Couleur Café 2013: de beste Jimmy Cliff performance ooit?

Max Romeo heeft zijn vliegtuig gemist en zal er niet bij zijn. Het is vrijdag vijf uur en Couleur Café start onder een slecht gesternte. Ook het weer zit niet mee. In het begin nog enkele druppels, zal de regen later op de avond met bakken uit de hemel stromen.

Een meevaller voor Jimmy Cliff in de Univers-tent, waar rond middernacht niet alleen de reggaefans present zijn maar ook een paar duizend regenvluchtelingen. Dance have fi cork: lang geleden dat ik zo weinig plaats had op een concert. Maar wel blijven staan want Jimmy Cliff maakt de belofte waar van zijn voortreffelijke laatste album, 'Rebirth'. De zestiger lijkt inderdaad herboren, met een nieuwe band (Engine Room), een nieuwe vibe en nieuwe energie. Voor het eerst in al die jaren dat hij hier komt, klinken de klassiekers uit de jaren '60 en vroege jaren '70 zoals ze moeten klinken. (Hoewel 'Vietnam' vandaag wel 'Afghanistan' heet.) De band creëert een authentieke vintage sound met de kracht en helderheid van eigentijdse opnames. Cliff zelf probeert niet meer zo krampachtig hoog te zingen, wat zijn stem veel meer kleur en naturel geeft.

Ook de latere hits komen een stuk beter uit de verf dan bij vorige passages. 'Rub-a-dub partner': strictly rub-a-dub style, inclusief deejaywerk van de ouwe rakker in persoon. 'Teach the youths right': toch een geweldig nummer, zeker in deze uitvoering. Ook de massaal meegezongen ballad 'Wild world' en de kinderlijke pret van 'Hakuna Matata' (jaja, een tune van Jimmy Cliff!) gaan erin als zoete koek, zelfs bij deze oude rakker. En het feest wordt helemaal compleet als ook nog eens Wyclef Jean op het podium verschijnt, om zijn respect te betuigen. In mijn herinnering was dit het beste wat ik ooit van Jimmy Cliff gezien heb.

Wyclef had eerder op het hoofdpodium al wat reggae gespeeld ('No woman no cry') en samen met Selah Sue een korte freestyle opgevoerd maar maakte voor de rest weinig indruk. Hij deed zijn best maar wil vooral serieus genomen worden als zanger en frontman van een 'echte' band, en dat is hij niet. De ironie wil dat Wyclef het volk pas op zijn hand kreeg toen de DJ 'Ready or not' opzette, zijn wereldhit met de Fugees, en even later 'Hips don't lie', het duet met Shakira.

Tarrus time

Nog vroeger hadden The Congos het grote Titan-podium geopend. Tè groot, voor de vier pezige grijsaards en hun rudimentaire, vierkoppige backing band. De unieke samenzang verheft elk concert van The Congos weliswaar naar een hogere dimensie maar sinds wij het kwartet gezien hebben met Adrian Sherwood achter de knoppen, ligt de lat natuurlijk hoog. En hoe sterk de songs van 'Heart of The Congos' en in mindere mate 'Swinging Bridge' (de enige andere plaat die ertoe doet) ook mogen zijn, af en toe een nieuwigheid of een verschillende versie zou het ook spannend houden. Hoewel 'Rainy night in Portland' (met de diepe stem van de onverbeterlijke Watty Burnett) wel een bijzonder toepasselijk nummer zou blijken te zijn.

