Beljam Sound Series: Jahmbassador Hi-Fi

1. History: Hoe is het allemaal begonnen, en daarna gelopen?

Kaya: Ik ben naar reggae beginnen luisteren toen ik 14/15 jaar was. CD's gaan lenen in de bibliotheek, en later ook beginnen kopen. Eens ik een kleine reggaecollectie had, heb ik al mijn andere CD's aan mijn broers gegeven. Ik luisterde er toch niet meer naar. Ik begon ook bewust naar reggaefeestjes en -optredens te zoeken. Er was nog niet veel op internet te vinden, maar via via kwam je wel te weten wat en waar. Door naar feestjes en optredens te gaan, gaat de wereld van reggae pas echt voor je open. Je begint ook automatisch meer en meer mensen te ontmoeten met dezelfde interesses. In mijn studentenperiode ben ik zo dan bij Ionyouth beland, als webmaster. Ik heb veel met hen meegereisd als ze moesten spelen voor ik dan uiteindelijk mijn eerste introductie tot een echt sound system kreeg: King Shiloh op het Irie Vibes Roots Festival.

Ik herinner me nog levendig hoe ze daar zaterdag in de vroege avond een half uur à uur een pure Yabby You selectie speelden, 3 stacks in het rond en blazen... die ervaring zit in mijn hart en ziel gegrift. Je komt dan thuis van het festival, je hebt die nummers en speelt ze zo luid mogelijk, maar je komt nog niet bijna in de buurt van die upliftment. Wat later, tegen het einde van mijn studentenperiode, kreeg ik van een kotgenoot mijn eerste vinylplaat cadeau. Ik zei altijd dat ik nooit vinyl zou beginnen kopen, want mezelf kennende, eens begonnen is het hek van de dam. Het hek was dus bij deze van de dam, and ever since... zelden nog een CD gekocht.

Na mijn studies ben ik gaan samenwonen met allemaal mensen die iets met Ionyouth te maken hadden. Mijn muziekcollectie begon aardig vorm te krijgen en ik begon zelf thuis wat te draaien. Na een solo DJ-set op Recepy For Peace in Leuven ben ik uiteindelijk in Ionyouth verzeild geraakt als selector. Met hen ben ik dan zelf beginnen bouwen aan een sound system, een hele onderneming. Ook veel bijgeleerd over muziek, vooral de UK stijl. Daarvoor luisterde ik zo goed als altijd naar de Jamaicaanse stijl. Eigenlijk heb ik mijn vak grotendeels bij Ionyouth geleerd. Na jaren samen gespeeld te hebben kreeg ik het gevoel dat we qua visie wat uit elkaar gegroeid waren, en heb ik dan de moeilijke beslissing genomen om Ionyouth te verlaten.

Fayaman: Ik voel me oud als ik moet terug gaan in de tijd. Mijn eerste kennismaking met reggaemuziek? Ik denk dat ik een jaar of zes was toen ik Bob Marley leerde kennen via mijn broer. In mijn tienerjaren ben ik mij verder gaan verdiepen in andere reggaeartiesten. Na verloop van tijd ben ik in contact gekomen met de mannen van Ionyouth en heb me daarbij aangesloten. Kaya kende ik wel via de scene maar het is pas nadat we allebei Ionyouth hadden verlaten dat we naar elkaar zijn toegegroeid. In alle bescheidenheid vind ik Kaya één van de beste soundmen die ik ken. Van het moment dat hij een plaat oplegt is het alsof de poorten naar de hemel open gaan en hij de sleutels heeft om ze te openen. Het duurde dan ook niet lang om te beseffen: iedereen moet dit ervaren wat ik nu voel. Jahmbassador was geboren.

Kaya: Dank u. We hebben eerst samen uren rond de tafel gezeten en geredeneerd over hoe we het zien. Wat is onze plaats in de sound system scene? Dat hebben we dan voor onszelf duidelijk gedefinieerd. We hadden dan ook een naam nodig. Dat heeft wel even tijd geduurd.

