Black Slate staat dit jaar zowaar op twee Belgische festivals, 43 (!) jaar na het ontstaan van de band. Geen toeval: nergens kende de Engelse reggaegroep meer succes dan hier, en dat begon al voor de definitieve doorbraak van Bob Marley en notoire tijdgenoten als Steel Pulse en Aswad. De band speelt deze maand zowel op Irie Vibes in Handzame als op Afro-C in Bredene. Kom ons achteraf niet vertellen dat we u niet gewaarschuwd hebben!
Sta mij toe dat ik even citeer uit eigen werk, het grotendeels autobiografische boek 'De Rasta Revelatie'.
Het geluidssysteem stond aan de overkant van de zaal. In de zwarte houten spaanplaat die de draden en apparaten moest verhullen, waren de woorden Discobar Sound System uitgesneden, scheef en kinderlijk. Achter het eerste woord zat een groene spot, achter het tweede een gele, achter het derde een rode. Vreemde naam voor een discobar. Discobar El Caramba, die kende hij, van op de trouwfeesten in de buurt. En Discobar Willy, altijd paraat op oudejaarsavond. Maar Sound System? Geluidssysteem? Het woord deed hem denken aan kosmische muziek, Tangerine Dream of hoe heette die Duitse groep. Johan zag hoe de deejay, een kleine man met rare krulletjes, een goudkleurige hoes tevoorschijn haalde. Terwijl hij de plaat op de draaitafel legde, keek hij Johan recht in de ogen, met een krachtige, net niet brutale blik. Hij bracht de rechter wijsvinger naar het oor en stak hem vervolgens in de lucht. Johan keek om zich heen. Hij was de enige persoon in de zaal die oogcontact had met de deejay. De anderen waren bezig met het aanbrengen van decoraties en versieringen, of stonden gewoon wat te praten. Toen Johan opnieuw naar de deejay keek, legde die met een brede smile de naald op de plaat. Hij hoorde krekels en vogels, junglegeluiden. Ze kwamen van ver langzaam dichterbij, zonder dat de deejay de volumeknop hoefde te bedienen. Hij leek in gedachten verzonken, het hoofd gebogen. "There's a natural mystic glowing through the air…". Er gloeit een natuurlijke mystiek in de lucht. De stem nam meteen bezit van Johan. Het ritme viel samen met zijn hartslag. Hij bewoog, danste bijna, ongewild. De deejay lachte. Het was een lach die voorkennis verraadde, alsof hij wist dat de muziek Johan zou raken. Dit was anders, dit was nieuw, dit was... een openbaring.
"Johan!" Rudy riep. "Ben jij doof, of wat? Ik zeg al drie keer dat we weg zijn!" Rudy moést die plaat kennen. Aan de deejay wilde Johan het niet vragen. Dat voelde zo dweperig en onwetend. Maar Rudy was zelf deejay, in een Antwerpse discotheek. Zei hij. Kon je op je zeventiende al deejay zijn in een discotheek? Hij wist in elk geval alles van dansmuziek, en stond Johan niet, zeer onopvallend weliswaar, te dansen? "Weet jij wie dit is?" "De plaat die nu opstaat? Bob Marley natuurlijk. Ken jij die niet?" Bob Marley. Nog nooit van gehoord. "Komt van Jakkamakka of zo. Reggie, of reggé. Ik heb een cassettebandje bij me waar nog meer op staat." "Kan ik dat even horen?" "Wat? Nu?" "We hebben toch niets anders te doen." Rudy dacht na, of deed alsof. "Je hebt gelijk. Kom!" Hij stoof weg, de trap op naar de derde verdieping. Johan was nog maar halverwege toen hij een buitenissige stem hoorde zingen. "Koekoe Koe Koekoe Koe Koekoe Koe, Bagga Hagga Koe, yeah!" "Black Slate," riep Rudy toen Johan de kamer binnenkwam. "Ook reggie." Dit nummer klonk helemaal anders dan het vorige, dan die Bob Marlboro. Dit was echte discomuziek, zoals Johan die toen graag hoorde, toch de betere, funky stuff. Maar wel met een andere beat, iets trager en lichtjes tegendraads. Versierd met echo's en galmen ook, heel raar allemaal.
