Un Belge au Reggae Sun Ska 2015!

Na het wegvallen van Garance kan Reggae Sun Ska zich het grootste reggaefestival van Frankrijk noemen. Maar liefst 41.000 feestneuzen vonden dit jaar hun weg naar het festival en ondergetekende was gedurende drie dagen en nachten één van hen. Veel niet-Fransen zijn we echter niet tegengekomen; de Belgen waren waarschijnlijk nog aan het nagenieten van Reggae Geel en de Spaanse zuiderburen waren zich ongetwijfeld al aan het opmaken voor Rototom.

Reggae Sun Ska mag dan lokaal een grootse reputatie genieten, internationaal is het festival nog vooral onbekend en dus relatief onbemind. Onterecht, want Reggae Sun Ska heeft een heel eigen Frans karakter en het overgrote deel van het publiek is piepjong, wellicht hun grootste troef naar de toekomst toe. De organisatie, de crew en een leger van 800 vrijwilligers leidde het festivalweekend met glans in goede banen, en hun onvoorwaardelijke inzet en professionalisme verdient dan ook een dikke pluim. Tijdens de drie dagen van het festival deed er zich dan ook niet één noemenswaardig incident voor! Het festival is bovendien volledig aangepast voor mindervaliden, iets wat in Frankrijk bij wet verplicht is. Toch iets waar sommige festivals bij ons nog van zouden kunnen leren. Bovendien doet de festivalorganisatie alle moeite om Reggae Sun Ska zo ecologisch mogelijk te laten verlopen. Er is een groeiend bewustzijn op het gebied van afval en vooral het voorkomen ervan. Zo wordt er enkel gewerkt met bekers met pand, bekers die werkelijk in alle kleuren en maten beschikbaar zijn en zo ook eerder gegeerde souvenirs dan zwerfafval worden. Het sorteersysteem en Eco Sun Ska charter staan op punt en de site kan als voorbeeldfunctie dienen voor andere festivals. Reggae Sun Ska beschikt ook over een aparte zone voor kinderen en op de Dub Foundation na is het festival, op geen enkel ogenblik overvol of te druk, erg kindvriendelijk en aangenaam.

Voorts wens ik ook het belang en de populariteit van netwerken als Bla Bla Car, de populairste site voor carpooling, te onderstrepen. Veel bezoekers zijn zo jong dat ze geen auto bezitten, dus spreken ze weken op voorhand af om de heen en terugreis te organiseren. Sommigen reizen een uurtje, anderen trekken heel Frankrijk door om erbij te kunnen zijn. De sociale functie en voordelen van carpooling worden in het noorden ruim onderschat, simpelweg omdat de afstanden daar veel korter zijn en de reisduur te verwaarlozen is. De pers- en VIP-ruimte zijn enorm professioneel en verzorgd, en alle grote spelers in de lokale media blijken aanwezig, er worden kosten noch moeite gespaard om het geheel professioneel te verslaan en er is een reuzenscherm opgehangen tussen de main stages, waardoor je vanuit de verste uithoeken alles kan volgen, ja zelfs tot in de persruimte.

Reggae Sun Ska vond dit jaar voor de tweede maal plaats op een immense universitaire campus. Dit 10 hectare groot terrein volstaat ruimschoots om alle kampeerders te herbergen, alle voertuigen van een verharde parking te voorzien en de volledige festivalsite op neer te poten. Meer nog, de site heeft haar eigen bus- en tramhaltes, waardoor je overdag het historische centrum van Bordeaux (UNESCO werelderfgoed!) kunt gaan bezoeken. Tijd genoeg om overdag om de toerist uit te hangen trouwens, want de eerste concerten gaan toch pas rond een uur of vijf 's avonds van start. De concerten spelen zich voornamelijk af op twee stages: de gigantische tweeling One Love en Natty Dread die elkaar flankeren, waardoor de optredens op die twee podia werkelijk naadloos in elkaar overlopen. Voor de duidelijkheid: we hebben het hier over change-overs die minder dan een minuut in beslag namen! Voor sommigen wellicht niet meer dan een detail, maar het toont de professionaliteit van de crew die zich achter de schermen uitslooft. Het systeem laat trouwens absoluut geen tijd meer om het voorgaande optreden te laten bezinken en zelfs voor de gevorderde blowers onder ons blijkt een té korte pauze om eens spliff te rollen. Het schetst wat ondergetekende betreft perfect het ongeduldige karakter van de jongere generatie, steeds op zoek naar instant gratificatie. Groot voordeel van dit rotatiesysteem is dat er geen gedrang of eindeloze files ontstaan voor bonnetjes of drank, zoals op andere festivals vaak het geval is tijdens pauzes en change-overs.

