Rototom 2014: We Have a Dream!

Eén van de onderwerpen die herhaaldelijk aan bod kwamen, is duurzaamheid. Dit jaar verminderde het festival haar energiegebruik met maar liefst 85%. Er werd overgestapt op LED-verlichting (ook voor de podia), afval werd gerecycleerd en er werd gebruik gemaakt van zonnepanelen. Al het water van de douches werd hergebruikt en op de campingmarkt werden enkel lokale producten verkocht. Naast het promoten van openbaar vervoer en een parade van ecologische voertuigen werd ook de volledige opbrengst van de autoparking geschonken aan een herbebossing-project. Op die manier vervult Rototom een voorbeeldfunctie die hopelijk door veel festivals zal worden gevolgd.

Ook het sociale element is een belangrijke hoeksteen van het festival: in het sociale forum werden er lezingen en debatten georganiseerd rond allerhande thema's: van minimumloon en vluchtelingenproblematiek over Palestina en Tibet tot legalisering van cannabis. Hiervoor worden steeds prominente gasten uitgenodigd, zo waren dit jaar onder andere de Boeddhistische Lama Thubten Wangchen en de gerenommeerde econome Miren Etxezarreta te gast.

Onze favoriet stek op het festival is de Reggae University, waar zowel artiesten als onderzoekers aan het woord komen en waarbij vaak vertrokken wordt  vanuit een documentaire ('Journey to Jah', 'Living in Waterhouse', 'I am the Gorgon', ...). Wie iets bij wilde leren over thema's als "Rasta Music as Rasta Livity", "The Return of Dub in Jamaica" of "The Influence of Garvey in Reggae", kon hier drie keer per dag terecht om zijn/haar reggaekennis uit te diepen. Verder zijn er circusworkshops, schilder- en knutselworshops, koken, dansen, yoga, tai chi, massage, tuinieren, fotografie, percussie, noem maar op. We zagen zelfs een workshop lachtherapie. Overdag gingen dit jaar een deel van de workshops door op een nieuw terrein dat deel uitmaakte van de camping.

Het bijzondere aan Rototom is dat de organisatie zich niet wil beperken tot het festivalterrein, maar ook activiteiten wil aanbieden voor de gemeenschap van Benicassim. Zo worden er ook activiteiten georganiseerd in het centrum van Benicassim en op de verschillende stranden in de buurt; alles gratis toegankelijk en dus ook bezocht door toeristen en lokale bejaarden, wat een gemoedelijke sfeer oplevert. Hieronder volgt een chronologisch overzicht van een aantal persoonlijke hoogtepunten.

Voor het gratis pre-festival in Benicassim staan dit jaar The Skatalites op het programma. Dat er van de originele Skatalites weinig muzikanten overblijven is een feit, maar dit keer ontbreekt zelfs zanger en saxofonist Lester Sterling op het appel. Het wordt dus een optreden van The Skatalites zonder originele bandleden; toch een beetje een afknapper voor fervente fans zoals ondergetekende. Gelukkig heeft dit weinig invloed op de sfeer en muziek van The Skatalites; de nieuwe generatie muzikanten blijkt immers over genoeg talent te beschikken om hun voorgangers alle eer aan te doen. Voor nummers als Studio One hit 'Can't You See' van Delroy Wilson, 'Nice Time' van Bob Marley, Barbie Gaye's 'My Boy Lollipop' en Ken Boothe's 'When I Fall In Love', hebben The Skatalites Doreen Shaffer meegebracht, maar ook instrumentale classics als 'Guns Of Navarone', 'Music Is My Occupation' en 'Confucius' passeren de revue. De muzikanten imponeren met solo's van hoog niveau en zelfs de gitarist en de toetsenist (die in ska bands vaak gedoemd zijn tot het spelen van één of twee akkoorden) krijgen op tijd en stond hun kans om een solo te brengen. Wanneer halfweg de set van The Skatalites de eerste regendruppels beginnen te vallen, zorgt dit aanvankelijk nog voor een welkome afkoeling, maar als het wat later met bakken uit de hemel begint te vallen, breien wij een vroegtijdig einde aan deze eerste introductiedag van Rototom 2014.

Dag 1

Wanneer we zaterdag toekomen, verbazen we ons in eerste instantie over het weer. Na vier opeenvolgende Rototomervaringen leefden we in de veronderstelling dat het altijd heet is in Benicassim maar nu staat er een fris windje en vallen er zowaar een paar druppels. Aan de grote plassen te zien, heeft het de vorige dag ook stevig geregend. We zijn dan ook opgelucht dat we net dit jaar beslist hebben om de tent een keertje thuis te laten. De Soothsayers betreden als eerste het hoofdpodium, niet lang daarna gevolgd door rootsveteraan Cornel Campbell. Uitgedost in een leren motorpak is hij alvast voorbereid op de wisselvallige weersomstandigheden. Na de aankondiging door Rory Stone Love, dit jaar presentator van dienst, zet hij het lieflijke 'Natty Dreadlocks' in, gevolgd door 'The Gorgon'. Ook krijgen we wat songs van zijn nieuwe album te horen. Als Cornell vervolgens tracks als 'Hundred Pounds Of Collie' en 'Mash You Down' met een pull-up start, dringt het besef door: Rototom 2014 is begonnen en het publiek is er duidelijk klaar voor.