Zo maakte ik destijds, in 1977, kennis met Black Slate en de reggaemuziek. Ik luisterde in die dagen vooral naar de vroege Roxy Music en disco. Ja, ik was een discokikker, zoals de freaks en hippies dat toen spottend noemden. Maar die disco zette me dus ook op het spoor van de reggae. Die Rudy (echte naam) had nog andere tunes op zijn cassette staan. 'Cokane In My Brain' van Dillinger, op een riddim (een woord dat ik nog niet kende) van de discogroep People's Choice, 'Do It Anyway You Wanna Do It' . 'Exodus' van Bob Marley. Mijn leven zou nooit meer hetzelfde zijn. Dat nummer van Black Slate was 'Sticks Man', nog altijd een van mijn all time favoriete reggae tunes. Disco Reggae Band Black Slate stond er op het geelzwarte hoesje, een Belgische release op het CNR-label. Het zou nog drie jaar duren voor ik erachter kwam dat Black Slate een Britse groep was.
Het heeft nog veel langer geduurd voor ik de mannen van Black Slate eindelijk eens kon interviewen. De Belgische connectie bleek nog groter dan verwacht. "Die Belgische release van 'Sticks Man' was een rip-off deal," zegt Anthony 'Pure Silk' Brightley (54), toetsenist een van de drie overblijvende co-founders van Black Slate. Ook de originele leden (drummer) Desmond Mahoney (55) en gitarist Chris 'Music House' Hanson (58) zijn mee aangeschoven maar ze zeggen weinig. Brightley is duidelijk de drijvende kracht van de band en vertelt in geuren en kleuren het verhaal van de voorbije 43 jaar.
Ja, zo lang bestaat Black Slate al, in het prille begin nog onder de naam Young Ones from Zion. "Eddy De Groote, een Belgische producer, kwam in 1977 naar Londen en vroeg mijn vader of hij 'Sticks Man' kon uitbrengen in België. Dat was de eerste release. Het nummer kende succes in de discotheken en Eddy wilde de rechten voor heel de Benelux. Tweede release. En daarna hebben we nooit meer iets van hem gehoord, we hebben de platen ook nooit gezien. In Engeland was het nummer al over zijn hoogtepunt heen en wij waren blij dat het werd uitgebracht op het continent. Eddy heeft er 300 pond voor betaald."
"Een jaar later konden we optreden in een klein hotel in Oostende. Freddy Cousaert had dat geregeld, de toenmalige manager van Marvin Gaye die daar verzeild was geraakt. De booking was niet gebaseerd op 'Sticks Man', Freddy kende het nummer niet, maar toen we het speelden, ontplofte de zaal. Na de show vertelde een vrouw ons dat 'Sticks Man' nummer één was geweest in België (lichtjes overdreven: het was hooguit een topper in de discotheken, red.). We kwamen erachter dat het nummer niet was aangegeven en dat we er dus ook niks aan verdiend hadden. We hebben nadien nog verschillende keren in België gespeeld, Antwerpen, Brussel, Gent, altijd in chique discotheken met rood fluweel en hoogwaardige klankinstallaties (en in de jaren tachtig op Reggae Geel, red.) Heel leerzaam voor ons want in Londen waren ze nog lang niet zo ver."
Sticks Man klinkt heel anders dan de rest van jullie werk. Andere klank, andere sfeer. Hoe komt dat?
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "Omdat het oorspronkelijk een dub plate was voor Sir George, de soundsystem van mijn vader. We hebben toen vijf gelijkaardige tunes gemaakt, met dezelfde discoachtige riddim: 'Piano Twist', 'Suzy Wong' en 'Sticks Man' onder onze eigen naam en twee tracks voor de zanger Winston Fergus, 'African Woman' en 'Long Time'."
Ha, weer een mysterie opgelost. Die nummers heb ik als DJ altijd voor of na Sticks Man gespeeld omdat je ze zo goed in elkaar kon laten overvloeien. Was het eigenlijk jullie bedoeling om reggae en disco samen te brengen, zoals de naam op mijn single suggereerde?
