Ionyouth: "Of reggae nu vijf of dertig jaar geleden gemaakt is, de maatschappelijke boodschap is nog altijd relevant."

Hoe kwamen jullie aan de naam Ionyouth?

Jan: Toen we de liveband nog hadden kwam Klaas met die naam aanzetten tijdens een repetitie, en iedereen was er meteen mee akkoord. Ionyouth is "iron youth", niet kapot te krijgen. Of "an eye on youth", een oog op de jeugd, of "lion youth", of "zion youth"…

Kasper: We kwamen eerst Frank en Klaas tegen, die nu Blakkahill Sound vormen, en met hen zijn we een liveband begonnen. We merkten dat er naar onze zin veel te weinig reggae in de buurt te vinden was, en daarom zijn we begonnen met eigen feestjes. Later hebben we samen met Karel, die nu nog steeds een vaste sidekick is, onze eigen installatie gebouwd.

Jan: In België had toen amper iemand een eigen geluidssyteem. Pas toen we een set van King Shiloh meemaakten, merkten we hoe groot het verschil was met de feestjes die we al hadden meegemaakt. We waren het beu om te draaien op P.A. en wilden zelf controle hebben over ons geluid, dat kwam de vibes alleen maar ten goede. Maar het maakte onze onderneming niet makkelijker: je moet er veel meer moeite en geld in steken dan een DJ die ergens plaatjes gaat draaien én je hebt het veel moeilijker om een venue te vinden waar je elke week kan spelen. Zelfs een maandelijkse dub club blijft in België onvindbaar.

Waarom moesten jullie het jezelf dan moeilijk maken? Voldeden de gewone P.A.'s voor jullie niet?

Jan: Op zich is er niets mis met P.A., ook niet qua power. Een soundsystem heeft gewoon veel meer bas, en met een pre-amp zoals die van ons (een handgemaakte, specifiek voor reggae ontworpen voorversterker waarmee bas, mid en treble naar aparte secties van de speakers worden gestuurd) heb je meer invloed op de klankkleur. Zo'n pre-amp wordt gebouwd door mensen die zelf intens met reggae en dub bezig zijn en die dus perfect weten welk soort geluid die muziek nodig heeft. We krijgen uit onze rij 18 inch-speakers veel meer bas dan uit een gewoon geluidssysteem en om reggae te spelen zoals het hoort heb je dat nu eenmaal nodig. Dat je met een pre-amp veel verder kan gaan in delay-effecten dan met een gewoon mengpaneel, draagt ook bij aan ons specifieke geluid. Elke sound klinkt anders, en elke sound heeft zijn eigen verhaal.

Kasper: De gewone geluidssystemen in de meeste zalen voldeden gewoon niet aan wat we nodig hadden. Vaak waren er enkel CD-spelers, en als er al eens een platenspeler stond dan scheelde daar altijd wel wat aan. Wij hechten heel erg aan de klank van vinyl en live-instrumenten zoals Afrikaanse drums: om dat goed te kunnen brengen moésten we we wel ons eigen materiaal hebben.

Ook in de manier waarop jullie werken aan een eigen collectie zijn jullie net iets geëngageerder dan de doorsnee DJ. Hoe werken jullie aan die eigenzinnige selectie?

Jan: We draaien gewoon wat we goed vinden. Het is altijd leuk om exclusieve muziek te kunnen spelen, dat kenmerkt je sound en daarmee trek je een eigen publiek aan dat bepaalde nummers terug wil horen. Als soundsystem heb je een educatieve rol voor je luisteraars: je brengt muziek die ze nooit op de radio zullen horen. Het belangrijkste voor ons is de liefde voor de muziek en de boodschap die er achter zit. We zijn die boodschap tien jaar geleden met een grote groep enthousiast beginnen verspreiden, en nu zijn we met enkelen overgebleven, maar het is nog steeds de liefde voor muziek die ons doet volharden. Of reggae nu vijf of dertig jaar geleden gemaakt is, de maatschappelijke boodschap is nog altijd relevant. Onze soundsystem versterkt die boodschap, brengt ze dichtbij de mensen.

Kasper: Na zo'n lange tijd is het normaal dat je met minder bent. Ik vind het wel leuk dat iedereen die er vroeger bijzat nog steeds met reggae bezig is: in plaats van één zijn er nu meer dragers van hetzelfde project.

Jan: Hoe groter de groep, hoe moeilijker het ook wordt om iedereen op hetzelfde doel af te stemmen. We vinden het allemaal jammer dat de liveband niet meer bestaat, maar het werd te complex om dat te organiseren. Uiteindelijk kent elke groep leuke en minder leuke momenten, zo gaat het nu eenmaal. Wat ik wel betreur is dat we minder dan vroeger kunnen werken aan onze projecten voor Ethiopië, daarvoor hebben we te veel moeten investeren in de sound.

Wat jullie doen heeft een zeer hoog DIY-gehalte: eigen sound bouwen, eigen feestjes organiseren… Het nadeel van die aanpak is dat, als jullie er mee ophouden, het wereldje rond Ionyouth waarschijnlijk ophoudt te bestaan.

Kasper: De roots-scène zal altijd een klein wereldje blijven, maar er zullen ook altijd nieuwe sounds bijkomen. Er zijn er nu al veel meer dan tien jaar geleden. De muziek en de manier waarop ze gebracht wordt blijft ook evolueren, en ze beïnvloedt ook andere muziekstijlen. Uiteindelijk gaat het vandaag allesbehalve slecht met reggae, we hebben meer mensen kunnen bereiken dan we tien jaar geleden hadden durven hopen. Ondanks de mindere momenten kunnen we terugkijken op een erg positief verhaal. Ook als wij er mee ophouden zal iemand op één of andere manier verdergaan met ons project. Misschien is dat zelfs iemand die we nu nog moeten leren kennen.

Wij kijken alvast niet uit naar het einde, wel naar de set die jullie gaan brengen. Ionyouth tells the truth!

Ionyouth speelt zaterdag 6 oktober ten dans in de Antwerpse Zappa. Andere genodigden zijn Russ Disciple, Jonah Dan en Earl 16. Dit wordt een niet te missen editie van Roots 'n' Culture, Antwerpse dubheads weten waar naartoe dit weekend.