VRIJDAG

Het is op de One Love stage dat ik Winston McAnuff & Fixi op vrijdagavond de eerste noten hoor spelen. Fixi lijkt zo uit een Parijse bistro geplukt te zijn en voegt een snuifje jazz en funk toe aan het geheel. Het blijkt een perfecte opener die het festival rustig op gang trekt; het volk stroomt toe, maar druk het is zeker nog niet.

De echte openers waren hier echter Ti Rat & Reggae Rouge, maar zij moesten het met een zo goed als lege wei stellen. De bandleden lieten het echter niet aan hun hart komen en brachten in stijl een serene en rustige en set roots reggae.

Asian Dub Foundation en Sinsemillia liet ondergetekende aan zich voorbijgaan om even de bescheiden Showcase stage, bedoeld als opstapje voor jong en opkomend talent, eens te checken. Geen open mic, want dat zou te chaotisch zijn, maar bands, muzikanten, MC's en sounds en ander creatief talent die voordien geselecteerd werden door de organisatie, die hier hun ding mochten doen voor een enthousiast publiek. Een project dat wij alleen maar kunnen toejuichen. De plaatsing van deze stage was weldoordacht: als je tussen de andere podia heen en weer wilde laveren, moest je hier noodgedwongen passeren. Tijdens de drie dagen van het festival was hier altijd wel iets te ontdekken; zelfs Harrison Stafford van Groundation greep daar op zondag zijn gitaar vast voor een ludieke surprise, en dat terwijl bijna niemand het doorhad.

Ook het vermelden waard is het Ensemble Nationale De Reggae, een band van acht muzikanten die ambulant gekende riddims spelen. Wij hoorden prachtige en geslaagde covers van onder andere 'Night Nurse', 'Revolution', '54/46', '96 Degrees In The Shade', 'Rock Away', 'Satta Massagana' gespeeld op een bescheiden instrumentarium. Ver weg van de grote podia is het Dub Foundation area terug te vinden, voor het derde jaar op rij een gigantisch succes. Het festival vertrouwt het organisatorische gedeelte, de hele programmatie en inkleding steeds toe aan één of meerdere sounds. Dit jaar ging de eer naar Legal Shot uit Reims die op zaterdag en zondag O.B.F (UK) uitnodigden. Het sound system van Legal Shot bestaat uit 12 scoops die, verdeeld over drie torens, voor meer dan 20 kilowatt aan vermogen zorgen. Op vrijdag waren wij alvast niet weg te slaan uit die Dub Foundation en bij aankomst werden we al meteen begroet door Shinehead en Papalotl die het weekend voordien als Kingston 12 Hi Fi al het beste van zichzelf gaven op Reggae Geel. Net voordien hadden Mayd Hubb featuring Joe Pilgrim, Jahtari en Speng Bond al mogen opwarmen, maar vanwege de drukke avondspits in en rond Bordeaux arriveerde ondergetekende helaas later dan gepland op het terrein.

Shinehead, die met zijn eigen vinyl selectie rondtoert, geflankeerd door de charmante Papalotl, staat voor een volwaardige sound en een artiest die terug naar zijn oorsprong keert: toasten, freestylen, zingen op sound, eigenhandig gemixt en geselecteerd, een geboren master of ceremony die de menigte niet schuwt en ter tijd en stond met zijn gastoptredens het beste van zichzelf geeft. Het publiek herkende dan ook hits als 'Rough & Rugged' en zijn 'Billy Jean' cover of het nog bekendere 'Jamaican In NY', hier toepasselijk omgedoopt tot 'Jamaican In Sun Ska'.