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "Helemaal niet. Dat was gewoon onze sound. Als backing band hadden we al verschillende grote reggaeartiesten begeleid die naar Engeland kwamen: Owen Grey, Dennis Brown, Errol Dunkley, Delroy Wilson, Prince Jazzbo, Ken Boothe, Tappa Zukie, Jah Stitch, Roy Shirley... Wij waren dè backing band. We traden bijna elk weekend op en met sommige artiesten namen we nummers op in de studio. Maar we wilden vooral een eigen geluid creëren. Black Slate heeft altijd om creativiteit gedraaid. Als je luistert naar 'Live Up To Love' of het 'Six Plus One'-album hoor je weer een heel ander geluid. Ik veronderstel dat Eddy het toen gewoon discoreggae heeft genoemd omdat alles met disco erop verkocht in die dagen. Wij hebben altijd de muziek gemaakt die wilden maken, nooit met het oog op een bepaalde stijl of doelgroep."
Desmond Mahoney: "Ik denk dat je in onze muziek verschillende invloeden hoort, de dingen wij hebben meegekregen als kind, en dat was niet alleen reggae. Blues, jazz, soul: ieder lid van de band bracht zijn eigen ideeën mee en die werden ook in dank aanvaard. Wij waren ook de eerste band die drummachines durfde gebruiken, in 1981, als je Bob Marley op 'Burnin' And Lootin'' even buiten beschouwing laat. We deden dat vooral in de lovers rock tunes die we opnamen voor mensen als Sandra Reid, Carol Thompson en Trevor Hartley."
En toch heeft Black Slate nooit de status gekend van Steel Pulse of Aswad, generatiegenoten van jullie die in dezelfde periode hun beste platen uitbrachten.
Chris 'Music House' Hanson: "Die zijn na ons gekomen!"
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "De mannen van Aswad zagen ons optreden op Notting Hill Carnival. Na dat optreden heeft Zebbie beslist dat hij drummer wilde worden. In Birmingham werden we gevraagd voor een battle of bands, en daar speelde ook Steel Pulse. Wij waren de oudste band maar wel met de jongste leden. Ik denk dat ook Steel Pulse toen heel goed naar ons heeft geluisterd. De originele Britse backing band was The Cimarrons (de band waar Winston Reedy zijn carrière begon, red.). Zij begeleidden de eerste generatie Jamaicanen die hier kwamen optreden, Nicky Thomas, Desmond Dekker... De Trojan-generatie."
Steel Pulse, The Cimarrons, Matumbi, The Regulars: het waren groepen die zich zwaar lieten inspireren door roots en rastafari, net als de grote Jamaicaanse namen uit die tijd, Bob Marley, Culture, Burning Spear...
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "Wij hadden het misschien niet zo uitgesproken over Jah en Rastafari maar die boodschap zat wel degelijk verweven in onze teksten. De Jamaicanen gebruikten vooral teksten uit country & western en de Bijbel. Dat wisten wij toen nog niet maar die teksten maakten wel indruk. Ze sloten aan bij onze eigen ervaringen. Wij waren zoekende. Wij pendelden tussen twee culturen, school en thuis. Tegen blanke schoolvrienden kon je op straat niet zomaar hallo zeggen. Dat was niet cool. Er was ook veel spanning op straat."
Desmond Mahoney: "Rootsreggae was de muziek van de tweede Jamaicaanse generatie. Hun ouders dansten op Prince Buster en ze wilden iets anders. Zoals ook de punk zich verzetten tegen de muziek van de volgende generatie. Wij deelden hun onvrede met de maatschappij. Het was ook rebel music."
Ik ben er pas later achter gekomen dat ook Amigo, jullie grootste hit in de Benelux, een ode was aan Rastafari.
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "You should 've listened better. Het nummer gaat inderdaad over de Schepper. Voor ons was het een albumtrack maar Radio Capital pikte het op en toen is het uitgebracht als single. Voor mij was Amigo in de eerste plaats een goeie dansplaat. Je had toen twee dansstijlen: roots steppers, stijl Jah Shaka, en lovers rock. Voor Shaka hadden we tunes als 'Romans' en 'Mind In Motion'. In de lovers rock scene speelden we 'Freedom Time' en 'Amigo'. Bij 'Amigo' verzonnen de mensen zelfs hun eigen danspasjes, allemaal drie jaar voor het nummer een internationale hit zou worden."