Fayaman: Kaya kwam uiteindelijk met de naam Jahmbassador af. Ik was er eerst niet happig op maar achteraf bekeken vind ik het wel een mooie, gepaste naam. We proberen met onze sound de boodschap van Jah te verspreiden, zo zijn we als het ware ambassadeurs. Je merkt dat ook op de sessies waar we spelen. Mijn observatie is dat de mensen volledig kunnen meegaan in de boodschap, meditatie, ... ongeacht hun achtergrond en spirituele vorming. Kaya: Je hebt natuurlijk een goede sound nodig om de vibes en de muziek goed over te brengen.

We hebben eerst een preamp (handgemaakt mengpaneel) ontworpen en laten ontwikkelen bij Mostec in UK. Dit duurt over het algemeen het langst dus was het ideaal om daarmee te beginnen. Het is ook het hart van je sound. Tijdens het wachten hebben we dan de rest gebouwd. Geluidskwaliteit is belangrijk voor ons, we hebben er dan ook lang over gedaan om de sound te tunen zoals we hem graag hebben. Omdat de kwaliteit zo belangrijk voor ons is, en om dit toch enigszins te benadrukken, gebruiken we de naam Jahmbassador Hi-Fi als we met onze sound spelen.

Fayaman: Onze eerste sessie was eind 2009 in Tienen samen met High'r Ites. Al bij al was het goed verlopen maar er was nog veel waaraan gesleuteld moest worden. Ervaring geeft wijsheid zoals ze zeggen. Je leert altijd dingen bij die je in volgende sessies kan toepassen.
 
2. Wie zijn jullie favoriete artiesten en welke andere soundsystems inspireren jullie?

Kaya: Zo veel om op te noemen... Je hebt van die momenten dat je heel veel naar een bepaalde artiest luistert. Zo heb ik mijn momenten gehad van Hugh Mundell, Johnny Clarke, King Tubby, Israel Vibration, ... 
Fayaman: Echt te veel om op te noemen, en nog zo veel om te ontdekken...
Kaya: Met dat ik dieper en dieper in het roots & dub milieu ben gekomen, krijg ik maar niet genoeg van Jah Shaka. Zowel zijn sound optredens als producties. Ik vind dat er veel mystiek en diepte zit in zijn manier van werken. Je kan wel zeggen dat hij mijn grootste inspiratiebron is.

3. Waarmee draaien jullie, en waarom? Gebruiken jullie ook live effecten en/of samples?

Kaya: Als we op sound spelen is het alleen vinyl, en dan nog op 1 platenspeler. Er is nu eenmaal iets met vinyl: de warmte ervan, de manier waarop de naald op de vinyl valt en gevolgd wordt door het gekraak van de plaat alvorens je de eerste drumrol en intro van het nummer hoort. De pauze tussen het veranderen van de plaat geeft je de kans even te rusten. Het vestigt ook meer de aandacht op elk nummer afzonderlijk. De dubplates die we willen spelen laten we snijden op vinyl om maar geen CD te moeten bovenhalen. We proberen de authenticiteit en traditie van sound system zo veel mogelijk te bewaren. Onze sound is ook met zo weinig mogelijk schakels opgebouwd. Van de platenspeler naar preamp en vandaar direct naar de versterkers. Geen compressors of limiters of wat dan ook. We hebben nog wat sirenes en effecten waarmee live kan geoverdubbed worden, ook hiervan is het meeste analoog. 
Fayaman: Vraag je ons voor een DJ-set, dan hebben we niet altijd de luxe om veel vinyl mee te nemen en pakken we dus ook wel een CD-collectie mee. We hebben namelijk geen rijbewijs en moeten dus rekenen op het openbaar vervoer als we niemand vinden die wil rijden. Bij deze dus een warme oproep aan drivers! ;-)