Vervolgens  is het de beurt aan Kabaka Pyramid ook hier begeleid door The Bebble Rockers. We zagen deze man enkele dagen geleden ook al op Reggae Sundance en hoewel de setlist niet veel afwijkt, is het toch een totaal andere show, iets wat niet alleen te maken heeft met het feit dat Kabaka hier 's avonds mag aantreden in plaats van 's middags, maar vooral met het publiek dat veel meer respons op de hits en wild springende capriolen van Kabaka geeft. Om zich ervan te verzekeren dat de boodschap ook duidelijk begrepen is, last Kabaka af en toe een pauze in in zijn muziek om extra uitleg te geven bij de teksten.

Busy Signal geeft een wervelende en zeer gesmaakte show met de High Voltage Band: Hot Head! De Turf President, die vorig jaar ook al op Rototom stond, brengt ongeveer dezelfde setlist als enkele dagen eerder op Reggae Sundance, met eerst een dancehallhitparade ('Hustlin', 'Wine Pon Di Edge'), afgewisseld met een trager segment ('Reggae Music Again', 'One More Night'). Waar hij op Sundance snel moest afronden door een helse stortbui, kan Busy hier uitgebreid de tijd nemen om tussen de nummers speeches te geven en de bandleden hun talent te laten etaleren. Het publiek is wild enthousiast tijdens de hits en muisstil tijdens de speeches. Het festivalthema komt mooi tot uiting in het nummer 'Dreams Of Brighter Days', voorzien van een intro die net zo goed van onze surrealistische landgenoot René Magritte had kunnen komen: "This is the Busy Signal experience, this is not a show, this is music from the heart.". Uiteraard wordt er, net zoals vorig jaar op Rototom, afgesloten met 'Bumaye' een nummer dat wat betreft de massive aan het springen te krijgen, zijn gelijke niet kent. Aangezien we de afgelopen nacht niet geslapen hebben (we zaten met Busy Signal op het vliegtuig dus dat kan je ons moeilijk kwalijk nemen), begint de vermoeidheid door te wegen en kunnen we tot onze grote spijt niet blijven voor Jimmy Cliff. Gelukkig hebben we nog 7 dagen festival in het verschiet!

Het bekende Dub Station werd dit jaar  omgetoverd tot Dub Academy. De programmatie was dit jaar in handen van The Greenlight Family uit Barcelona in samenwerking met Musical Riot en zoals de voorbije jaren al de gewoonte was opnieuw gehost door Blackboard Jungle Soundsystem, met hun full sound met maar liefst 24 superscoops de dubheads van hun sokken mogen blazen. De eerste sound die wij aan het werk zien is het Baskische Watts Attack, die met tunes van onder andere Lacksley Castell, Johnny Clarke en Barry Brown de roots en culture liefhebbers al snel op hun hand hebben. Dan is het tijd voor de eerste set van Blackboard Jungle die Askala Selassie als gastvocaliste hebben meegenomen. Zij komt hier haar in 2011 verschenen EP 'Put Jah First' promoten: hedendaagse riddims als Praise Him (met Lion D) en Stronger. Een geslaagde overgang komt er met de tune 'Faithfull And True', die meer een UK stepper vibe heeft. Het signaal voor Blackboard om een aantal tunes van eigen makelij te droppen zoals Echo Ranks's 'Chant Down The Wicked' en bijhorende versie van de Rockdis All Stars.

Voor de dubheads op Rototom 2014 is de eerste headliner niemand minder dan de Engelse pionier Jah Youth, al sinds 1975 actief in de Britse roots-scene. Ook hier had Jah Youth weer zijn vaste MC's, Prince Liv-I-Jah, Sista Uwimana en Lioness Fonts, bij. Met Bangarang meets Roots Pressure, werd dit jaar voor Radio Rototom, het radiostation van het festival, ook een Belgische sound uitgenodigd. Even een kippenvel moment als ik op de camping bijna alleen Belgische producties te horen krijg: een aantal Crucial Alphonso producties waaronder 'Jah Shine Bright' met Lyrical Benjie en 'Mama Nature', een nieuwe track met vocals van Iron-Ites zangeres Beniotte Kiangana. Ook Lyrical Benjie's producties 'Who Jah Say' met Jah Melody en 'Farmerman' met Collieman kwamen aan bod.