Zelfs de volgende ochtend als ik met kleine ogen de vibes op de camping ga checken, vind ik Kingston 12 Hi Fi terug op Dub Browser Soundsystem, een bescheiden opstelling om de kampeerders tot in de namiddag zoet te houden. We horen een prachtige selectie met veel diepgang en alweer topanimatie van Shinehead. Zonsondergang in de Dub Foundation, waar achtereenvolgens Soom T, Top Cat, Echo Ranks en Kenyon klaarstaan om er een wild feestje van te maken. Soom T heeft in Frankrijk de laatste jaren een wijdverspreide en grote fan-basis uitgebouwd, iets wat meteen duidelijk wordt als de Schots-Indische dame de Dub Foundation zonder moeite weet te vullen en een hoop forwards in ontvangst mag nemen. Haar zangstijl afgewisseld met de karakteristieke en quasi onverstaanbare fast style raps zijn haar kenmerk en Frankrijk is er zot van. We zien een kleine maar tegelijk heel grote dame aan het werk. Respect!

Als Echo Ranks en Top Cat eraan beginnen is het al donker en ziet het er steeds meer naar uit dat we het niet droog zullen houden. Het heeft in deze regio de laatste drie maanden niet of nauwelijks geregend, maar net tijdens Reggae Sun Ska blijkt de zon de grote afwezige. De meeste festivalorganisatoren in het zuiden van Frankrijk zijn dan ook niet of nauwelijks op slechte weersomstandigheden voorzien, omdat dat een hoop onnodige kosten en infrastructuur met zich meebrengt. Op Reggae Sun Ska is er bovendien geen grote dancehall-tent zoals op Reggae Geel of Summerjam waarin je kunt schuilen en de hele nacht doorfeesten op gerenommeerde sounds. Maar terug naar Top Cat, één van die artiesten die geniet van de recente heropleving van digital reggae en dub. In het midden van de jaren negentig van de vorige eeuw maakte hij furore met hits als 'Wine Up Body', 'Bun The Sensi' of 'Ruffest Gun Ark' waaruit eindeloze jungle-remixen zouden ontstaan. Het Verenigd Koninkrijk bleek een vruchtbare voedingsbodem voor de muzikale kruisbestuiving tussen reggae, jungle, dub, hip-hop en drum & bass, en dat reflecteert in de selectie die we hier op Reggae Sun Ska te horen krijgen. Het gaat van foundation riddims, naar dubstep en weer van steppers naar hip-hop. Toch hadden wij meer verwacht van Top Cat, want meer dan een sporadisch intermezzo, een rhyme of verse hier en daar, krijgen we niet geserveerd.

Groot was dan ook onze verassing wanneer Kenyon, kordaat, maar met de nodige eerbied, de mic overnam. Kenyon is eigenlijk een auteur, met Frans-Congolese wortels en in Frankrijk zeker geen onbekende; zo won hij in 2011 al de titel Champion De France De Freestyle en werd hij datzelfde jaar ook nog vicewereldkampioen in dezelfde discipline. Zijn stijl is eigenzinnig en erg leerrijk en we zien een artiest aan het werk die kan zingen en rijmen als geen ander. Hier gaan we ongetwijfeld nog veel van horen en ondergetekende kijkt nu al uit naar zijn toekomstige projecten. Top Cat dus de loef afgestoken door jonge snaak Kenyon!

Troy Berkley is een veteraan uit Bermuda die al meer dan 25 jaar deel uitmaakt van de scene. De man woonde in het verleden al onder andere in het Verenigd Koninkrijk, België en Spanje, maar verblijft tegenwoordig in Frankrijk waar hij met Fogata Sounds uit Parijs toert. Later die avond stonden hier ook nog Dubmatix All Stars featuring LMK & Guive alsook Vibronics en Panda Dub meets Tetra Hydro K geprogrammeerd, maar ondergetekende kon nu eenmaal niet overal tegelijk bij zijn.