Een dag later mocht Tarrus Riley aftrappen op dezelfde plaats en hetzelfde tijdstip. Onder begeleiding van de Black Soil band, natuurlijk met Dean Fraser, brengt hij het Couleur Café publiek heel geleidelijk in de sfeer voor wat komen gaat. Niet dat het echt een bijzonder verassende of vernieuwende performance is, maar wel de ideale act voor een relaxte zonnige namiddag op het Tour en Taxis terrein. De setlist start rustig met 'Shaka Zulu Pickney' en bouwt dan op tot een aaneenschakeling van 's mans grootste hits zoals Michael Jacksons 'Human Nature' (dat we nu wel vaak genoeg hebben gehoord), 'Protect the People' en natuurlijk 'She's Royal'. Als doorwinterde entertainers weten Tarrus Riley en en Dean Fraser zich steeds aan hun publiek aan te passen voor een optimale sfeer. De 'lion paw' wordt vervangen door het alomtegenwoordige handhartje, maar de wederzijdse liefde is daarom niet minder oprecht. Tijdens het optreden begint het terrein stilaan vol te lopen en de energieke finale met 'Good Girl Gone Bad' en 'Herbs Promotion' wordt - aan het oorverdovende applaus te oordelen - door het publiek duidelijk gesmaakt. Waar is de tijd dat Tarrus nog schuchter op het podium stond, met zijn ziekenfondsbril?

Verbazend genoeg kon ook Fat Freddy's Drop aantreden op het hoofdpodium. U weet dat ik een dikke boon heb voor de mannen uit Nieuw-Zeeland, wat mij betreft zouden ze top of the bill mogen zijn. Maar het jonge grut dat zat te wachten op Macklemore & Ryan Lewis keek wel raar op van deze verbasterde reggae, af- en aanrollend als de golven van de grote oceaan waar de muzikanten thuis op uitkijken. Soms keert zo'n golf terug als funk of disco, of vloeit langzaam weg als loungy dub. Er stonden een zestal songs/ritmes/riddims/composities op het programma, met uit het eerste album enkel de hitjes 'Roady' en 'Cay's Cray', en voor de rest nieuw, veelbelovend materiaal uit de pas verschenen cd 'Blackbird'.

De podiumact van Fat Freddy's Drop is wel fors extraverter geworden. Vroeger kwam zanger Joe Dukie (Dallas Tamaira)amper uit de schaduw, nu maant hij het publiek aan om mee te zingen en te zwaaien. Ook de toaster krijgt nog meer ruimte dan vroeger, terwijl trombonist Joe Lindsay er plezier in schept om zo lelijk en wansmakelijk mogelijk voor de dag te komen en zo het publiek op te jutten. Fat Freddy's Drop als party band: wie had ooit durven denken?

Na het vuurwerk stond op het grote podium ook nog Matisyahu geprogrammeerd. Ooit een vrolijke reggaezanger in chassidische kledij, nu een pretentieuze rockster die een soort industriële popfunk maakt. Wie verzint het om deze nitwit op het hoofdpodium te zetten? Gelukkig was het vanaf middernacht feesten geblazen in de Dance Club, met de Pirates Crew. Er heerst een gezellige drukte en het hoge hitgehalte houdt het publiek alert. Ook de niet-reggaefans herkennen uiteraard de krakers van Damian Marley, Sean Paul, Beenie Man en Shaggy en er wordt dus danig wat afgedanst. De reacties zijn dan ook duidelijk teleurgesteld als het laatste nummer wordt aangekondigd. Op de tonen van Bob Marley's 'Jammin' wordt de sessie in gemoedelijke sfeer afgesloten.

The royal family of reggae

Op zondag nam de zon eindelijk de overhand. Na een niet te missen stop aan "Palais du bien manger" (met dit jaar nog meer biologische & organische ingrediënten!) startten we de dag met de ondertussen vaste waarde Balkan Beat Box. De tent zat al goed vol en de mix tussen Balkan, Hiphop en nog meer stijlen sloeg meteen aan. De mannen zijn geroutineerde performers en sterkte muzikanten en trokken iedereen mee in hun feest. Een uurtje later was het tijd voor Raggasonic, de Franse raggagroep uit de jaren '90. Ze zijn allemaal wat ouder en grijzer maar daarnaast blijven ze een energieke show brengen en hebben ze nog steeds een sterke flow. Na de intro van klassieke reggaeriddims volgde er een entertainende set.

