.Dl7BAwhJ_ZJXLLF.webp)
Mystic mountains, Whitney Houston, holy herbs en 12 Tribes of Israel: je weet in JA nooit wat je te wachten staat. Maar irie is het altijd. Mystic mountains, Whitney Houston, holy herbs en 12 Tribes of Israel: je weet in JA nooit wat je te wachten staat. Maar irie is het altijd.
Blue Mountains koffie zou de beste koffie van de wereld zijn. Wij zijn geen kenners (en nog nooit in Ethiopië geweest) maar de koffieplantage van Ms. Twyman is alleszins een bezoek waard. Op de koffie bij oma, zeg maar. Wat een natuurpracht alweer. Een andere vegetatie dan Portland, met vooral dennen en bananenbomen, de groene bergen ondoordringbaar begroeid. Uit het niets komt de mist opzetten, en zorgt voor een prachtig mystical schouwspel. De slierten verdwijnen even snel als ze gekomen zijn en plots zien we in de verte Kingston liggen, Portmore en de zuidkust van het eiland. Dat wordt onze volgende bestemming.
Party op Mount Edge! Een mega-soundsystem en great music all night long. Een paar farmers hebben langs de weg een kraampje opgesteld en verkopen jerk chicken. Ze dragen hygiënische schorten, handschoenen en zelf haarkapjes. Strange thing that. We worden opgewarmd met een resem trage nummers van Céline Dion, Whitney Houston en andere zangeressen, zoals je wel vaker hoort in Jamaica, Otis Redding en rocksteady. Nightrider Sound draait goed die nacht, veel roots, new roots en de betere dancehall. Nice vibes ook, de locals van Irish Town en Red Light (Big up the Red Light district!) zijn blij dat er nog eens iets te doen is in de buurt. Ze hebben zich speciaal opgekleed om te komen feesten. Give thanks for earplugs, want tot 6 uur houden we het echt niet vol, en we slapen als het ware onder de sound.
Een dik uur wandelen van Mount Edge, nog voorbij de enige bar in de buurt, Bubbles, is er een 'rastadorp'. Om er te komen, moet je wel een 300-tal natuurtrappen op (the never ending stairs!), een hele opgave in het vochtige en warme Jamaica, ook in de bergen. Maar je wordt wel beloond met een prachtig uitzicht, en boven maak je kennis met rasta's uit heel Jamaica. Ze komen al naar deze plek sinds de jaren '40 van de vorige eeuw, de vroegste geschiedenis van rastafari. Nooit hebben we de afbeeldingen van Haile Selassie, Empress Menen en de Lion of Judah zo 'echt' ervaren als hier. De rasta's hebben deze community helemaal zelf gebouwd, en alle materiaal eigenhandig naar boven gedragen. Onze gastheer Burro begint al snel over ufo's en microchips, zoals wel meer rasta's de laatste jaren, maar hij spreekt ook mooie bible talk en true wisdom. De kinderen van het dorp, allemaal dreads, hebben vakantie en dragen grote schalen rond met holy herbs, voor hun vaders. Educatief onverantwoord, zouden ze hier zeggen. Part of rasta culture in de Blue Mountains.
Kingston, de plaats waar onze favoriete muziek vandaan komt, hoofdstad van de reggae. Ik krijg maar moeilijk hoogte van deze levendige stad vol tegenstellingen. Witte BMW naast een shack, moderne bank naast een hustler, dure ijsjes en chocolade tegenover bagjuice & pattees, de gevangenis en de universiteit, uptown vs downtown. Wij logeren op aanraden van familie en vrienden in Prestige Hotel, in een rustige buurt bij Hope Road, een ideale uitvalsbasis. Prof-I , original rasta van de nyabinghi-order, heeft ons uitgenodigd op de Empress Menen B-day Celebration in het Twelve Tribes Centre. Conscious rasta's staan vanouds voor de gelijkheid tussen man en vrouw, en erkennen om die reden ook de belangrijke rol van keizerin Menen, de vrouw van Haile Selassie. De 12 Tribes organiseren vanavond een banket ter ere van Menen maar ook van dertien oudere rastavrouwen die een award hebben kregen voor gemeenschapswerk.
