Rototom is en blijft het grootste reggaefestival ter wereld maar ondanks het diverse en internationale publiek heerst er een hecht familiegevoel. "I never knew a place like this could exist!", laat een verbaasde Jah Cure zich ontvallen wanneer we hem op het strand tegen het lijf lopen. Eigenlijk is het ook best wel bijzonder, de kracht van muziek als middel om mensen samen te brengen en te inspireren tot allerhande sociale, creatieve en muzikale projecten. Als je merkt dat je geloof in de mensheid begint te wankelen en je de wereld zwart begint in te zien, is een bezoekje aan Rototom de uitgelezen manier om de batterijen weer even op te laden. Terwijl wij bekomen van onze jaarlijkse after-Rototom cultuurshock (geen "free hugs"-bordjes in de supermarkt?) bezorgen we jullie alvast een overzicht van de hoogte- en dieptepunten van deze Peace Revolution-editie.
Bijzonder
Een erg bijzonder moment was toch wel het optreden van The Pioneers, omdat we hen nog nooit eerder in levenden lijve aan het werk gezien hadden. Samen met Lloyd Parks, die duidelijk in zijn nopjes was, en zijn We The People Band gaven ze het beste van zichzelf. Jackie Robinson en George Dekker genoten zichtbaar van de aandacht van het enthousiaste publiek terwijl ze hun hits zoals 'Let Your Yeah Be Yeah' (cover van Jimmy Cliff) en 'Starvation' tot leven brachten. Met veel plezier loodsten ze de Rototom-familie door een stukje muziekgeschiedenis in een set waarin hun eigen nummers vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw zich vermengden met Motownhits en Marley covers. Een ander bijzonder fenomeen dit jaar was het weer; het zonnetje liet zich maar weinig zien maar desalniettemin was er een overdaad aan natural mystic aanwezig. De eerste avonden waren er spectaculaire wolken met onweer te bewonderen die tegen de bergen botsten en overdag werden we getrakteerd op een schouwspel van prachtige regenbogen die het festivalterrein een Disney-achtige uitstraling gaven. Om nog maar te zwijgen van de magische vijgenboom die elke dag nieuwe en heerlijk zoete vruchten wist voort te brengen. Het geheel deed denken aan een soort 'Dreamland' zoals gezongen door Bunny Wailer (die - even tussen haakjes - ook een liedje over een vijgenboom heeft) op maandag. Net zoals Junior Marvin en The Wailers trad Bunny op in het kader van de 70ste verjaardag van Bob Marley. Beide sets waren meer dan de moeite waard.
Veelbelovend
Op de eerste festivaldag mocht Nâaman, die eerder deze zomer ook al op Couleur Café zijn ding kwam doen, aantreden. Twee jaar geleden stond hij nog op het Showcase podium en nu was hij des te opgewekter dat hij een plaats op het hoofdpodium had kunnen veroveren. Hij bleef er zeer bescheiden onder en bedankte het publiek uitvoerig alvorens zich volledig te laten gaan in een ritmische en energieke set waarin verschillende stijlen gemengd werden op aanstekelijke riddims. Hopelijk kan Sara Lugo een gelijkaardig traject afleggen. Zij stond deze editie nog wel op het Showcase podium geprogrammeerd, maar er waren duidelijk veel fans aanwezig. Sara werd vakkundig begeleid door de Next Generation Family en bleef ook zeer bescheiden onder de overweldigend enthousiaste reacties van het publiek ("It's so very nice to be here!"). Haar stem klinkt prachtig, fragiel en toch volwassen. Ze beperkte haar repertoire niet tot reggae, maar gooide er ook wat meer jazzy en urban elementen tussen. De apotheose was natuurlijk haar hit 'I Really Like You' en stiekem hadden we gehoopt dat de immer onverwachts opduikende Protoje op de bühne zou verschijnen maar dat was deze keer jammer genoeg niet het geval. We troostten ons dan maar met het idee dat we hem later deze week nog aan het werk zouden kunnen zien op het hoofdpodium.
