Nog geen idee voor wie u straks moet stemmen bij de verkiezingen? Wij stellen u graag 2 kandidaten voor met een hart voor reggae. Of u ook hun politieke standpunten deelt, moet u zelf uitmaken maar het zal niemand verbazen dat beide kandidaten in het linkse kamp zitten. Voor de SP.A is dat Kris Eelen, oprichter (in 1978) en nog altijd organisator van het mooiste festival van het jaar. Met videoboodschap van Mad Professor.
Hij is al 37 jaar de drijvende kracht achter Reggae Geel en sinds de jaren 90 de grote steun en toeverlaat van tientallen Vlaamse en Nederlandse theaterartiesten. Achter de culturele schermen heeft Kris Eelen bergen verzet. En nu stapt hij dus ook in de politiek. De SP.A heeft Eelen de 7de plaats gegeven op de lijst voor de Vlaamse verkiezingen. 'Mijn grootste genoegdoening is wanneer ik mensen plezier zie maken.'
'Ik het altijd gevonden dat ik moeilijk aan politiek kon doen omdat ik via het bureau Cultura vof artiesten vertegenwoordig in heel Vlaanderen, en dus in contact kom met zowat alle culturele centra. Die worden beheerd door de overheid en ik zou nooit willen dat één van mijn artiesten wordt afgeschoten door het bestuur van zo'n centrum omdat ik tot een bepaalde politieke familie zou horen.'
'Ik had ook geen tijd voor politiek. Het theaterseizoen duurt van september tot juni, en in de zomer is er Reggae Geel. Als ik iets doe, dan wil ik het goed doen. Nu ik mijn activiteiten als boekingsagent grotendeels heb doorgegeven aan anderen, komt er tijd vrij voor iets anders. Professioneel concentreer ik mij nu volledig op het festival en daarnaast volg ik mijn politieke roeping.'
Kris Eelen had enkele jaren geleden nochtans aangekondigd dat hij zich geleidelijk zou terugtrekken uit de organisatie van Reggae Geel. Maar door allerlei omstandigheden, meestal van persoonlijke aard, verliep de opvolging niet zoals gepland en heeft hij de touwtjes nu toch weer stevig in handen genomen.
'Er is een nieuwe raad van bestuur en voor bepaalde elementen van het festival hebben we professionele mensen ingehuurd. Administratie, boekingen, promotie, logistiek, security...: daar hoeven de vrijwilligers zich niet meer mee bezig te houden. De professionals creëren eigenlijk een speeltuin waarin de vrijwilligers en podiaverantwoordelijken hun ding kunnen doen. Ik probeer dat allemaal in goede banen te leiden. Reggae Geel is door de jaren heen organisch gegroeid, met de hulp van vele honderden vrijwilligers. Maar door die voortdurende uitbreiding, dringt zich nu wel deze professionalisering op. Het liefst zou ik ook zonder afrastering werken, zoals vroeger, en de artiesten laten logeren bij mensen thuis, maar dat kan niet meer.'
'Ja, ik kan de politiek combineren met Reggae Geel. Misschien is het voor het festival en de reggaemuziek in het algemeen zelfs een goeie zaak dat ik onze belangen politiek kan verdedigen.'
Hoe ben je bij de SP.A terechtgekomen?
'Via Patrick Riguelle heb ik Caroline Gennez leren kennen, en die spoorde me aan om een paar congressen te bezoeken. Dat heb ik gedaan en ik hoorde daar alleen maar dingen waarvan ik dacht: zo denk ik er ook min of meer over. Over cultuur, over vrijwilligers, over economie... Het was voor mij een heel nieuwe wereld waar ik niemand kende, ver van mijn natuurlijke habitat, maar ik voelde me wel verbonden met die mensen. En ik wilde ook meewerken om die idealen te verwezenlijken, wat ik gemeld heb aan Caroline.'