We laten de volle Dub Foundation achter ons en zetten opnieuw koers richting Natty Dread stage waar Taïro aardig wat volk op de been weet te brengen. De vlakte is grotendeels gevuld en vele bezoekers komen nu pas echt toe. We krijgen een geslaagde set met veel hip-hop invloeden te horen en hits als de ganja-tune 'Bonne Weed' en 'On A Qu'une Seule Vie' worden gesmaakt door het publiek. Toch blijft het wat ons betreft allemaal wat braafjes en bieden zijn songs soms weinig diepgang. Zijn succes hier moet dan ook voor het overgrote deel gezocht worden in het feit dat hij in het Frans zingt, iets waaraan echte fransen nu eenmaal niet kunnen weerstaan.

Op Mr Vegas na zullen het ook enkel de Franstalige artiesten zijn die hier de rest van het weekend het meeste aansluiting vinden bij het publiek. Dan is het tijd voor één van die grote namen waarvoor ik gekomen ben: Michael Rose! De ex-Black Uhuru frontman hoeft zich al lang niet meer op zijn verleden bij die band te beroepen om te overtuigen, maar met nummers als 'Party In Session', 'Solidarity' en 'Sponji Reggae' krijgen we toch weer even die heerlijke Black Uhuru vibe geserveerd. Dit is alvast het eerste optreden dat we hier bijwonen dat ons naar meer doet snakken. Erg lang moeten we daar alweer niet op wachten, want al na enkele minuten neemt Alpha Blondy het op het andere podium van Rose over. Het is voor ondergetekende alweer even geleden dat we Blondy nog aan het werk zagen, en we zijn dan ook benieuwd naar zijn set. Omringd door een opvallend ouder publiek merken we al snel dat onze verwachtingen grotendeels ingevuld worden, en we genieten dan ook van een heerlijke set gevuld met toppers als 'Cocody Rock', 'Sweet Fanta Diallo' of 'Brigadier Sabari', maar ook enkele minder bekende nummers uit zijn recentste album 'Positive Energy'.

ZATERDAG

Zaterdag ontwaken we op een uitgeregende camping; de hemelsluizen hebben zich de vorige nacht geopend en het hele terrein ligt er nat maar gelukkig niet modderig bij. Iedereen maakt er het beste van en de regen slaagt er absoluut niet in de sfeer niet bederven. Naast Charlie Chaplin en Mr. Williamz is het dus alweer de zon die niet komt opdagen. We zullen nog tot in de late namiddag geduld moeten oefenen eer de hemel volledig opklaart.

City Kay opent stipt op tijd op de One Love stage, maar het motregent en er is nergens echt plaats om te schuilen. De Engelse band brengt doordachte en zinvolle reggae in een hedendaags kleedje, maar echt ons ding was dit niet. Het overgrote deel van het Reggae Sun Ska publiek schuilt op dit uur nog in zijn tentje of camionette en we kunnen ze in dit weer geen ongelijk geven. Helaas moet daarom ook het nochtans geweldige The Uprising Roots Band voor een haast lege wei spelen. De Jamaicaanse band begon oorspronkelijk als backing band, maar al snel nam Kush McAnuff (zoon van Winston McAnuff die we hier gisteren al aan het werk zagen) het roer als leadzanger en de rest is geschiedenis. We zijn getuige van een authentieke set die dankzij de goed op elkaar ingespeelde vocalisten en muzikanten verword tot een intiem en speciaal moment.

Zoals eerder al op Reggae Geel het geval was stuurde Charlie Chaplin ook op Reggae Sun Ska zijn kat, maar net als vorige week bracht het duo Josey Wales en Brigadier Jerry, opnieuw geflankeerd door Lloyd Parks en zijn We The People Band, redding. Josey Wales bracht met veel charisma en zichtbaar plezier hits als 'Bobo Dread', 'It Haffi Bun' en 'Sweet Jamaica'. Top performance en dito présence! Datzelfde gold voor Brigadier Jerry, zij het in iets mindere mate. Wij zijn zelf grote fans van de brigadier, maar moesten toch vaststellen dat veel van zijn hits bij het jonge publiek onbekend bleken. Gelukkig stond het duo een groot deel van de set samen op het podium, want anders had dit zeker niet blijven boeien. En dan kunnen we drang niet langer weerstaan om opnieuw te gaan checken wat er in de Dub Foundation allemaal gaande is.