Controversieel
In feite werd een groot deel van de week overschaduwd door de controverse rond één van de headliners. En neen, het was niet Capleton met zijn dubieuze teksten of Jah Cure met zijn gevangenisverleden, zelfs de Sierra Leone Refugee All Stars verdwenen niet spoorloos. Het was de Amerikaans-joodse Matisyahu die voor veel ophef zorgde. Al van bij het begin van het festival kwam hij in opspraak nadat belangenvereniging, BDS (boycotts, divestments end sanctions) de organisatie onder druk had gezet om hem niet te laten optreden omdat hij er zionistische sympathieën op zou nahouden. De festivalorganisatie eiste dat Matisyahu een verklaring zou publiceren waarin hij zich als voorstander van een Palestijnse staat zou uiten. Toen de zanger weigerde om dit te doen omdat hij zich naar eigen zeggen niet met politiek wil inlaten maar mensen wil verenigen met zijn muziek, werd hij prompt van de affiche verwijderd en vervangen door Etana. Daarmee was de kous echter nog niet af. Rototom werd plots wereldnieuws en het Spaanse ministerie van buitenlandse zaken tikte de organisatie op de vingers voor antisemitisme omdat ze Matisyahu niet wilden laten optreden, waarop er een publieke verontschuldiging volgde en een uitnodiging om toch alsnog te komen. Uiteindelijk kregen we de laatste festivaldag dus zowel Etana als Matisyahu te zien. Er werd vanuit de organisatie een beetje klungelig omgegaan met dit incident. Misschien kan je als organisatie beter geen controversiële figuren uitnodigen, maar als je het dan toch doet, kan je best voet bij stuk houden en voldoende context voorzien. Jammer genoeg gebeurde dit dus niet; persconferenties werden aangekondigd en vervolgens afgelast en informatie over de stand van zaken was sporadisch en onvolledig. Dit had in onze ogen beter gekund, want op deze manier ondermijn je natuurlijk een beetje je eigen geloofwaardigheid. Het optreden van Matisyahu was een zeer bevreemdende ervaring. Nog voor het optreden begon, doken er her en der Palestijnse vlaggen op. De band verscheen op het podium om even snel weer te verdwijnen, onder luid boegeroep. Uiteindelijk kwamen de muzikanten toch terug, samen met Matisyahu, die op een fluitconcert van jewelste onthaald werd. Hij vond er niets beters op dan "Let me hear you whistle!" te roepen om het lawaai te doen verstommen en aan zijn set te beginnen. Het wordt een zeer ongemakkelijk optreden. Vooraan in het publiek is de sfeer grimmig, met spandoeken die niets aan de verbeelding overlaten en opgestoken middenvingers. Tijdens het nummer 'Jerusalem' gaan de voorste rijen zitten of ostentatief met hun rug naar het podium staan en wordt er zo luid "Palestina libertad!" gescandeerd dat het optreden gewoon overstemd wordt. Het andere deel van het publiek heeft niet echt door wat er aan de gang is, maar voelt zich duidelijk ongemakkelijk. Matisyahu negeert alle spandoeken en het scanderen, wat het geheel nog meer ongemakkelijk en verwrongen maakt. Hij komt niet verder dan: "In the name of reggae music, peace and harmony, make some fucking noise!". De show is ook niet echt hoogstaand op muzikaal vlak dus zijn we eerder opgelucht als de man na een korte set van het podium verdwijnt. Zelfs presentator Rory Stone Love durft niet meer om een applaus vragen.
Irritant
Na zijn passage op de Antilliaanse Feesten mocht Popcaan ook op Rototom zijn ding komen doen. Jammer genoeg was zijn performance ondermaats en hebben we ons mateloos geërgerd aan het "kick-out!" fenomeen. Gelukkig maakte Mr 'YAAAAAAW' snel genoeg plaats voor SuperCat. Toch hadden we met Popcaan nog niet het absolute dieptepunt bereikt. Dat duurde nog tot maandagavond, toen er plotseling een totaal ander publiek aanwezig was en het terrein, ondanks de duurdere inkomprijs, werd overrompeld voor Major Lazer. De overgang van Bunny Wailer naar Major Lazer was op zijn minst schizofreen te noemen en we wisten dan ook echt niet wat ons overkwam. De protserige en megalomane show van Major Lazer ging volledig in tegen de idealen die Bunny Wailer zonet verkondigd had. Een podium vol schermen die zodanig verblindden dat je de danseressen niet eens meer kon zien, plastic ballen om in te duiken en te crowdsurfen, tal van milieuvervuilende substanties die onder luid gejuich over het publiek werden gelanceerd; we voelden ons een beetje belazerd en besloten om het, wegens plots opkomende hoofdpijn, na enkele nummers voor bekeken te houden. Gelukkig kon de immer goedlachse Bunny 'Striker' Lee in de Ska Club ons humeur weer doen opklaren.
