The Sisters (Elisabeth 'Elli' Severino Fernandes): "Dub poetry is een combinatie van word, sound en power!"

Dames, kunnen jullie eerst even verduidelijken wat jullie precies verstaan onder dub poetry?

Elli: "Dub poetry is eigenlijk een combinatie van word, sound en power. Als je schrijft, zit er al een ritme in de poëzie en dat ritme begeleidt de woorden. Net zoals muziek is het een manier om je ritmisch uit te drukken en een kwestie van een balans te vinden tussen de tekst en het ritme."

Dub poetry heeft meestal een maatschappijkritische inslag. Is dat iets dat jullie ook proberen te bereiken met jullie werk?

Elli: "Het is niet zo dat we daar heel bewust mee bezig zijn, maar ik denk dat wij automatisch maatschappijkritische teksten schrijven, omdat dat nu eenmaal in ons zit en ik denk dat dat geldt voor de meeste mensen die met reggae of dub poetry bezig zijn."

Anouk: "Bij mij gaat het vaak om meer persoonlijke input die ik in de nummers stop, maar die klikt dan wel weer met de rest van de tekst."

Hebben jullie zelf eigenlijk favoriete dichters?

Elli: "Ik ben een grote fan van Linton Kwesi Johnson." (De andere leden knikken instemmend)

Als jullie een tekst schrijven, wat komt er dan eerst, de tekst of de riddim?

Sandra: "Voor dit project was het duidelijk de tekst die eerst tot stand is gekomen. Het was ook de eerste keer dat we met ons vieren samen aan een dergelijk project werken, dus was het een beetje een zoektocht."

Elli: "Ja, inderdaad, je werkt met vier individuele persoonlijkheden dus is het wel een beetje om zoektocht om tot die klik te komen en alles in een mooi geheel te doen versmelten, maar het was wel vrij snel duidelijk dat die persoonlijke stijlen en meningen goed bij elkaar aansluiten, dus op dat vlak zou je dus wel kunnen zeggen dat we elkaar min of meer daarin gevonden hebben."

Hoe voelt het voor jullie om op Reggae Geel op te treden, als onderdeel van het Beljam dub poetry project, toch wel een unicum binnen de Belgische reggae scene?

Elli: "Dat is voor ons een extreem grote eer, een lange droom die uitkomt. (de rest van de groep treedt haar daarin bij) Het bracht ook wel een behoorlijke lading stress met zich mee en we hebben best wel veel tijd en energie in de voorbereiding gestoken."

Sandra: "Dat maakte het voor ons dan ook weer extra spannend, want het is eigenlijk pas gedurende de afgelopen weken duidelijk geworden hoe we het nu precies gingen aanpakken. We hebben het ook maar een paar keer kunnen repeteren, dus is het wel leuk om te zien hoe alles vorm krijgt, hoe die woorden zinnen vormen en deel beginnen uitmaken van een ritmische structuur."

Benoitte: "Uiteindelijk verloopt dat ook allemaal volgens een natuurlijk proces."

Sandra: "Inderdaad. Zo ontstaat er ook een communicatie tussen elkaar en tussen de teksten."

Elli: "En zo komen we tot een resultaat waar we ons allemaal goed bij voelen. Het was voor mij in ieder geval een heel leerproces, vanaf de moment dat we hoorden dat we hier mochten staan."

Sandra: "En het is heel mooi dat het op een einde op zo'n "natural way" allemaal in elkaar vloeide. Vanochtend repeteerden we ook voor de eerste keer met de nyahbinghi erbij en dat voelde voor ons echt als een soort van revelatie, alsof dat het enige was wat er nog aan ontbrak."

Jullie zijn inderdaad nog niet zo lang bezig met dit project...

Benoitte: "Nee, inderdaad, dit is eigenlijk speciaal voor Reggae Geel. Wij hadden nog nooit met zijn vieren samen gezongen."

Ik merkte tijdens het optreden dat de nummers heel erg in elkaar overvloeien, maar kunnen jullie misschien één nummer kiezen om voor te stellen aan de lezers van reggae.be?

Elli: "Dat vind ik echt heel moeilijk, omdat we zoveel materiaal hebben. Voor dit optreden hebben we alles naast elkaar gelegd en met elkaar vergeleken en de dingen die we nu hebben vinden we eigenlijk allemaal heel goed. Het optreden vormt ook een beetje een geheel van het begin tot het einde, alle teksten vullen elkaar aan en er loopt duidelijk een rode draad door. We zijn in deze set een beetje vertrokken vanuit een reflectie op de positie van de mens in de maatschappij, dat we het allemaal niet goed weten, dat we allemaal maar een beetje meelopen en dan zijn we overgegaan naar "Babylon can try but them can't confuse we, I and I a soldier and them can't control we...". Vandaar gaan we over naar een nummer over hoe chanten ons kracht geeft, 'Woman a chant', en dan verwijzen we ook naar "mother nature". Uit dat nummer blijkt dat we enerzijds kritisch in de wereld staan, maar anderzijds toch ook wel dankbaar zijn voor alles wat we hebben. We eindigen dan met 'Peaceful my people', een nummer dat aangeeft dat we er bewust voor willen gaan om de wereld te verbeteren.'

In jullie teksten komen veel verwijzingen naar de Rastafilosofie. Is dat een ideologie die jullie ook op persoonlijk vlak in het hart dragen?