Dag 2

Wanneer we op dag twee het terrein betreden, begint Collie Buddz net aan zijn hit 'Come Around'. Gezien het vroege uur is er al opvallend veel volk te bespeuren. We krijgen ook nog 'Sensimillia' te horen en daarna volgt een segment voor de dames in het publiek met nummers als 'Tomorrow's Another Day' en 'Mamacita'. 'Movin' On' brengt Collie Buddz naar eigen zeggen voor de eerste keer in Europa. Collie Buddz nodigt het publiek uit om gezamenlijk de middelvingers op te steken alvorens aan zijn laatste track, 'Blind To You', te beginnen. Na een ietwat lange eetpauze (de overvloed aan eetstandjes maakt de keuze er echt niet makkelijker op) zijn we weer op post bij het hoofdpodium voor Romain Virgo en zijn Unit Band. Na Geel en Eindhoven is dit het derde weekend op rij dat we de man zien verschijnen en zoals gewoonlijk overtreft de show op Rototom de vorige twee performances. De artiesten geven ook stuk voor stuk aan dat Rototom hun favoriete festival is. Even denken we dat de show van Romain erop zit, maar dan blijkt dat de presentatrice hem enkel even kort onderbreekt met een mededeling over een kindje dat haar ouders kwijt is. Romain zet zijn geanimeerde show verder om hem dan zelf even te onderbreken om zijn respect te betuigen aan één van zijn fans. Het gaat om een blinde Italiaanse reggaefan die geregeld shows van Romain Virgo bijwoont: "Repect, my brethren!". Op de tonen van 'We No Worry Bout Dem' laat Romain het publiek in extase achter.

Ook Beenie Man, geflankeerd door Zagga Zow, zien we hier voor de derde keer op rij. Spijtig genoeg volstaat de Rototom-context in dit geval niet om een meerwaarde aan deze show te geven. De band speelt superstrak en het geluid is perfect, daar zal het dus niet aan gelegen hebben. Het is Beenie Man zelfs die ondermaats presteert en al krijsend zijn eigen hits geweld aandoet. De performance is bijna schrijnend om te zien. Heeft hij stemproblemen of is hij gewoon buiten adem? We kunnen enkel vaststellen dat Mr Zim Zimma opnieuw teleurstelt en dat we ons na enkele tracks genoodzaakt zien om deze pijnlijke vertoning te laten voor wat het is. Op Rototom Sunbeach is het op dag twee de beurt aan The Greenlight Family. Niets beter dan met de blote voetjes in het zand dansen op een gezonde mix van roots-reggae en dubplates. Vibes galore als Don Fe plots achter de draaitafels verschijnt en met zijn meditatieve fluit een extra dimensie aan de set toevoegt. In the Dub Academy is het ondertussen de beurt aan Dubfiles. Het collaboratieproject tussen de Italiaanse reggaeband Mellow Mood en producer Paolo Baldini, ditmaal met Sr Wilson, Andrew I en Forelocks aan hun zij. Riddim Tuffa uit Schotland staat bekend voor zijn typische 80's digital style en brengen dan ook een set met vooral eigen producties waaronder 'Digikal' featuring King General en de samenwerking met Solo Banton, Diegojah en OBF. Ook deze keer met El Fata als gast.

Dag 3

Op maandag zien we dat er heel wat volk staat voor The Gladiators featuring Droop Lion. Door een knorrende maag worden we echter naar de eetstandjes gelokt en missen we het grootste deel van de show. Tegen de tijd dat Jesse Royal en Dubtonic Kru het podium op komen staat er weer wat minder volk. Net als veel andere artiesten zagen we ook deze man de afgelopen weken al meermaals aan het werk, maar dergelijke herhalingen zijn natuurlijk onvermijdelijk als je een achtdaags festival bezoekt. De stem van Jesse Royal doet bij momenten wat aan die van Damian Marley denken, en in de loop van het optreden zwelt het publiek weer aan. Bij hits als 'Modern Day Judas' is er bijzonder veel sfeer. Pull up! Na een hilarische lachtherapiesessie blazen we weer verzamelen voor Mellow Mood & Friends. De show van deze Italiaanse band zorgde voor een eerste hoogtepunt op deze maandagavond. Uiteraard zijn er veel Italianen in het publiek dus zit de sfeer er goed in. Tot groot jolijt van het publiek heeft de tweeling zich omgekleed in exact matchende outfits. Dit geeft een apart effect; de stemmen van beide zangers vloeien naadloos in elkaar over maar ook op het podium ijsberen ze voortdurend in tegenovergestelde richting zodat je ze onmogelijk uit elkaar kan houden. Het lijkt wel alsof je dubbel ziet. Jacopo en Lorenzo zetten dit ook nog extra in de verf door grappige nepclashes te ensceneren. We zagen Mellow Mood enkele jaren geleden ook al aan het werk op Rototom, maar intussen is deze band enorm gegroeid en zijn ze in staat om het publiek te entertainen maar ook aan te grijpen met nummers als 'Inna Jamaica'.

