'Court Case': Vybz Kartel aangeklaagd voor moord!

Vybz Kartel gaat al even mee en wordt terecht beschouwd als één van de meest virtuoze tekstenschrijvers uit de Jamaicaanse dancehallscene. Hij scoort de ene na de andere hit en samen met Mavado verziekte hij vanuit de muziekwereld bijna alle Jamaicanen met de polarisering "Gully vs Gaza", de Jamaicaanse versie van de westside-eastside-hiphop-oorlog die het leven kosten aan 2pac en Notorious BIG. Zo'n muzikale oorlog legt de vermeende artiesten-gangsters natuurlijk geen windeieren. De successen van polarisering zijn legio. Zelfs ten tijde van de Beatles en de Rolling Stones bleek dat al het geval te zijn, al was het toen niet zo uitgesproken en gewelddadig. In de jaren '90 beleefde Jamaica ook al een gelijkaardige polarisatie tussen de fans van enerzijds Beenie Man en anderzijds Bounty Killer. Of zo'n polarisatie op een natuurlijk of gemanipuleerde wijze ontstaat, blijft wel altijd een goed bewaard geheim natuurlijk.

Wanneer de Gully vs Gaza-story net iets te serieus werd, probeerde de Jamaicaanse overheid al meerdere malen in te grijpen. In een straatarm land leiden zulke conflicten immers tot uitvergrootte bendeoorlogen en nodeloos over en weer wapengekletter. Als er dan toch geschoten wordt, hebben de Jamaicaanse politici een stevige traditie in eer te houden dat het tussen partijgetrouwen of partijgebonden bendes gaat. Jamaica kent rond de verkiezingstijd altijd meerdere bendes die (plots) goed bewapend worden en getrouwen van ofwel de JLP (Jamaican Labor Party, Jamaicaans centrum-rechts die nu aan de macht zijn), ofwel de PNP (People's National Party, Jamaicaans centrum-links). Ook Bob Marley smeet zich destijds meerdere keren tussen die twee kampen, soms zonder en minstens éénmaal met succes, toen hij premier Michael Manley (PNP) en uitdager Edward Seaga (JLP) samenriep op het podium. 

Het is spijtig dat bij zo'n polarisatie het hoe langer hoe meer om de stevigste "badass"-reputatie gaat, en minder over hoe inventief of origineel je muziek is. Het ganster-imago is blijkbaar uiterst belangrijk, maar kan het de artiesten natuurlijk ook moeilijker maken. Zo bleek al meermaals dat het hen geen windeieren legt wanneer ze buiten Jamaica op tour willen vertrekken. Het vraagt van de betrokken artiesten natuurlijk ook wel enige kunsten om de door zichzelf gecreëerde dunne lijn te bewandelen tussen artiest en gangster. De politie houdt een stevig oogje op hen en in de pers zie je ze dikwijls draaien en keren om de ware aard van hun activiteiten ingedekt te houden. Ben je te veel écht gangster, pakt men je op. Ben je het te weinig, verkoop je minder en daalt je populariteit. Heel eigenaardige situaties dus.

Net zoals het in het westen nog wel eens als bizar omschreven wordt wanneer mannen onder een zonnebank kruipen of actief "zonnen", zo is het in Jamaica ook een beetje bizar om zichzelf te "bleken" (of "bleaching"). Het lijkt wel of iedereen bruin wil zijn. Wit én zwart. Het is bijna middeleeuws. Toen hier in het westen de bourgeosie zich opzettelijk zo wit als mogelijk hield, terwijl het gewone volk, wellicht van veel activiteiten (arbeid) in de buitenlucht, een bruinere of zelfs vuilere tint had.  Het leverde status op. Je hoefde zogezegd niet te werken om te leven. Een vergelijkbare reden kan misschien gezocht worden bij het blekere aanzicht van Jamaicaanse artiesten? Er was in ieder geval redelijk veel commotie rond het fenomeen en zelf verklaarde hij dat hij zich met "cake soap" waste. Een stuk zeep met enkele stevige detergenten in verwerkt, dat voornamelijk gebruikt wordt om witte stoffen ook echt terug wit te wassen.  Dit ligt echter gevoelig bij het publiek waar de trots op hun afkomst en kleur soms hoog in het vaandel wordt gedragen. Na de Gully-vs-Gaza historie krijgt Kartel er zo weer wat voor- en tegenstanders bij dus.

