Alles wat u moet weten over de nieuwe ganjawet in Jamaica

"Ganja": dat is het woord dat ze in Jamaica officieel gebruiken voor wiet. Overgewaaid uit India, met de vele migranten die rond het begin van de 20ste eeuw van de ene naar de andere Britse kolonie werden versluisd. De rasta's noemen het liever herbs ("kruiden") maar staan uiteraard wel op de eerste rij om de nieuwe "ganja law" toe te juichen. Zeker nu blijkt dat de wet voorziet in een aparte clausule die het bezit van ganja toelaat "als sacrament in verband met het Rastafari-geloof". Hoezo? Mogen dan alleen de rasta's cannabis gebruiken en op zak hebben? In principe wel. Wie betrapt wordt met een hoeveelheid die niet groter is dan 200 gram, moet weliswaar niet meer voor de rechter verschijnen en het "vergrijp" komt niet meer op je strafblad. Maar wettelijk kun je nog wel altijd beboet worden, hoewel dat volgens Paul Chang in de praktijk amper zal gebeuren en dat een eventuele schikking beperkt zal blijven tot een minimum. Chang is voorzitter van de Ganja Law Reform Coalition (GLRC), een groep van wetenschappers, juristen en stakeholders die het voorbije jaar flink gelobbyd hebben om de wet door het parlement te krijgen. Hoewel de stemming eigenlijk al bij voorbaat vaststond. "Er is geen enkele tegenstand," zegt Chang: "De oppositie steunt de hervorming, onze beide universiteiten, de Medical Association, de Kamer van Koophandel... Er zijn in de laatste fase nog een vijftal kleine amendementen ingediend maar de regering heeft de meerderheid in beide kamers, dus de wet zou toch nooit ingrijpend gewijzigd zijn."

Rastafari Way

Dat er voor de rasta's een bijzondere maatregel in de wet staat, heeft vooral te maken met de rookwetgeving. Blowen in het openbaar valt onder dezelfde wet als tabak roken, maar de minister van justitie kan een uitzondering toestaan voor "een evenement dat wordt gepromoot of gesponsord door een persoon die een aanhanger is van het Rastafari-geloof, een groep van die personen of elke organisatie die bestaat uit zulke personen, alleen of in associatie met andere personen die geen aanhangers zijn" (zo staat het er echt, in het Engels), OF "voor een evenement dat hoofdzakelijk in het teken staat van de viering en de rituelen van het Rastafari-geloof.". Gebruik voor "religieuze doeleinden" is niet de enige uitzondering in de wet, die Chang omschrijft als: "rommelig en besmeurd door de politiek.". Het ministerie van wetenschap en technologie kan toelatingen geven voor medische toepassingen, het ministerie van industrie en commercie voor de productie van (THC-vrije) hennepproducten, voor ganja-growers en -verkopers. Misschien een beetje politricks, inderdaad, maar op die manier hoopt de Jamaicaanse regering zich in te dekken tegen het verwijt dat ze de internationale verdragen zou schenden. Ganja valt nog altijd onder de Dangerous Drugs Act, waarop nu een uitvoerig amendement is ingediend. De vrees dat de growbusiness in handen zou vallen van grote bedrijven en multinationals lijkt ongegrond. "De kleine boeren zullen beschermd worden," weet Chang: "In de eerste drie tot vijf jaar komen er geen licenties voor grote landbouwbedrijven en de plantages zullen niet groter mogen zijn dan wettelijk bepaald. Het zal niet gemakkelijk zijn om het praktisch allemaal in goede banen te leiden maar de intenties zijn goed."