Elli: "Ik zal mijzelf niet snel een Rasta noemen omdat dat naar mijn gevoel een heel beladen concept is, maar ik ben wel al meer dan tien jaar met reggae bezig (nvdr. als onderdeel van de conscious reggae sound Lioness Rebelation) en als ik voor een bepaalde ideologie zou moeten het kiezen, zou het wel daarvoor zijn omdat het toch een visie is waar ik mij goed in voel. Het komt gewoon voor in onze teksten omdat het een onderdeel is van wie we zijn, maar we zijn ook meer dan dat. Ik hou zelf ook van andere poëzie en ook de andere dames houden zich met andere kunstvormen bezig, maar die Rastaboodschap is wel een onderdeel waar ieder van ons zich op de een of andere manier in kan vinden."

De dub poetry scene bestaat vooral uit mannen, op een paar uitzonderingen zoals Jean Breeze en Lilian Allen na. Hier voor mij zitten vier dames die in hun teksten ook heel vaak vrouwelijkheid expliciet als thema naar voor laten treden. Zou je kunnen zeggen dat jullie het als een soort van missie zien om de dub poetry scene een beetje te vervrouwelijken?

Sandra: "Alles verloopt natural."

Benoitte: "Wij zijn gewoon vrouwen, dat is een feit."

Elli: "Het is niet zo dat we op een dag wakker werden en besloten om die situatie te veranderen, het is geen bewuste strategie."

Maar het vrouw zijn is natuurlijk wel een thema dat bij jullie veel ruimte inneemt, terwijl mannelijke dub poets maar zelden in hun werk over genderidentiteit reflecteren.

Elli: "Nee, maar die schrijven ook vanuit een ander standpunt, dat nu eenmaal vaker voorkomt. Daardoor gaan ze er ook minder over nadenken."

Anouk: "Ik denk wel dat, omdat er minder vrouwen zijn die dit doen, we daar misschien wat meer de aandacht op willen vestigen, maar het is inderdaad geen bewuste strategie."

Sandra: "Als vrouw richten we ons bijvoorbeeld ook sneller tot moeder aarde, we zijn allemaal uit moeder aarde gekomen en dat past dan weer in dat thema van vrouwelijkheid."

Anouk: "Een ander thema dat veel bij ons terugkomt is geschiedenis en dan vooral met betrekking tot kolonisatie en dergelijke, dat komt ook in een aantal nummers terug omdat we dat heel interessant en belangrijk vinden."

Elli: "Dat is inderdaad ook iets dat deel uitmaakt van ieder van ons. We zijn gerelateerd aan..."

Anouk: "Haïti, Dominicaanse Republiek..."

Elli: "Congo, Bolivië... Op dat vlak zitten we ook heel erg op dezelfde golflengte, we zijn allemaal kinderen van de geschiedenis."

Om af te sluiten, nog even een vraagje aan Elli, die ook de grondlegger is van het concept Mama's Open Mic, het project waaruit Bless the Mic, en bijgevolg ook The Sisters gegroeid zijn. Kan je misschien nog even uitleggen hoe het concept van Mama's Open Mic ontstaan is?

Elli: "Ik ben begonnen met Mama's Open Mic omdat ik altijd al into poetry ben geweest, maar merkte dat er niet direct een podium was voor mensen die met teksten bezig zijn en zich op een poëtische manier willen uitdrukken. Daarom zijn we dan met dit project begonnen in Mama Matrea in november 2011. Ik wilde de mensen ook wat uitdagen om nieuw materiaal te schrijven en dus introduceerden we thema's. En omdat ik zelf al jaren met reggae bezig ben via Lioness Rebelation, lag het eigenlijk voor de hand om ook reggae poetry in Mama's Open Mic te betrekken. Ik kende ook al heel wat mensen uit het reggaewereldje, dus was het niet zo moeilijk om uit te zoeken wie er met reggae poetry bezig is. Ik heb dan een aantal mensen aangesproken en kreeg heel enthousiaste reacties, van artiesten zoals Collieman, Eric Judah, Ras Feel en Jah Free Amos. Zo is het eigenlijk allemaal op een heel natuurlijke manier gegroeid en hebben we elkaar daar een beetje in gevonden.

Het is eigenlijk de bedoeling om met Mama's open Mic verschillende mensen samen te brengen en om dan van daaruit ook op andere evenementen te kunnen optreden. Dat schept dan ook een band. Iedereen vond het bijvoorbeeld heel spannend om samen op Reggae Geel op te treden, omdat dat qua reggae toch wel het grootste is wat je in België kan bereiken. Het is zeker mijn doel om hiermee verder te gaan en om zoveel mogelijk Bless the Mics te doen. Eerst moest ik mensen zoeken, maar nu komen ze zich vaak ook spontaan aanmelden. Het is vooral een kwestie van een evenwicht te vinden en te kijken hoe vaak en waar je dingen kan organiseren. Het zou ook leuk zijn als er door dit soort initiatieven meer aandacht zou komen voor dub poetry zodat we misschien naar de toekomst toe ook met grotere namen kunnen samenwerken. Ik denk dat daar zeker een publiek voor is, mensen vinden zoiets altijd interessant. Het is jammer dat er zoveel mensen met dub poetry bezig zijn en er niet mee naar buiten komen, dus het is nodig om die scene een beetje uit te bouwen."

Foto: Peter De Jongh