4. Wat is het meest memorabele event waar jullie al op speelden en wat staat er nog op de verlanglijst?

Fayaman: Elke sessie is memorabel op zich.
Kaya: Sommige schieten er natuurlijk wel meer uit: (chronologisch)
- Escape To Dub in Aarschot met Kingstep: 2de sessie met de sound, de zaal zat stampvol, je kent bijna iedereen en de sfeer zat gewoon goed.
- Reggae Bus in het Jubelpark in Brussel met Conscious Sounds en Aba Shanti I: spreekt voor zich, open lucht in het Jubelpark met namen van topniveau.
- Dubwise in Gent met Dub Judah en Young Warrior: warme zaal, sound zat echt goed en genoten van de set met Saimn I.
- Bass Temple in Lille met Agobun en Kiraden: eerste keer met 3 sound systems gespeeld. Agobun heeft deuren voor ons geopend in de Franse scene: Kiraden heeft ons een paar maanden later uitgenodigd in Dijon, wat dan weer tot een uitnodiging in Parijs leidde. Franse vibes zijn echt wel mooi, van begin tot einde volk en ambiance!
- Reggae Bus in Brussel met Blackboard Jungle en Jah Shaka: met Shaka ... en hij was in vorm!

Bovenaan op mijn wishlist staat een maandelijkse dance centraal in het land met elke maand 3 Belgische sounds. De Belgische sounds moeten zelf meer de kans krijgen om volledige dances te spelen. Het geeft ze meer ervaring en niveau. Ik lobby hier al jaren voor, maar het lijkt soms dat organisatoren schrik hebben om een puur Belgische affiche op te stellen. Ze hebben schrik dat ze niet uit de kosten gaan geraken, of zien het gewoon te groot. In mijn ogen zouden de Belgische sounds na verloop van tijd ook meer volk aantrekken waardoor je niet altijd grote kosten moet maken om een sessie op poten te zetten.

Ik denk dat zo goed als alle sounds hier in België voor een appel en een ei willen komen spelen als ze weten dat ze een hele nacht mogen spelen. Ik ben ook al op genoeg dances geweest dat ikzelf de lokale "warmup" het beste vond. Sommige organisatoren beginnen dit in te zien.
Fayaman: We zouden ook wel graag eens met de sound naar Engeland gaan. Time will tell... als we er klaar voor zijn.

5. Organiseren jullie zelf events, en/of zijn jullie resident op een event of in een club?

Fayaman: We hebben zelf de Roots Meditation dances in Tienen opgezet. Daar hebben we onze eerste dance gehad met High'r Ites, daarna met Justice, Ionyouth en de laatste was met Kingstep en Roots Hitek uit Engeland. Het waren geen hoogvliegers qua publiek, maar wel leuke sessies.
Kaya: Uiteindelijk hebben we klachten gekregen van de buurt en is het niet leuk meer om daar te organiseren. De politie heeft de dance met Ionyouth gedood door een onredelijk volume te eisen, zoniet: "Ja, ze ruiken ook genoeg..." Als organisator heb je daar natuurlijk geen zin in. Als je dan moet spelen met die zorgen als organisator, is het ook niet leuk meer. Ik geraak dan zelf niet meer in de nodige flow.

6. Runnen jullie zelf een radio show en/of was je al te gast in een bepaald programma?

Kaya: Ik heb een jaar meegeroteerd met The Vineyard op Radio Scorpio in Leuven, samen met Rubi Roots, met wie ik al jaren bevriend ben door onze gezamelijke liefde voor reggae. Daarnaast heb ik al op Step It Up gespeeld, het radioprogramma van Kingstep dat daarop volgt op diezelfde radio. Ook zijn we al te gast geweest bij Reservoir Dub in Brussel.