Tussen de acts op het hoofdpodium door zijn er steeds artiesten die zich mogen komen voorstellen, meestal acts die later op de avond aan bod zullen komen op andere podia, maar soms ook gewoon surprise acts zoals Busy Signal. Jammer genoeg zorgt dit soms ook voor technische problemen omdat er in alle haast aangepaste bekabeling moet worden voorzien. Anthony B hebben we al een tijdje niet meer live gezien, dus zijn we in ons beste humeur wanneer hij House of Riddim op het podium komt vervoegen. We zijn blij om te zien dat hij, na een periode van gezondheidsproblemen en problemen met het gerecht (marihuanabezit) weer helemaal de oude lijkt. Nadat een korte intro, horen we hem van in de coulissen 'Time Will Tell' inzetten. Wanneer hij uiteindelijk op de buhne verschijnt, trakteert hij zijn publiek op een energieke show vol conscious hits als 'World A Reggae Music', 'Higher Meditation' en 'Good Life'. Tijdens de hits getuigt Anthony B zoals gewoonlijk van die kenmerkende bobo-energie en geeft hij het ritme aan door als een levensechte metronoom van het ene been op het andere te springen. We krijgen ook een staaltje van het 'Tribute To Legends' album te horen met John Lennon's 'Imagine'. Anthony B geeft het publiek stof tot nadenken als hij de tekst verandert in: "Imagine there's no Facebook", maar het festivalterrein ontploft pas echt bij 'Raid Di Barn' waarna Anthony B het podium verlaat om vervolgens tot groot jolijt van het publiek terug te komen en 'Police' in te zetten. Dan kondigt Anthony aan dat hij een "weird song" gaat zingen. Wat kan dat anders betekenen dan 'Time To Have Fun'? Het publiek heeft duidelijk zin in fun-un-un-un-un enzoverder. Vervolgens laat Anthony B de bandleden allemaal rechtstaan om te applaudiseren: "Come on, put your hands together now for the people and for the organizers fighting to keep reggae alive in these wicked times!". Maar de show is nog niet afgelopen: Anthony B roept Kabaka Pyramid op het podium om 'One Love' te zingen. Uiteindelijk moeten ze het podium verlaten, maar we kunnen niet zeggen dat we geen waar voor ons geld gekregen hebben. Het optreden van Anthony B was nu al één van de absolute hoogtepunten van deze editie en voldaan besluiten we richting uitgang te wandelen.

Onderweg houden we nog halt in de African Village waar de Africandisco Afrikaanse clubmuziek draait. We laten ons verleiden om mee te doen met de Kerafrica DJ's die het publiek de meest bizarre dansjes aanleren. Ook in de Roots Yard kunnen we niet anders dan een dansje placeren als we de geweldige lovers rock set van de Oostenrijkse Mountain Top Sound horen. En ja hoor, ook de Dub Academy moet eraan geloven met Dubkasm ft Solo Banton waar zelfs saxofoon en dwarsfluit worden bovengehaald. Wat was dat ook alweer, Anthony B? Juist ja, time to have fun! Met 4 verschillende sounds op één dag blijft de tijd vrij beperkt en moeten de sounds op maandag het onderste uit de kan halen. De dubplates volgen elkaar dan ook in snel tempo op. Het hoogtepunt van de avond komt er als Dubkasm maar liefst 5 verschillende versies van de tune 'Victory' dropt, maar ook de 'Militant Soldier' dubplate van Jah Revelation Outernational zorgt voor menig steppin' vibrations.

Dag 4

Door oponthoud met de bus komen we wat later aan op het festivalterrein, maar gelukkig zijn we nog net op tijd voor Righteous Child in de Showcase Club. Hij treedt hier, net zoals op Reggae Geel, op met Silly Walks. Zijn set klinkt authentiek en conscious en slaat aan bij het publiek. Uiteraard wordt de set in stijl beëindigd met 'Dreams Of Brighter Days'. We springen even de dancehall binnen om Black Star aan het werk te zien om dan onze weg te vervolgen naar de Ska Club waar Rudith plaatjes staat op te leggen. Respect voor de manier waarop deze pittige dame vol enthousiasme non-stop rocksteady klassiekers draait. Haar mimiek en gebaren dragen bij aan de show en de vergeten hits die ze speelt, zijn stuk voor stuk klassiekers. De sfeer is dan ook top in de Ska Club en we vinden het bijna spijtig dat we weer richting hoofdpodium moeten afzakken.

Het is een beetje raar om Chronixx te horen aankondigen door Freddie Krueger maar dat geheel terzijde. Ook Chronixx en zijn Zincfence Redemption Band hebben we de afgelopen weken al een paar keer zien optreden. Er zijn duidelijk veel fans aanwezig. Gedurende het festival zien we veel mensen met reggae revival merchandise dus het mag wel duidelijk zijn dat deze beweging aan een serieuze opmars bezig is en dus ook hier in Spanje nadrukkelijk aanwezig is. Na Kabaka en Jesse Royal krijgen we nu Chronixx, later op de week staan Protoje en Jah9 nog op het programma. De show is vergelijkbaar met die van Reggae Geel met goede stukken maar af en toe ook tragere intermezzo's die soms iets te lang duren. Op het einde vraagt Chronixx Kabaka Pyramid nog snel het podium op om samen 'Selassie Souljahz' te zingen.

De headliner voor vandaag is Alpha Blondy & The Solar System. We missen een deeltje van het begin van de show doordat er enkele rijen voor ons een ladderzatte viespeuk doodleuk op de mensen begint te plassen met de nodige chaos tot gevolg. Tegen de tijd dat er security wordt bijgehaald, ligt hij al uitgeteld zijn roes uit te slapen. Ondertussen is Alpha Blondy een toespraak aan het geven over Israël en Palestina. We hebben Alpha Blondy al ontelbare keren gezien, maar dit is één van zijn mindere shows. De distortion staat zo hard dat het bij momenten hoofdpijnverwekkend wordt en het lijkt wel alsof Alpha er zelf ook niet in komt. Zijn teksten en speeches komen niet authentiek over en het geheel verwordt tot een soort van monotone waas. We kijken het nog even aan vanop een terrasje en wanneer hij na een lange pauze terugkomt voor de bisnummers, zijn we toch blij dat we gebleven zijn als we de mooie versie van 'Sweet Fanta Diallo' horen. U mag zelf raden met welke brigadier hij zijn set afsluit.