Zowel Matisyahu, Broussaï als Black Roots laten we dan ook aan ons voorbijgaan. We gaan resoluut voor Krak In Dub die eigen producties en complexe maar geslaagde remixen van bestaande dubplates van onder andere Soul Stereo maakt en zo overal zijn muzikale stempel op drukt. Wanneer het plots even begint de druppelen zien we de anders zo trendy dubheads in dansende vuilzakken transformeren. Ook de scoops verdwijnen onder een plastic zeil, voorlopig dan toch. Dankzij ons persbandje kunnen wij echter backstage beschutting zoeken. Toch is het ergens wel pijnlijk dat er nergens op dit grote terrein een schuilplaats voor het publiek te vinden is!

Tour De Force uit Brooklyn combineert dub met hip-hop, elektro en dubstepinvloeden. Het collectief bestaat uit Double Tiger en deejay Q-Mastah en schuwt collaboraties met MC's als Ranking Joe, Brother Culture en zelfs Luciano niet. Ook al leunt wat wij te horen krijgen eerder aan bij hip-hop en steppers, vind wij dit alweer een geslaagde keuze van Legal Shot. Als O.B.F aan de beurt is schakelen we een versnelling hoger: Charlie P, Shanti D, Troy Berkley, wederom Shinehead en last but not least Al Campbell, elk om beurt komen ze volwaardig aan bod. Onnodig om te zeggen dat het feestje compleet was daar in Bordeaux. Toch mocht ik niet vergeten terug te keren naar de One Love stage waar Stephen Marley eigen materiaal als 'Cigarette Smoking' en 'Rock Stone' alsook 'Angry Lion' voorspelbaar zou afwisselen met meezingers van zijn vader als 'Could You Be Loved' (in een dubstepversie weliswaar),'Buffalo Soldier' en 'Three Little Birds'. Toch is Stephen hier niet de headliner vanavond.

Die eer is weggelegd voor Biga\*Ranx. De Franse zanger is mateloos populair in eigen land en heeft zich ondertussen ontpopt tot een echte performer. Voeg daar nog bij dat de technici van dienst blijkbaar besloten hadden om tijdens dit concert hun installatie eens te testen en je begrijpt dat de bassen over heel Bordeaux voelbaar geweest moeten zijn. Ranx' show is dan ook een stuk explosiever en energieker dan wij hadden verwacht en dit is dan ook een verdiende en waardige afsluiter.

ZONDAG

Culture Dub Sound System featuring Sista Bethsabee mag vandaag de feestelijkheden in de Dub Foundation openen. Het gaat van digitaal over reggae naar dubstep en steppers. De aanwezigheid van Sista Bethsabee zorgt ervoor dat het een volwaardige live set word en de selectie is enorm doordacht. L'Entourloop featuring LMK zorgt voor die vrouwelijke toets die we missen sinds het vertrek van Soom T. Het aparte stemgeluid van LMK, die ook te horen was in het 'Reggae Sun Ska Anthem' voor dit jaar, roept bij ondergetekende herinneringen op aan Danitsa. Zoals hun naam al enigszins doet vermoeden, gebruikt L'Entourloop een hoop samples, maar de manier waarop ze dit live brengen is ronduit explosief. Klassieke hip-hop tunes als 'C.R.E.A.M' van Wu-Tang Clan worden door hun blender gedraaid en komen er aan de andere kant herboren uit. Ze scratchen met vinyl, en neen geen Serato, de originele maxi's! Loops en beats vliegen je letterlijk rond de oren. Een absolute aanrader!