7. Spelen jullie dubplates? Clashgericht?

Kaya: We spelen dubplates maar geen specials en niet clashgericht. Dubplates zijn traditioneel verbonden met sound system. Het is een manier om langs de ene kant een uniek karakter voor je sound op te bouwen en langs de andere kant om nieuwe nummers te testen voor een eventuele release.
Fayaman: Aan clashen doen we niet mee. Hier hebben we zelf al aardig over gepraat. We zijn ervan overtuigd dat de boodschap puur positief of constructief moet zijn. Mensen worden al genoeg blootgesteld aan verdeeldheid en geweld. 
Kaya: Dat is niet nodig, meer nog, destructief. Uiteindelijk moeten we beseffen dat we hier allemaal samen zijn op de planeet. Wat je doet als mens heeft een sneeuwbaleffect op anderen, goed en/of slecht, zelfs zonder dat je het zelf weet. We proberen een goed sneeuwbaleffect te hebben op ons publiek door een bepaalde vibe te brengen. Op die manier proberen we te inspireren zoals we zelf geïnspireerd zijn, maar uiteindelijk begint alle verandering bij onszelf.

8. Maken jullie eigen producties?

Kaya: We zijn sinds een jaar of 2/3 een eigen studio aan het uitbouwen: Jah Embassy Studio. Stap voor stap, stuk voor stuk. Dit is al aardig geëvolueerd, van een oude computer met wat oude boxen tot een kamer vol instrumenten en apparatuur, van puur digitale riddims tot soms bijna compleet live ingespeelde muziek. Meer en meer muzikanten komen de studio ook regelmatig bezoeken om muziek te spelen, en we hebben niets liever. We zijn hieraan begonnen om zelf dubplates te maken. We vonden het soms nogal duur voor wat het was en ik had het gevoel dat ik dat ook wel kon. Roots Hitek uit Engeland heeft mij hier enorm in gesteund en mij ook muzikaal veel bijgeleerd.Na een tijdje begon ik mijn puur digitale riddims wat beu te worden en ben ik basgitaar beginnen leren. Sindsdien zijn er steeds meer en meer instrumenten én muzikanten bijgekomen. Nu combineer ik de digitale wereld met de analoge wereld.Er worden nu ook al meer dan een jaar eigen producties op de sound gespeeld en die worden met veel succes ontvangen. Na veel vraag hebben we besloten om een eerste release uit te brengen: een 7" met Dan I Locks uit Zweden die 'Home In Zion' zingt. De riddim is in onze studio gemaakt en afgemixt, daarna gemastered door Russ D. Het was een oplage van 300 stuks en is al bijna uitverkocht zonder echt een distributie te regelen. Er zijn wel 100 stuks naar David Dubwise gegaan in Engeland, één van de grootste distributeurs als het op reggae aankomt. Die zijn uiteindelijk beschikbaar in de online shops.
Fayaman: Deze tochwel succesvolle ervaring doet je het verlangen krijgen om nog wel meer uit te brengen. We zijn eens aan het kijken voor een potentiële volgende release, maar voorlopig niets overhaast.

9. Jullie beschikken dus over een zelf gebouwd sound system.

Kaya: Dit is deel van de sound system traditie. Elk sound system heeft zijn eigen klank en karakter. Elke sound stelt zijn eigen systeem ook anders af, naar eigen believen. Je kent die apparatuur door en door omdat je er altijd op speelt. Je kan dus ook het beste van jezelf brengen daardoor.
Fayaman: Jazeker, anders ben je eigenlijk geen echt sound system maar een DJ. We zijn zelf begonnen met 1 stack van 3 scoops en we hebben nu 3 stacks met 2 scoops elk. Eens de tuning van de sound goed staat, ben je echt verliefd op de klank. Ondertussen zijn we ook bezig met stack 4 te maken. Die is zo goed als af en zou de komende dances wel gebruikt kunnen worden.

10. Wat betekent Rastafari voor jullie?

Fayaman: Unity and Love!
Kaya: Dat is ook weer een interview op zich. Kort zou ik zeggen: waarheid en rechten, bewustvorming door de inspiratie van Zijne Keizerlijke Hoogheid Haile Selassie I, een persoonlijke ontwikkeling op weg naar een rechtvaardig bestaan tegenover Jah en het leven.