Zoals de Rototom traditie dat ondertussen wil werd Mark Iration ook dit jaar weer uitgenodigd. Op het strand voorziet hij ons van een verassend rustige set met onder andere het alom bekende 'Promised land' en een dubplate van 'Hard Times'. Ook Don Fe verschijnt weer eens achter de draaitafels. Khayo Ben Yahmeen raakte blijkbaar niet tot in Benicassim en dus nodigde The Greenlight Family dan maar hun vrienden van Chalart58 uit. Later die avond krijgen we in de Dub Academy nog Iron Dubz te zien die vooral eigen producties als 'Daughter Of Zion' en 'They Don't Care' spelen waarover Sis I-leen haar loepzuivere vocals laat horen.  

Dag 5

Op dag 5 is het weer ietsjes minder warm dus besluiten we in de namiddag nog eens mee te doen met de dancehall class op de Sunbeach. Jammer genoeg is deze activititeit niet meer wat het ooit geweest is. Eerst en vooral is het op het strand een pak drukker geworden met als gevolg dat je al een hele tocht moet afleggen om bij de workshop te komen. Als je dan uiteindelijk, over handdoeken springend en onder mojitostandjes door duikend, je bestemming hebt bereikt, wordt het duidelijk dat er daar nog minder plaats is. Omdat de danszone niet afgebakend wordt, liggen er handdoekjes en andere spullen midden op de "dansvloer" en sta je zo op elkaar gepakt dat je in de praktijk geen enkele van de pasjes die worden gedemonstreerd kan uitvoeren. Gebrek aan enthousiasme kan je de instructeurs echter niet verwijten (big up Irie Queen) en de aangeleerde choreografieën verschillen van dag tot dag. Vandaag komt het er blijkbaar vooral op neer om voorover te buigen en met je achterste in het gezicht van de persoon achter je te zwaaien, iets waar we weinig zin in hebben en dus druipen we maar weer af, ons afvragend wat er met de onschuldige dansjes à la Skip To My Lou, Raging Bull en Gully Creepa gebeurd is.

Na een warme douche zijn we klaar om te vertrekken maar komen dan tot de vaststelling dat er buiten een koude douche bezig is. Nog even schuilen dan maar. Wie had gedacht dat het op Rototom niet één maar zelfs twee keer kon regenen? En een paraplu was wel het laatste waar we aan dachten bij het inpakken. Na de stortbui zetten we koers richting festivalterrein, waar we Junior Kelly nog net 'Love So Nice' horen zingen. Gelukkig hebben de festivalgangers zich niet door de plensbui laten afschrikken en is het festivalterrein goed gevuld.

Dan is het de beurt aan Luciano en Mafia & Fluxy. Zoals blijkt uit zijn pet, jas en hoge laarzen is de Messenjah ook niet van plan zich door het weer te laten afschrikken. Net als in Eindhoven begint hij zijn optreden met 'Give Praise', maar helaas klinkt hij net als op Reggae Sundance wat hees. Het lijkt wel of hij zich niet 100% voelt; hij geeft een beetje een verwarde indruk en spreekt het publiek aan met 'Barcelona'. Tijdens hits als 'Sweep Over My Soul' en 'Never Give Up My Pride' laat hij vooral de achtergrondzangeressen zingen. Op een bepaald moment bukt hij zich snel en het lijkt alsof hij iets uit zijn schoen neemt om daarna in te slikken en door te spoelen met een flesje water. Daarna laat hij de gitarist een lange solo doen. Zou hij zich zo slecht voelen dat hij iets moet innemen? Tijdens de show moeten wij jammer genoeg naar een ander podium, maar we vernemen achteraf dat de tweede helft veel energieker was met de kenmerkende splits en salto's en zelfs een sprong in het publiek. Wij zetten halverwege de show evenwel koers naar de dancehall voor het optreden van Lion D. Als we aankomen is Bizarri Sound goed in vorm en moeten we op wilde socamuziek van de ene kant naar de andere springen in een soort "wall of death". Na enkele minuten verschijnt Lion D, die zijn tracks stuk voor stuk overtuigend kan brengen. We genoten al van het vorige album  van deze beloftevolle artiest en ook live stelt hij niet teleur. We kijken kijken dan ook al uit naar zijn nieuwe album dat in het najaar moet verschijnen en waarvan de productie in handen was van niemand minder dan Alborosie.

De hoofdact op het hoofdpodium is vanavond Sean Paul. Er bevinden zich vandaag opvallend veel mensen in het publiek die enkel een bandje voor deze festivaldag dragen en dus vermoedelijk speciaal voor Sean Paul gekomen zijn. We zagen hem al enkele keren live aan het werk en vonden er eerlijk gezegd nooit veel aan, maar besloten om toch nog maar eens een kijkje te gaan nemen. De eerlijkheid gebiedt om te zeggen dat zijn performance erop vooruit is gegaan; hij zingt zijn teksten op een verstaanbare manier en weet het publiek te entertainen. Maar daarmee zijn de positieve punten dan ook opgesomd. Sean Paul is in feite meer pop, dance en r&b dan reggae en de show is een beetje Tomorrowlandiaans met steeds van outfit wisselende danseressen, een rookmachine en een confettikanon (is dat wel ecologisch verantwoord?). Het ziet er allemaal een beetje misplaatst uit en Mr Dutty heeft duidelijk de andere shows op Rototom gemist. Nochtans wordt het optreden duidelijk door een groot deel van het publiek gesmaakt. Smaken en kleuren, weet u wel?

