddim gevoiced. De dancehall is daarna stilaan naar de achtergrond verdwenen, ik heb mij volledig in die dub scene gestort."
Die evolutie loopt min of meer gelijk met de dalende populariteit van dancehall en de opkomst van dub in het algemeen. Unlisted Fanatic: "In De Werft in Brugge zag ik eerst King Shiloh. De power van die sound maakte veel indruk op mij. Begin jaren 2000 zag ik op Reggae Geel Jah Youth, toen nog in de tent, het enige podium naast de main stage. Supervet maar weinig volk, en ik besefte op dat moment nog niet dat daar mijn toekomst zou liggen. Ik heb de beats en de loops van de hip-hop dan geleidelijk overboord gegooid en heb me verdiept in de muzikale aspecten van dub en reggae. Pianoles genomen. Welke chops en akkoorden worden er gebruikt? Om reggae te maken met een organische klank kun je niet uitsluitend op de computer vertrouwen. Mijn eerste riddims bleken perfect aan te sluiten bij de vibes in de dub scene. Intussen heeft zich een heftige steppers variant ontwikkeld, genre King Earthquake, maar mijn muziek gaat nog altijd terug op klassieke reggaebaslijnen."
Je hebt geen dreads, ik zie je nooit blowen en over rastafari heb ik met jou nog nooit gepraat. Een echte rootsman ben je op het eerste gezicht niet. Is dat misschien een kant die je liever verborgen houdt? Unlisted Fanatic: "Zoals ik in de documentaire 'Beldub' zeg: reggae heeft een heartbeat, en het gaat erom of je die voelt. Mijn grote voorbeelden zijn Russ Disciples, Doughie Conscious en Steve Vibronics, gewone jongens zonder pretentie die niet zo nodig hun geloof willen uitdragen. Ik ben zelf niet gelovig, of het moest om een bepaalde vorm van spiritualiteit gaan, en er is uiteindelijk ook veel schijn in die scene. Het is daar lang niet allemaal peace and love. Dat merk ik aan de positieve reacties die ik krijg uit heel de wereld. Blijkbaar zijn niet alle producers zo gedienstig als ik, of zo gul. Zo stuur ik mijn tunes gratis naar een paar sounds in Brazilië. Wat maakt het mij uit dat ik daar niets aan verdien als ik weet dat mijn nummers gespeeld worden in heel Brazilië? Ik zou ook iets kunnen bijverdienen als ik me wat meer zou bezighouden met dub plates en dub mixen. Maar ik heb weinig tijd voor mijn muziek. Met mijn baan als milieuconsultant, het gezinsleven en de werken aan dit huis heb ik de handen eigenlijk al vol. Ik ben al blij dat ik mijn producties kan afwerken en uitbrengen. In januari treed ik wel in dienst van de overheid en hoop ik wat meer tijd te kunnen vrijmaken voor de muziek, èn voor mijn dochtertje."
Ben jij nu eigenlijk een DJ, een muzikant of een geluidsingenieur? Unlisted Fanatic: "Ik noem mezelf een producer, maar dan wel, naar het voorbeeld van King Tubby, die zelf mixte en produceerde. Ik ben zeker geen goeie muzikant, te laat begonnen, maar ik trek mijn plan. Ik wil mijn producties in de toekomst zeker een wat meer Jamaicaanse flavour geven. Jamaicaanse stemmen zijn minder steriel dan die van hun collega's uit de Britse steppers. De eerste opname in die richting was met Micah Shemaiah en ook Tristan Palma is hier onlangs een geweldige tune komen inzingen. Ik heb ook nog nummers liggen van Sandeeno en Lyrical Benjie. Alles samen genoeg om nog minstens twee jaar nieuwe dingen uit te brengen en te draaien."
De 9 werken van Unlisted Fanatic
Unlisted Fanatic bracht onlangs zijn negende single uit, een vrolijke nieuwe release van Moonshine Horns, Beljams prime brass section. Een overzicht, met commentaar van de Fanaticus zelf.
- Ninja Assassin/Lethal Blow (7", Brother Culture/ Inyaki): "Niet mijn eerste riddim, wel mijn eerste release. Met Inyaki van Basque Dub Foundation. Zou eerst een dub plate worden maar het was te goed om geen volwaardige release van te maken. Uitgebracht op het Cookie Jar label. Klinkt nu al wat gedateerd maar ik vind het nog altijd een heel lekkere tune."
- Who Dem Fool/Take I Home (12", Carlton Livingstone/Jah Melodie): "De eerste riddim die ik zelf heb afgewerkt. Carlton was toen een maand in Antwerpen om op te treden met Civalizee en hij heeft hier dagen gezeten. De baslijn heb ik zelf geconstrueerd, met de computer, en er zaten een hoop loops en samples in. De A-kant heb ik uiteindelijk laten mixen door Doughie Conscious, omdat ik er zelf een beetje op uitgekeken was. De B-kant is gemixt door Shiloh Ites. Alle latere tunes heb ik zelf gemixt."