Wie politiek carrière wil maken, zeker bij de SP.A, moet traditioneel beginnen op de laagste trap van de partijstructuren, de lokale afdeling. Voor Eelen zou dat de SP.A Kasterlee zijn maar met de steun van enkele belangrijke partijleden kreeg hij als nieuweling meteen een zevende plaats toebedeeld op de kieslijst.
'Ik werd overal met open armen ontvangen. De mensen reageerden enthousiast op mijn ideeën en verwelkomden mij meteen als bondgenoot.'
Kris Eelen is met zijn 55 jaar geen toonbeeld van verjonging maar hij wordt wel beschouwd als een nieuweling, als een verse kracht met een frisse visie op cultuur en maatschappij.
'De drie hoogste plaatsen zijn zogenaamde 'potstemmen', gelinkt aan de kiezers die een het bolletje boven de partij inkleuren. Alle andere plaatsen zijn in principe strijdplaatsen, dus ook de zevende. Men heeft mij een hoge, zichtbare plaats gegeven, en dat waardeer ik ten zeerste. Met mijn knowhow en ervaring weet ik ook dat ik iets kan betekenen voor de partij, en hopelijk voor de mensen en het festivallandschap.'
Sinds Chokri Mahhassine en Herman Schueremans uit de politiek zijn gestapt, vertegenwoordigt inderdaad niemand nog de belangen van de festivalwereld, in Vlaanderen toch een sector met een grote impact op cultuur, economie en sociaal weefsel. Voor zover de organisatoren van Pukkelpop en Rock Werchter zich hun politieke ambt al ooit waardig hebben getoond.
'Daar wil ik me niet over uitspreken maar als ik verkozen wordt, ga je mij ook zien in het parlement. Ik zou het niet over mijn hart kunnen krijgen om daar weg te blijven en ik heb ook een hoop ideeën die ik op tafel wil gooien.'
Ja, roep eens iets.
'De bedrijfsvoorheffing voor buitenlandse artiesten, 18%, niet alleen op de fee van de artiesten maar ook op de vluchten, de catering, logies... Dat is niet correct. De pogingen om alle vzw's onder te brengen in de vennootschapsbelasting kunnen de festivals zelfs fataal worden, als ze dat gaan berekenen met terugwerkende kracht. Wij zouden in de toekomst ook sociale lasten moeten betalen op de drank- en eetbonnen en de T-shirts die de vrijwilligers krijgen, omdat het voordelen in natura zouden zijn. Zo speel je natuurlijk in de kaart van megaorganisaties als Live Nation die alles zelf doen en op die manier het verenigingsleven fnuiken.'
'Administratieve vereenvoudiging in het algemeen: ook een belangrijk punt. Onderwijs: meer aandacht voor cultuur opdat de kinderen daadwerkelijk van jongsaf aan geïnteresseerd zouden geraken in muziek en theater. Vrijwilligerswerk ondersteunen en waarderen. Het zijn belangrijke thema's in het partijprogramma van de SP.A en ik kan me daar volledig achter zetten.'
'Ik heb destijds mijn thesis gemaakt over "Coöperatie in andere ondernemingsvormen." In België bestonden toen, eind jaren 70, geen coöperaties meer maar ik ben mijn stage gaan doen bij Coop in Parijs (een coöperatieve maatschappij met verschillende winkels in heel Frankrijk, red.) Ik ben heel blij dat de SP.A die coöperatieve gedachte weer heeft opgepikt, onder meer met de groepsaankopen.'
Het verkiezingscongres van de SP.A in januari werd nochtans gedomineerd door een heel ander thema, dat Eelen ook na aan het hart moet gaan. Ongemerkt haast, en zeker ongewild, werd een resolutie goedgekeurd die de legalisering van cannabis op de politieke agenda wil plaatsen. De partijtop reageerde als door een horzel gestoken, zoals de meeste Vlaamse politici als het over wiet gaat. We mogen verwachten dat de organisator van Reggae Geel daar een uitgesproken standpunt over heeft?