Ganjatoerisme

In Jamaica iets praktisch in goede banen leiden: breek me er de bek niet over. Het zal nog veel voeten in de aarde hebben voor de nieuwe wetgeving op alle terreinen goed functioneert. Maar de markt is mee, en dat zou wel eens de doorslag kunnen geven, net als in Colorado en Washington. De Cannabis Commercial and Medicinal Research Task Force heeft de zakelijke opportuniteiten op een rijtje gezet: voeding, beauty- en verzorgingsproducten, welness, kleding, reizen en ontspanning, spiritualiteit, papier, olie, essentiële oliën, zaden, milieuvriendelijke grondverrijking, kuuroorden, restaurants, koffiehuizen, winkels, gastenverblijven clinics en seminaries... Probeer je even voor te stellen dat de Belgische of Nederlandse zakenwereld zich met dezelfde overgave in de wietindustrie zou storten, met de ervaring en de knowhow die er nu al zijn. Alle besparingen op de kap van de bevolking zouden in één klap overbodig kunnen worden, de economie zou opnieuw floreren en België/Nederland zou een echte hennepmodelstaat worden (een mens mag al eens dromen). Wij, buitenlandse bezoekers, kunnen in Jamaica vanaf nu toch al een stuk relaxter omgaan met ganja. Het was in het verleden toch altijd uitkijken voor roadblocks, razzia's en slecht gehumeurde agenten. Je kon er voor in de gevangenis vliegen, en het kostte je haast altijd wat steekgeld om verdere problemen met de politie te voorkomen. Niet dat het ons ooit heeft tegengehouden om te blowen in Jamaica, en de kans dat je betrapt werd, was ook redelijk klein. Maar de concrete dreiging van een rechtszaak en celstraf verdwijnt, wat hoe dan ook een geruststelling is. De toch al aanzienlijke stroom ganjatoeristen zal er alleszins niet kleiner op worden. "No problem," lacht Paul Chang. "Meer inkomen, meer belastingen... Everybody happy!"

Bunny Wailer in de senaat

Een opgemerkte gast bij het senaatsdebat op 6 februari was Bunny Wailer (Neville Livingstone), de legendarische rootszanger die ooit samen met Peter Tosh en Bob Marley The Wailers oprichtte. Hij verklaarde de nieuwe wet te steunen maar vond wel dat de toegelaten hoeveelheid herbs die je in bezit mag hebben (200 gram) nog verhoogd moet worden. Senator AJ Nicholson antwoordde beleefd: "Laten we niet te snel van stapel lopen en beginnen met de voorgestelde 200 gram. Dan zien we later wel hoe het verder moet." Probeer je ook dat even voor te stellen, dat er in ons parlement met hetzelfde respect over wiet zou gedebatteerd worden, met de ervaring en de knowhow die er nu al zijn. Ja, ik val in herhaling, maar de manier waarop momenteel in Jamaica en de Verenigde Staten kan en mag gepraat worden over wiet, op alle vlakken - zakelijk, medisch, juridisch, agrarisch... - wekt mijn afgunst, en bevestigt het idee dat onze politici echt wel met het hoofd in de wolken leven. Dat verwijten zij ons maar wij hebben het contact met de realiteit nooit verloren. En in Jamaica hebben ze dan ook nog eens de rasta's, die het wietbewustzijn altijd gevoed en gekoesterd hebben. Daar plukt het hele land nu de vruchten van.

Gezond verstand

Tot slot nog enkele fragmenten uit de toespraak van de Jamaicaanse minister van justitie Golding toen het wetsvoorstel werd ingediend. We kunnen alleen maar hopen dat zijn woorden ooit ook onze politici ter ore komen. Het is de stem van het gezond verstand. "Het algehele verbod op ganja in Jamaica bestaat sinds 1948. Het heeft niet gewerkt en wordt niet langer doeltreffend geacht. De realiteit is dat ganja nog altijd even sterk aanwezig is in Jamaica, misschien zelfs nog meer dan vroeger. Vele duizenden Jamaicanen zijn gearresteerd, vastgehouden, vervolgd en veroordeeld voor het bezit en gebruik van ganja. Het is een bron geweest van diep wantrouwen, bitterheid en disfunctionele relaties tussen jongeren en de politie. Het heeft vele levens schade toegebracht door strafbladen die het vooruitzicht op werk en de reismogelijkheden negatief beïnvloeden. Het heeft de rechten van de Rastafari gemeenschap, die de plant beschouwen als een heilig sacrament geschonden en die bijna honderd jaar onderdrukt werden omdat ze hun religie beleden." "De nieuwe benadering zal de workload van de rechtbanken aanzienlijk verlichten. Onderzoek heeft aangetoond dat kleine ganja-dossiers in grote mate verantwoordelijk zijn voor de achterstand in ons toch al overbevraagde rechtssysteem." "Jamaica is verplicht om te verzekeren dat de hervorming van onze wetgeving conform is met onze internationale verplichtingen. Die internationale verdragen laten echter enige flexibiliteit toe. Ze staan het gebruik toe van ganja voor medische en therapeutische doeleinden, en ook de productie van industriële hennep. Ze erkennen ook het gezag van de grondwet van de lidstaten als het gaat over de toepassing van de verbodsregels inzake drugs. Onze benadering is volledig in overeenstemming met deze internationale verdragen."