Alsof er nog niet genoeg te doen is om deze artiest, laat hij zich nu en dan wel eens oppakken voor allerlei beschuldigingen. Een veroordeling konden wij tot nu toe nog niet echt vinden en dat voert hij zelf ook altijd aan: "het zijn beschuldigingen, en totdat ik ook veroordeeld wordt, is er niets van aan". Hij maakt het ook altijd nog net iets spannender door aan te voeren dat het allemaal opgezet spel is, dat hij er ingeluisd werd, maar door wie weet hij natuurlijk niet. Beetje doorzichtig als de ganse Gaza-Gully-historie nog altijd vers in het geheugen zit natuurlijk. Oftewel "hoe hou je de polarisatie toch nog een beetje levend"? Als we het nu nog even verder doordrijven, zou je er ook wel eens babylonische samenzweringen achter kunnen zoeken natuurlijk. Buiten de plattere songteksten over kleren en madammen, de gangsterverhalen en de songs over "hoe goed hij wel niet is en hoe slecht de anderen", schrijft Vybz Kartel natuurlijk in oeroude reggaetraditie ook nog wel erg maatschappijkritische songs bijeen. Zo was er onlangs nog "poor people's land" waarbij hij multinationals (vooral Aziatische/Chinese en Britse bedrijven zoals Mattalon, de C&A van de UK) en Jamaicaanse polici (MP = member of parliament) grotendeels terecht verwijt hun eiland te verpatsen en het eigen volk in de steek te laten.  Buiten in de muziekindustrie maak je je daar bij het establishment natuurlijk niet erg populair mee natuurlijk. Diezelfde vraag stelde ik mij ook al eens bij het afgelasten van een concert van Bounty Killer in Antwerpen door de bemoeienis van de Holebifederatie, onder impuls van één of andere N-VA-politicus. Raar maar waar voerde die het ondertussen wel achterhaalde argument "homofobie" aan, maar misschien gaat het hem eerder over de rebelse teksten die het ganse systeem en het gezag van ordediensten zwaar op de korrel nemen. Het blijft natuurlijk ook altijd een makkelijke manier om je te profileren bij de holebi-gemeenschap. Allemaal complot-theoriën, maar zoals het oude spreekwoord zegt: "waar rook is, is ook vuur". Hetzelfde verhaal bij Buju Banton natuurlijk, die na het afzweren van de homofobe teksten één van de weinige Jamaicaanse artiesten werd die internationaal dreigde erkend en aanvaard te worden. Hij zou zelfs genomineerd worden voor een Grammy. Zo'n schurk!?

Het laatste nieuws is simpel. Hij werd in een hotel betrapt met marijuana, wat nog steeds illegaal is in het land waar het spul goedkoper is als tabak. Bij zijn arrestatie wordt hij nu ook ondervraagd over een brand in een huis van een vriend waar ook iemand het leven liet en over een heleboel vermeende connecties met criminele bendes. In ieder geval versterkt het zijn imago van halve of hele psychopaat en gangster en is het natuurlijk weer gewoon even afwachten tot enige officiële mededelingen of beschuldigingen en eventueel veroordelingen. En dan nog, noem ons een land waar justitie en politie zelf niet onder vuur liggen in verschillende dossiers. Babylon?

Eén ding is zeker: de spektakelwaarde van Jamaicaanse artiesten ligt soms gevoelig hoger als die van onze eigen binnenlandse, vermeende helden. Of had u zoiets al eens gelezen over Koen Wouters in Dag Allemaal? Laat het ons weten, want die lezen wij niet.

Bronnen: jamaicaobserver.com & jamaica-gleaner.com