Volodia hebben we dan weer niet gezien want Raging Fyah lokte ons naar de One Love stage, al begreep ondergetekende toch niet helemaal waarom deze band verdiende om hier al voor het tweede jaar op rij te mogen staan. We hoorden veel nummers uit hun laatste album 'Destiny' en herkenden onder andere 'Jah Glory', 'Running Away', 'Barriers' en later nog 'Irie Vibe'. Meta & The Cornerstones offerden we dan weer op voor Ranking Joe die ons deed terugkeren naar de Dub Foundation. De foundation deejay kreeg op Reggae Sun Ska steun uit onverwachte hoek zou krijgen, daar Shinehead niemand minder dan Josey Wales en Brigadier Jerry bleek uitgenodigd te hebben om even hun ding op sound te komen doen. Net als de dag ervoor barstte de Dub Foundation algauw uit zijn voegen. Maar net toen wij dachten het beste nu wel gezien te hebben, bleken we ons danig te vergissen.

Mad Professor, die eerder op de dag al een erg sympathieke persconferentie gaf, dook achter de control tower en geloof het of niet opeens zagen we de knotsgekke Lee 'Scratch' Perry verschijnen; toch wel een artiest waarvan men zou vermoeden dat hij op één van de hoofdpodia zou optreden. Niets daarvan echter op Reggae Sun Ska; net als alle andere MC's voor hem nam Scratch plaats tussen het volk en probeerde hij uit alle macht de voodoovloek die er op de reggaeartiesten rust te doorbreken, daarbij opnieuw gebruik makend van zijn favoriete materialen: water, vuur, schilderijen, vlaggen allerhande en veel Alpenwiet. Men zegt wel eens dat genialiteit en krankzinnigheid dicht bij elkaar liggen, maar in onze ogen en oren blijft Perry tot nader orde een genie.

In de Dub Foundation was het aan Jah Shaka om de spreekwoordelijke kers op de taart te zetten. Wij trokken echter naar de andere kant van het terrein voor de set van Etana. Die maakte een weekje eerder op Reggae Geel al een erg sterke indruk en ook hier op Reggae Sun Ska deed ze de zon weer schijnen. Is het haar stem, haar brede glimlach of haar kleurrijke verschijning, we gokken op een combinatie van alle drie? Dit is gewoon een Jamaicaanse klasse-dame! Enig minpunt dat wij in haar show ontdekken is het nummer 'Blessings' waarvoor één van de bandleden Alborosie's vocals noodgedwongen overneemt, waardoor het nummer voor de helft verloren gaat. 'Reggae' geeft ondergetekende telkens opnieuw kippenvel en doet ons de misser al snel vergeten. Net als op Reggae Geel wordt Etana hier gebacked door de majestueuze Dub Akom Band uit Marseille, een band met één van de beste vrouwelijke bassisten uit Europa in de rangen.

Ook Popcaan wordt door diezelfde band gebacked waardoor er deze keer zelfs niet van podium gewisseld moest worden. Voor een concert van Popcaan zouden wij nooit een euro uitgeven, of enige moeite doen, maar we maken hier graag van de gelegenheid gebruik om eens te checken wat hij in zijn mars heeft. Maar zelfs Dub Akom kan zijn stem niet beter doen klinken dan die klinkt. Energiek, dat wel - de fotografen hebben alle moeite ter wereld om de wild heen en weer springende deejay te vatten - maar de reactie van het publiek is eerder lauw. Ook al heel beschikt hij met tunes als 'Party Shot', 'System', 'Unruly Rave' en 'Dream' toch al over een heel areaal aan dancehall-hits, toch gaat dit allemaal wat aan ons voorbij. Mr Vegas geeft dan weer één van de beste optredens die wij tijdens deze editie van Reggae Sun Ska zagen en sloeg erin om van het begin tot het einde het publiek mee te krijgen.

Muzieklegende Jimmy Cliff en Groundation mogen de laatste festivaldag tenslotte in schoonheid afsluiten. Het Reggae Sun Ska Festival is zeker en vast een aanrader, en als ze nu volgend jaar ook nog voor een volwaardige dancehallprogrammatie zorgen is het feest helemaal compleet! Hoewel wij ons hier drie dagen lang de benen onder het lijf hebben gelopen, hopen we nu al vurig om hier volgend jaar zeker terug te kunnen terugkomen. Au revoir Reggae Sun Ska!