Ik heb lang gedacht dat Keith Drummond de vaste zanger van Black Slate was. Wat is er met hem gebeurd?
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "Keith was onze kleermaken en zong in het plaatselijke kerkkoor. In 1972 had ik met hem al een eerste versie van 'Mix Up Man' opgenomen en toen hij 1975 bij de band kwam, hebben we een nieuwe versie gemaakt. Dat was onze eerste release, op het label van mijn vader, King George. Daarna kwam 'Sticks Man'."
Jullie stegen nog meer in mijn achting toen jullie in 1983 een dub album uitbrachten, 'Ogima'. Anthony 'Pure Silk' Brightley: "Wij hebben pas veel later beseft hoe belangrijk dat album was voor onze status in de reggaewereld. Het verkocht druppelsgewijs maar uiteindelijk zijn we wel heel de voorraad kwijt geraakt en blijkt de plaat in bepaalde kringen een klassieker te zijn."
Na 'Ogima' heeft het 30 jaar geduurd voor ik weer eens iets van jullie hoorde, toen vorig jaar het (uitstekende) album 'World Resistance' verscheen.
Chris 'Music House' Hanson: "We became the industry. Wij zijn zelf deel van de muziekindustrie geworden. Ik heb mijn eigen productiemaatschappij, Music House, en wij hebben de voorbije 30 jaar meer dan 80 albums uitgebracht en nog veel meer gemastered. Niet alleen reggae, er moest ook brood op de plank komen, maar onderschat vooral de lovers rock scene niet. Minder succesvol op het continent misschien maar wel in Groot-Brittannië."
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "We hebben Black Slate destijds bewust on hold gezet om die stap te zetten te kunnen zetten en te zien wat we konden bereiken in de industrie. Desmond richtte Fine Style op, ik heb platen geproduceerd voor King George en mijn eigen label, Pure Silk. En ik ben al 25 jaar manager van Stone Love Movement. Ik heb voor hen al negen platen uitgebracht, en ervoor gezorgd dat ze een sterke live act werden. Ik durf zeggen dat wij samen 90% van alle reggaeplaten hebben uitgebracht en/of gemastered die ooit in Engeland verschenen zijn."
Chris 'Music House' Hanson: "Ik heb 9 jaar lang de back catalogue van Jet Star uitgebracht."
Is het toeval dat jullie net nu een comeback maken, nu er ook in Jamaica een soort roots revival aan de gang is?
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "De ironie wil dat die Jamaicaanse bands klinken als de Britse bands van weleer, die ze zelf ook hun grootste invloed noemen."
Chris 'Music House' Hanson: "De Jamaicanen hadden op een bepaald moment alleen nog DJ's en digitale beats. Dus moesten ze naar het buitenland kijken om the real thing te zien en te horen. Het resultaat is dat onlangs na een concert een man naar mij kwam en zei: "You make me feel young again." Dat zegt genoeg."
Ik zag een filmpje op YouTube waarin jullie ergens in Florida op een podium staan voor een immense massa volk. Kennen ze Black Slate daar dan ook?
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "Oh yes! Wij hebben daar in de jaren 80 een toer gedaan met Peter Tosh en de fans zijn ons nooit vergeten. Maar we spelen net zo graag in kleine zalen hoor. Wij maken ons sterk dat we elk publiek kunnen vermaken."
Op World Resistance staat zelfs een bewerking van Mozart.
Anthony 'Pure Silk' Brightley: "Wij coverden al klassiek toen we nog op school zaten. Je had toen een reeks populaire reggaeplaten met strijkers (John Holt, Bob & Marcia, Greyhound...), dus zo vreemd vonden we dat niet. Ik denk dat er wel een toekomst zit in de fusie van klassiek en reggae omdat de mensen meer open staan. Wij hebben nu een klassiek geschoolde muzikant in de band, (bassist, red.) Colin McNeish en die interpreteert reggae op een heel andere manier dan wij. Wie weet wat komt daaruit op ons nieuwe album?"