Omdat de bombarie van Sean Paul ons wat te veel wordt, struinen we richting dancehall voor Sir David Rodigan. Uiteraard heeft de gentleman rudeboy een uitgekiend programma voor ons klaar, zoals steeds aangevuld met feitenkennis en ankedotes. We horen een nieuwe Busy Signal tune want: "you can't come to a Rodigan dance without hearing a new tune". Vervolgens krijgen we een geschiedenisles in dancehall. Als we bij de vroege noughties aankomen, geeft Rodigan ons wat uitleg over Sean Paul. Je kunt hem verwijten dat hij zijn roots verloochent, maar Sean Paul is uiteindelijk een belangrijke spil geweest in het verspreiden van de Jamaicaanse muziek en zonder hem zou het reggaelandschap er vandaag heel anders uitzien dus moeten we respect opbrengen voor wat de man verwezenlijkt heeft. Point taken, Mr Rodigan!

Dag 6

De openingsact voor vandaag zijn de Wailing Souls, die we hier twee jaar geleden ook al met veel plezier hebben zien optreden. Er staat opvallend meer volk voor het podium dan twee jaar geleden; het lijkt wel een algemene tendens dat artiesten van de oudere generatie de laatste jaren steeds meer aan populariteit winnen. Winston 'Pipe' Matthews en Lloyd 'Bread' McDonald geven het beste van zichzelf met tijdloze en onschuldige klassiekers als 'Firehouse Rock', 'Kingdom Rise' en 'Shark Attack'. Het thuisfront keek ook mee via de livestream en vond dat het minder goed was omdat de derde stem van Rudolph 'Garth' Dennis ontbrak. Wij kunnen enkel zeggen dat we enorm genoten hebben van een schitterend optreden en dat we heel dankbaar zijn dat we de twee krasse knarren nog eens live in actie hebben kunnen zien.

Jah9 en Dubtonic Kru staan als volgende geprogrammeerd. Om de één of andere reden klinkt de jonge zangeres minder overtuigend dan anders. Haar set komt traag op gang en we krijgen een beetje heimwee naar de Studio 1 catalogus van Wailing Souls. Jah9's stem klinkt goed maar de flow zit er niet in en zelfs bij nummers als 'Steamers A Bubble' en 'New Name' lijkt ze het publiek niet helemaal mee te krijgen. De avond wordt afgesloten door Midnite. Voor een hoofdact is er weinig volk in vergelijking met andere namen maar Midnite heeft dan ook minder hitparadesucces gehad dan pakweg Sean Paul. Aangezien we Midnite ook al in Geel en Eindhoven zagen, besluiten we een wandeling over het terrein te maken om een marktje te doen, iets te eten en wat sfeerbeelden te maken.

Dag 7

Op vrijdag wagen we ons nog eens aan de dancehall class op het strand. Vandaag zijn de choreografietjes een pak leuker en tegen de tijd dat Tizla arriveert om haar videoclip op te nemen, zit de sfeer er al goed in. Aangestuurd door Chikitita dansen we enthousiast mee voor de camera. Hopelijk gaan we ons dit achteraf niet beklagen. Het is ondertussen bijna 50 jaar geleden dat de Twinkle Brothers 'Rasta Pon Top' hun eerste album uitbrachten en toch staan de gebroeders Grant hier op het hoofdpodium alsof de jaren geen vat gehad hebben. Nog steeds zingen ze wondermooi in harmonie, wat meteen duidelijk wordt bij hun opener 'Free Africa', gevolgd door een hele resem classics ('Babylon Falling', 'Since I Threw The Comb Away', 'Repent', 'Robot'…). Hun set op Rototom is alweer een knaller van een show en de broers sluiten in stijl af met 'African Nation Come Together'.

Dan is het de beurt aan Yaniss Odua & Artikal Band. Er is niet bepaald veel volk, maar Yaniss Odua is hier naar ons gevoel ook niet echt heel bekend en zijn overwegend Franstalige teksten zijn voor het publiek misschien ook wat moeilijk te verstaan. Het geheel klinkt bij momenten een beetje schreeuwerig maar de aanwezige fans amuseren zich duidelijk bij hits zoals 'Chalawa'. De muzikanten hebben een dubbele taak: naast muziek spelen moeten ze voortdurend uitkijken voor de overactieve vlaggenzwaaiers op het podium. Halverwege het optreden begeven we ons naar de Showcase Club waar op dat moment de helft van de vrouwelijke artiesten van deze editie aan het optreden is. Wanneer we arriveren is de track show van Tizla featuring Askala Selassie & Black Omolo al over de helft en is het de beurt aan Askala Selassie. "There aren't too many women on the program, so we decided to team up and give you some lioness blessings!" klinkt het in het Britse accent van Askala. De blessings worden door ons zeker op prijs gesteld. Askala Selassie is een bijzonder charmante figuur: ze is een overtuigde rastavrouw en maakt dat ook duidelijk in haar teksten, maar waar andere rastavrouwen zich afstandelijk en plechtstatig gedragen, komt Askala Selassie heel authentiek over. Haar taalgebruik, kledij en houding zijn echt het tegenovergestelde; je zou haar bij wijze van spreken gewoon met haar 'mates' in de pub kunnen tegenkomen op vrijdagavond en op die manier spreekt ze het publiek ook aan. Die humor en menselijkheid maken haar sympathiek en benaderbaar; Rasta hoeft ook niet altijd zo serieus te zijn. Ze sluit af met het mooie 'Warrior Empress' en roept tot slot nog even de twee andere dames bij op het podium.