'Op dat congres was ik er net niet bij omdat ik al andere afspraken had. Maar de Jong-Socialisten en ook de jongeren van Open VLD hadden dat voorstel al eerder gedaan. Het was op zich geen nieuwe stap en het bewees alleen maar dat het thema leeft bij de jeugd, en daar moeten we dan ook eindelijk maar eens naar luisteren. Ze hadden die stemming misschien anders moeten aanpakken maar ik had ook pro gestemd. Omdat ik de voordelen... Ja, ik moet aan jou toch niet de voordelen van legalisering uitleggen?'
(Lachen.)
'Als festivalorganisator ligt dat een stuk moeilijker dan als politicus. Ik heb altijd gezegd dat wij de Belgische wetgeving moeten naleven. Maar die wet is even vaag en subjectief, want afhankelijk van de lokale interpretatie, als de belastingwetgeving. Ik pleit op dat vlak dus voor meer duidelijkheid maar je zult mij nooit horen zeggen dat het gebruik van wiet op Reggae Geel gedoogd wordt. We verschaffen de bezoekers trouwens ook informatie over de nadelen van druggebruik.'
Maar wie in de jaren 90 al naar Reggae Geel kwam, zal toch een groot verschil opmerken met vandaag. Toen stonden er rijkswachters klaar met... Nee, die nare herinneringen gaan we niet ophalen. '
Ik kan alleen maar vaststellen dat het nu blijkbaar toch een lagere prioriteit heeft voor het gerecht,' zegt Kris Eelen, 'en niet alleen in ons arrondissement. Maar in essentie gaat het om hetzelfde probleem als in de fiscale en administratieve wetgeving: onduidelijkheid en willekeur bij de bevoegde overheden. Onze wetten zijn veel te vaak vatbaar voor interpretatie. 'Meer ruimte, minder regels,' is niet toevallig mijn persoonlijke verkiezingsslogan.'
Dat is toch een liberaal dogma? 'Dat is in de eerste plaats een absoluut pleidooi voor een aangename samenleving. Wij verstikken in de regeltjes. Als er elke dag nieuwe wetten worden uitgevaardigd, wordt het op de duur onmogelijk om hier nog op een gezellige manier te overleven. De verpampering is doorgeslagen naar overregularisering. En in tegenstelling tot de liberalen kom ik natuurlijk op voor een sociaal beleid. Ik heb het gevoel dat veel mensen niet beseffen wat er zou gebeuren als we morgen het minimumloon zouden afschaffen. Dan kunnen de rijken die overblijven dus 's avonds niet meer veilig over straat. Jij bent ook in Jamaica geweest. Je ziet daar hoe criminaliteit ontstaat uit noodzaak. Als je echt strop zit, doe je alles om aan eten te geraken.'
Als dat voor jou een strijdpunt is, had je misschien beter bij de PVDA gezeten.
'Ik ben het niet eens met de mensen die de SP.A te soft en te weinig links vinden. Wel is er meer aandacht gekomen voor de kleine ondernemers, en dat is een goeie zaak. Uiteindelijk zijn dat mensen die veel werkgelegenheid creëren. Ik kom uit zelf uit een familie van zelfstandigen en heb gelukkig nooit voor een baas gewerkt. Ik weet dat veel ondernemers niet bezig zijn met puur geldgewin. Ik ben dus voorstander van een sociale economie waarbij winstbejag niet de eerste drijfveer is. Ik denk dat ik mag stellen dat ik in alle dingen die ik gedaan heb in mijn leven dat economische model heb nagestreefd. Voor artiesten een mooie tournee opzetten, het publiek van Reggae Geel dat uit de bol gaat: daar doe ik het voor. Maar dan moeten ze mij, en vele anderen, wel de ruimte geven om ons te organiseren en initiatieven te nemen.'