Belgisch
Uiteraard stonden er ook een aantal landgenoten op de affiche, maar door een zeer beperkte bezetting in combinatie met een hectisch interviewschema konden we niet overal aanwezig zijn. De laatste dag hadden we wat extra tijd en konden we een kijkje gaan nemen in de Ska Club voor de set van Dukes of Skazzard vs Pirates Crew. Ondanks de niet zo massale opkomst (wat wil je met zoveel podia en activiteiten tegelijk?) gaven de soundboys het beste van zichzelf en bouwden ze een vrolijk ska- en rocksteadyfeestje. Eerder op de dag waren we ook al eens gaan luisteren naar de Rototomradio, die live op het terrein uitzond en ook online via livestream te beluisteren viel. De speciaal voor deze gelegenheid geselecteerde tracks van Dub Front werden door ons alvast gewaardeerd.
Eervolle vermeldingen
Graag besluiten we dit stuk met enkele eervolle vermeldingen. Het meest historische optreden was waarschijnlijk dat van SuperCat, hoewel wij hem natuurlijk al in Geel aan het werk zagen. Ook in de Reggae University was hij present om zijn carrière uitgebreid toe te lichten. Om de één of andere reden mochten Brigadier Jerry en Josey Wales niet op het podium tijdens de set van de Wild Apache, wat hem zichtbaar teleurstelde. Het blijft bijzonder om de dancehallveteraan live aan het werk te zien, maar onder ons gezegd en gezwegen vonden we zijn optreden op Reggae Geel toch beter. De meest energieke performances waren die van Cham, die bewees dat live dancehall van niveau wel bestaat en van Capleton, die ook een zeer degelijke set neerzette. Ook de Sierra Leone Refugee All Stars zorgden voor een energieke show; leuk ook om ter afwisseling eens een Afrikaanse groep op het hoofdpodium te hebben. Ook Freddie Krueger verdient hier een vermelding voor zijn intermezzo's op het hoofdpodium. We betrapten ons erop dat we soms meer uitkeken naar de tussenkomsten van dit hitkanon dan naar de optredens zelf. Wonderbaarlijk dat die man na 8 dagen überhaupt nog enig stemgeluid kan voortbrengen. De meest uplifting performances waren die van Etana (jammer genoeg een korte show naar aanleiding van het Matisyahu-incident), Protoje (zelfde set als op Feest in het Park) en Mellow Mood (na drie jaar op rij zijn we de tweeling nog altijd niet beu gezien). Ook Aswad zorgde met een mooie uitvoering van 'Love Fire' bij ondergetekende voor een kippenvelmoment. Zalig toch om zo te worden ondergedompeld in een diepe reggaetrance. Buiten categorie, maar zeker het vermelden waard, zijn de mensen van Black Temple/Legal Shot uit Rennes. Lekker eten, zalige cocktails en inspirerende muziek; in principe vormen zij een festival op zich. Op organisatorisch vlak stelden we vooral het invoeren van de wisselbekers op prijs (eindelijk!) en het herinrichten van het festivalmarktje in soukstijl, waardoor je er toch telkens iets langer dan bedoeld bleef rondzwerven. Tot slot kunnen we wel stellen dat het doordat de organisatie ongewild in een mediastorm verzeild geraakte een beetje een afwijkende en bij momenten bevreemdende editie van Rototom was. Ook qua programmatie was dit zeker niet het beste jaar, maar dat werd ruimschoots goedgemaakt door de vele randactiviteiten en uiteraard door de aanwezigheid van de liefdevolle Rototomfamilie. Het is gewoon zo fijn om gelijkgezinden te ontmoeten, deel uit te maken van een groter geheel en om samen een positieve impact te hebben. One Love!
Foto's: Luca Valenta, Carlo Crippa & Luca Sgamellotti © Rototom Sunsplash