Ondertussen zien we al heel de avond bliksemschichten door de lucht flitsen en steekt er een windje op. Deze editie hebben we de berg achter het festivalterrein "Mount Doom" gedoopt omdat hij permanent in dreigende wolken gehuld is. Het onweer geraakt gelukkig niet over de top en dus kunnen we in alle rust een kijkje gaan nemen bij Femi Kuti. We voelen ons even op Couleur Café in plaats van op Rototom en genieten samen met de rest van het publiek van de ambiance. In het begin zijn de toeschouwers nog wat terughoudend (er is geen reggaebeat) maar vanaf het moment dat de blazerssectie inzet, is de aandacht gewekt. Ook de danseressen die aan de zijlijn een heuse dancehall queen contest opvoeren, kunnen op de nodige belangstelling rekenen. Wanneer Femi Kuti zelf ten tonele verschijnt en op een reis langs afrobeat, funk, jazz en soul zijn virtuositeit tentoon spreidt op sax, trompet en keyboard is iedereen verkocht.

Dan rest er ons enkel nog Shaggy. Vorige week op Reggae Sundance hebben we hem moeten missen door het noodweer, dus besluiten we om nu even te herkansen; iets waar we geen spijt van krijgen, want Mr Lover Lover blijkt in een opperbest humeur te zijn. Ook Shaggy kunnen we verwijten dat hij, net als Sean Paul of Beenie Man, een beetje de commerciële mainstream toer op gegaan is, maar dat neemt niet weg dat zijn live show gewoon pakken beter is en dat hij het publiek weet te entertainen als geen ander. Shaggy maakt er absoluut geen probleem van om zichzelf tijdens 'Mr Boombastic' met subjectieve dansjes te objectiveren, tot groot jolijt van de dames in het publiek. Net als in Eindhoven heeft hij Rayvon en Tony Gold meegebracht. Na een opeenvolging van 's mans grootste hits komen we bij een dancehallsegment, waarbij Shaggy presentator Rory Stone Love aanmaant om al maar in de politiewagen te springen. Daarna gaan we lekker door met de hitlist en het valt op dat de show van Shaggy een pak beter de tand des tijds heeft doorstaan dan die van Beenie Man. We amuseren ons kostelijk en dat is blijkbaar wederzijds: "I love no festival like the Rototom festival. Can I take a picture with you?". Hoe kunnen we dat weigeren? Na het selfiemoment doet Shaggy de ALS ice bucket challenge waarbij Rory Stone Love (die ook door hem genomineerd wordt) de honneurs mag waarnemen. De show is afgerond maar plots wordt Cedric 'Congo' Myton het podium opgeduwd om even het refrein van 'Fisherman' te zingen. Een beetje een vreemd en misplaatst einde van wat voor de rest een zeer degelijke show was.

Moa Anbessa opent met een Barry Brown tune maar die wordt al snel gevolgd door een aantal eigen producties. Wij horen onder andere 'What A Day' en 'Evil Fi Burn' met Prince David en Education. Omdat ze enkel eigen producties als 'Rasta Children', 'Step Forward' en 'Skunky' spelen heeft de set van Kanka wat weg van een concert. Als afsluiter heeft Blackboard Jungle niemand minder dan Afrikan Simba meegebracht. Zij brengen onder andere 'Rising Flute' van Don Fe en 'Lion Paw' van Earthikal Towa en Vibronics. Tegelijkertijd speelt Bangarang meets Roots Pressure in de Showcase Club, waar wij nog genieten van een roots set van Belgische bodem met tunes als 'Rastafari Can Not Die' van Milton Henry en 'Roar Oh Lion' van The Ventilators.

Dag 8

Op zaterdag (is dit echt al de laatste dag?) willen we vroeg op het terrein aanwezig zijn, maar dat is buiten de drukte gerekend. Er staat een nooit geziene menigte te wachten bij de bushalte en als we ons eenmaal in een bus hebben gewurmd staan we vast in een lange file. Er is duidelijk een pak meer volk op deze laatste festivaldag en het publiek ziet, net zoals dat bij Sean Paul al het geval was, er een beetje anders dan anders uit. Zouden die mensen allemaal voor Lauryn Hill komen? Als we uiteindelijk bij het podium aankomen is Inner Circle net bezig aan een eerbetoon aan Jacob Miller. Het grootste deel van de show bestaat uit een aaneenrijging van covers ('Escape (The Pina Colada Song)', 'Murder She Wrote', 'Tempted To Touch'). Uiteindelijk krijgt het publiek dan toch het langverwachte 'Sweat' te horen, gevolgd door 'Bad Boys'.