Het is een magisch evenement met nyahbinghi, preachers, awards, poetry, heerlijk ital food, good herbs en een heel wat optredens. MC van dienst? Niemand minder dan Mutabaruka! De verschillende tribes (rastastammen) zijn vertegenwoordigd, het is een unieke ervaring om hen samen te zien en de energie te voelen die daarbij vrij komt. We kopen een paar boeken en genieten van de optredens: nyabinghi met Prof-I èn zijn dochters, een primeur in rastafari (waar tot dusver enkel de mannen de drums 'mochten' beroeren), Natural Black, I-Wayne en niemand minder dan fyahman Capleton. Zijn stem bulderde over uptown Kingston. Unieke sfeer, natural mystic en positive vibrations: ik weet niet hoe ik het anders zou omschrijven.
Studio day! First stop: Anchor Yard van producer Gussie Clarke, en dus ook een beetje van Shaggy, Shabba, Luciano en andere grote namen. De studio zelf, 'the church', is een perfect uitgeruste en geluidsdichte ruimte met absurd grote luidsprekers. Geen sessies vandaag maar de engineer demonstreert wel even de kwaliteiten van de boxen.
Op naar legendary Studio One aan Brentford road. Ik voel kriebels om de plek te bezoeken waar zoveel goede muziek gemaakt is. Maar de kennismaking valt een beetje tegen. Het gebouw wordt omringd door een kale yard en de secretaresse vindt haar job duidelijk niet zo leuk als wij zouden denken. 'We nah do no studio tour,' zegt ze. We mogen wel rondsnuffelen op het archiefzoldertje en daar platen kopen. Een aardige troost toch, en een kans die we niet laten liggen.
Mickey, onze chauffeur hier, is opgegroeid in Kingston en neemt ons mee downtown. We passeren de gigantische markt waar volgens hem de 'poorest of the poor' elke dag inkopen doen. We ademen de bedrukkende geur in van veel volk dicht bij elkaar, het eten van de markt, uitlaatgassen en afval. Reality check. De yard van Dudus Coke (de gangster die vorig jaar een paar weken geweld en chaos veroorzaakte in Kingston) ligt er verlaten bij, de muren zitten vol kogelgaten, en het politiebureau een beetje verderop ook. Do you see anything fi smile about?
De Cultural Yard, beter bekend als de government yard van Bob Marley, trekt nog altijd maar weinig toeristen. Trenchtown heeft een slechte reputatie maar de vibes zijn ok. Rond de yard zijn de families bezig met hun dagelijkse taakjes, arm en toch redelijk gelukkig. Kleurrijk en positief.
Van de door de familie Marley gesteunde Cultural Yard gaat het (logisch) naar Tuff Gong studio. Het is de grootste studio die ik ooit gezien heb, een balzaal!, waar niet alleen Jamaicaanse supersterren over de vloer komen. In tegenstelling tot modernere studio's lijkt Tuff Gong ons niet volledig geluidsdicht (er valt zonneschijn door de kieren) maar misschien zorgt dat net voor het unieke geluid? In de aanpalende fabriek wordt nog analoog vinyl geperst. We krijgen een boeiende rondleiding, ook langs de masteringstudio (loeiharde hiphop!), bij de man die alle cd's moet branden. (Ja hoor, één man met een stuk of 40 branders), en in het archief, waar we weer platen kunnen kopen.
Warmte maakt moe, zeker in Kingston, waar de frisse briesjes en de verkoelende schaduw van de bergen ver weg lijken. In Waterhouse hangt ook een dreigende sfeer, waardoor we ons geplande bezoek aan Jammys beperken tot een foto aan de poort. A living city, Kingston, maar ook de hoofdstad van een derdewereldland, met de daarbij horende problemen.