De "reggae van de dag" was Morgan Heritage, de familie die ondertussen al bijna twintig jaar samen de wereld rondtrekt en beroert met hun culture en love tunes. Na een korte stop om te kunnen werken aan hun solocarrières zijn de Morgans terug samen en hebben ze een nieuw album uit, de perfecte reden om nog eens naar Europa te komen. De show startte veelbelovend met het nieuwe nummer 'The return' en de klassieker 'Don't haffi dread'. De stemmen klonken nog steeds even vol en mooi als altijd maar al snel werd duidelijk dat deze mannen misschien wel iets té geroutineerde performers waren. Zoals alle anderen kregen ze maar één uur om hun ding te doen en daarvan hebben ze de helft gevuld met publieksspelletjes, promotie en gepraat…Misschien het gevolg van hun succes in de VS? Wij hadden in ieder geval graag nog veel meer tunes gehoord dan het handvol nummers dat we kregen, toch wel een teleurstelling voor een groep die zoveel fantastische nummers heeft.

Geef ons dan maar Féfé, de Franse rapper die vroeger bij Saïan Supa Crew zat en ondertussen zijn tweede soloplaat uit heeft. In 2010 stond hij ook al op het podium bij Couleur Café en toen verbaasde hij ons met zijn positieve en aanstekelijke rap en soulnummers, en dat was nu zeker niet anders. Door omstandigheden werd Féfé vervroegd en daar was niet iedereen van op de hoogte, maar toch had een groot deel van het publiek de weg gevonden naar het Move-podium. Toen de MC op het podium kwam en Féfé aankondigde bleek opeens dat die al heel de tijd met een kap op tussen het publiek stond! De sfeer zat er meteen in en de sympathieke rapper kwam door het publiek, zette iedereen aan het dansen en kroop op het podium. Vanaf dat moment was de toon gezet en het volgende uur heeft hij "het kot afgebroken". Van links naar rechts, springen, zingen, het publiek was helemaal in de ban van Féfé. Live klinkt het allemaal heel strak en Féfé bewijst nog maar eens dat hij een even goede zanger als rapper is, wat een stem, wat een talent! Echt dik de moeite.

Maar tegelijk was het ook tijd voor Die Antwoord, de hype uit Zuid-Afrika. Deze rap-rave band bestaat sinds 2008 en veroverde meteen een groot publiek met hun excentrieke nummers en attitude. Er ontstond een soort van cultscène rond de groep, die zondag op de Univers stond. Weird: dat is het eerste wat ik dacht. Die Antwoord is een beetje bevreemdend maar dat is natuurlijk hun kracht. Zangeres Yolandi intrigeert door haar witte huid en absurd hoge stemmetje, dat live regelmatig vervormd werd tot een geluidseffect. Naast de DJ-booth (live muzikanten waren er niet) stonden dansers met KKK-kappen, er werden creepy beelden getoond op het grote scherm en er stond een opblaaspop met een megapenis op het podium: dingen die ze enkel doen om te choqueren, want dat steken ze ook niet onder stoelen en banken, dat ze willen choqueren om mensen wakker te maken, bewust te maken. Het publiek kon het in ieder geval heel erg smaken en was van begin tot het einde mee met de energieke vibe die Die Antwoord uitstraalde. Met titels als 'Baby's on fire', 'Fatty Boom Boom' en 'Fink you're freaky' scoren ze hoog bij hun fans en lieten ze iedereen uit hun dak gaan. Aan energie en entertainment zeker geen gebrek bij Die Antwoord, nu nog wat meer Afrikaans leren om de teksten te kunnen verstaan, want daar verstond ik niks van.

Geen topeditie maar wel genoeg sterke shows, de heerlijk dansende reuzen Grandes Personnes uit Burkina-Fasso, als vanouds lekker eten uit alle hoeken van de wereld en the best urban vibes. (Natty/Katrien/Shakespear)