Tussen Inner Circle en Lauryn Hill rest ons enkel nog het Franse Danakil. Het publiek is zeer talrijk aanwezig en zeer enthousiast, maar dat heeft natuurlijk gedeeltelijk te maken met de komst van Lauryn Hill en het feit dat het de laatste nacht is. Hun set steekt op zich goed in elkaar, enkel bij de trage stukken wordt het soms wat saai. Tijdens de show begint de organisatie groen-geel-rode ballonnen uit de delen in en vanaf de tweede helft van de set zien we die massaal de lucht ingaan, wat een mooi spektakel oplevert. Blijkbaar heeft de organisatie de instructies niet helemaal duidelijk gemaakt, want plots wordt er omgeroepen: "Please hold on to your balloons, do not let go of them yet!". Jammer genoeg heeft ook deze boodschap een averechts effect want veel mensen laten hierop hun ballon vliegen. Na de show worden alle medewerkers op het podium gevraagd en wordt er nog even ingegaan op het overkoepelende thema 'I Have a Dream'. Er wordt uitgelegd dat aan elke ballon een kaartje hangt met een droom. Op het moment dat de ballonnen dan eindelijk mogen worden losgelaten, zijn er niet zoveel over. Een leuk idee, maar volgende keer misschien iets duidelijkere instructies geven of de ballonnen gewoon later uitdelen.

En dan is het tijd voor de moment suprême: Lauryn Hill. Het eerste wat ons opvalt is de lange wachttijd. Tot nu toe zijn de optredens altijd stipt begonnen, maar nu lopen we al drie kwartier vertraging op. Zou er iets mis zijn? We hebben de geruchten gehoord over Hill's vermeende diva-gedrag en haar herhaaldelijk te laat komen maar we geven haar het voordeel van de twijfel. Uiteindelijk verschijnt ze op de tonen van 'Soul Rebel' en in een ietwat vreemde jurk toch op het podium. Op dat moment begint voor ons en de meerderheid van de mensen rond ons een zeer bevreemdende ervaring. Lauryn staat op het podium als een soort van marionet die wild dirigerend en met bruuske bewegingen de band aanstuurt. Hierbij heeft ze de allures van een souldiva die een big band aanstuurt. Wat de muzikanten ook doen, het lijkt nooit goed genoeg en moet voortdurend bijgestuurd worden. Haar nummers zijn volledig onherkenbaar geworden en als we de tekst van 'Killing Me Softly', 'Everything Is Everything' en 'Final Hour' niet zouden kennen, zouden we niet weten dat ze die nummers gezongen heeft. Het geheel verwordt tot een bijzonder druk en eclectisch spektakel waar Lauryn (of Ms Hill zoals ze genoemd wil worden) volledig in opgaat maar waarin elk contact met het publiek ontbreekt.

Dit optreden past ook helemaal niet op Rototom en rondom zie ik ook voornamelijk teleurgestelde en verbouwereerde reacties. Spijtig dat het zo moet gaan, want haar stem klinkt nog steeds fantastisch en ook het rappen heeft deze dame nog niet verleerd. Ze lijkt zelf compleet ongeïnteresseerd in wat ze aan het doen is en als ze al een emotie uitstraalt dan is het kwaadheid. Een glimlach kan er voor de fans blijkbaar niet af. Het lijkt wel alsof ze dit optreden als een soort van therapeutische sessie gebruikt om een aantal dingen te verwerken. Wat een ontzettend verschil met de Lauryn Hill die we destijds met The Fugees aan het werk zagen. 'Zion' komt aan de beurt en we doen ons best om niet te oordelen; het zijn uiteindelijk haar eigen nummers dus mag ze zelf kiezen wat ze ermee doet en hoe ze ze brengt. Ze kan de aandacht van het publiek niet vasthouden en een groot deel van het publiek negeert het optreden intussen ook of gaat gewoon weg. Dan komt er een kentering; er wordt een stoel op het podium geplaatst en een gitaar gehaald voor een akoestisch deel. Daaruit mag blijken dat eenvoud vaak een meerwaarde kan bieden. Ze brengt een heel mooie versie van 'Turn Your Lights Down Low' waar zoveel liefde en pijn in schuilt dat je niet anders kan dan erdoor geraakt worden. Vervolgens vraagt ze of er Fugees fans in de zaal zitten en dan krijgen we weer even de oude Lauryn te zien die tracks als 'Zealots', 'How Many Mics, 'Fugee-La' en 'Ready or Not' brengt. Gelukkig hebben we ons niet door het eerste deel laten wegjagen zodat we dit nog kunnen meemaken. Jammer genoeg moeten we het einde van de show missen. Doordat de set veel te laat begonnen is, zijn we behoorlijk uitgelopen. Voor ons zit er dus niets anders op om ons naar de parking te haasten om de vroege bus naar de luchthaven te halen. Rototom 2014 was weer de moeite. Wij noteren alvast 15 - 22 augustus in onze agenda voor de volgende editie van het grootste reggaefestival van Europa!