- Rudeboy/ Rudeboy Dub (7", Barry 'Heptones' Llelewyn): "De eerste release op mijn label Sir Runnin', de laatste keer dat ik een digitale pickin' gitaar heb gebruikt. Maar je hoort wel hoe ik stilaan evolueer naar de organische klank van echte instrumenten. De chops zijn wel ingespeeld, door Simon (Saimn-I). Hij vroeg me nog waarom ik hem de pickins niet had laten doen. 'Rudeboy' is geen traag nummer maar het tempo valt wel wat traag. Vandaag zou ik er een tamboerijn aan toevoegen om de percussie wat meer drive te geven. Binnen vijf jaar maak ik er misschien een remix van. Toen ze hier voor de eerste keer kwamen optreden, met Rude Rich & The High Notes, zijn The Heptones twee dagen bij mij geweest om dub plates op te nemen. De tweede toer was met Basque Dub Foundation, waar ik al geïntroduceerd was via Inyaki. Toen heb ik Barry benaderd en uiteindelijk heeft hij twee tunes opgenomen voor mij. Zijn laatste tunes. De tweede was net niet goed genoeg maar ik ben wel van plan om er nog mee aan de slag te gaan."
- Money World/World of Money Dub (12", Paul Fox/Saimn-I): "Paul Fox is een echte familieman. Heeft twee kinderen en een vaste baan, en woont In Winchester, het uiterste zuiden van Engeland, geïsoleerd van de scene. Om al die redenen nam hij nog maar zelden op. An en ik zagen hem aan het werk op Dub Station in Parijs, en University of Dub in Wales, met Alpha & Omega. Hij zong daar echte roots stuff, en nadien heb ik hem via mail gevraagd of hij een riddim wilde voicen. Zijn reactie was vriendelijk maar afwachtend. 'Ik zal wel eens iets doen met die riddim.' Intussen had ik Paul beter leren kennen en de tweede riddim die ik hem toestuurde, 'Only Jah Knows', viel meteen in goede aarde. De tekst had hij nog liggen. Ik speel die riddim al enkele jaren live, in verschillende uitvoeringen, maar de versie van Paul is nog altijd niet klaar. Datzelfde jaar stond ik op Reggae Geel, voor Alpha & Omega met Paul Fox. Daar hebben we elkaar beter leren kennen en zo is Paul ook terechtgekomen op de Roots & Culture avonden die Roel Pressure Sound en ik toen nog samen organiseerden. Om dat optreden wat kleur bij te zetten, heb ik Paul een nieuwe riddim bezorgd met de vraag of hij er 'Money World' op wou zingen, een nummer dat ik ontdekt had op een oude plaat van hem. Het bleek een perfecte combinatie te zijn. Ook de cut van Saimn-I sloeg aan. Het was een hitje in Leuven en Luik, waar de mensen enthousiast stonden mee te zingen. Opgenomen in één take, de dag voor Simon zijn wijsheidstanden zou laten trekken. Ik heb intussen een vijftal tunes gemaakt met Paul Fox, en daarvan vele tientallen mixen. Ik heb me nu ook bekwaamd het dubmixen, en dat heeft mijn output alleen maar vergroot."
- Farmer Man Life/Farmer Man Dub (Collieman): "Ik heb van deze tune letterlijk honderden versies opgenomen. Ik verzoop erin. Dat weerspiegelt mijn drukke bestaan in die tijd. Pas vader geworden, vaak draaien, steeds meer nieuwe contacten en samenwerkingen... Met Collieman heb ik later ook 'What We Need Is Love' opgenomen, op een riddim van Clive Chin en The Wailers. Zou binnenkort eindelijk uitkomen op Impact, met mijn naam erbij als mixer."
- Who Say/On My Mind Dub (7", Jah Melodie): "Toen hij samen met Paul Fox en Lyrical Benjie te gast was in KAVKA, heb jij nogal kritisch geschreven over Jah Melodie. Zijn accent en zijn manier van zingen bevielen je niet. Terwijl die gast toen redelijk groot was in de dub scene. 'Take I Home' stond in die dagen nummer 1 bij Early B. You love him or you hate him: je was niet de enige die Jah Melody niet lustte."
- Authentic/Skanking Wise (7", Moonshine Horns): "Een instrumentale tune die het heel goed heeft gedaan. Aba Shanti speelt hem vaak."
- Cantankerous/Cool Time Dub (7", Parvez): "Parvez (aka. Dub factory) is getrouwd , heeft vier kinderen en een voltijdse baan, en werkt vaak samen met Vibronics. Ik heb hem leren kennen toen ze hier kwamen spelen in de Depot in Leuven. Toen ik met Parvez aan het praten was, speelde High'r Ites net 'Money World'. "Als dat jouw muziek is," zei Parvez: "zal ik graag een tune opnemen met jou." Hij heeft een echte Waterhouse-stijl, vind ik. Het heeft weer wat voeten in de aarde gehad voor de tune klaar was maar de respons is heel goed. Veel positieve reacties en de verkoop loopt prima."
- Season For Reason/Dub For Reason (Moonshine Horns): "Omdat ik zo graag samenwerk met hen en omdat hun tunes zo goed in de smaak vallen van het publiek."