History of Beljam Reggae Part 3: the story of Crucial P

Part 2

"Toen begin jaren '80 in Jamaica de rub-a-dub opgang maakte, kwamen de sterren van toen hier ook optreden, meestal in Hof ter Lo (zie kader onderaan.) Het concert van Eek-A-Mouse (9 april 1985) heeft me toen definitief over de streep getrokken. Ik luisterde al naar reggae maar in die periode ben ik echt beginnen graven. The Gladiators! The Abbyssinians! Don Carlos! Ik ben nog altijd een grote fan van Don Carlos."

"Wie ook een grote invloed heeft gehad, was Sir Jah. Die had in de jaren '81-'82 een reggaeprogramma op de Brusselse zender SIS, zondagnacht om 12 uur en maandagavond om acht uur. Ik beschouw hem zo'n beetje als mijn mentor in de reggae."

"Eind jaren '80 is die scene serieus beginnen slabakken. Er waren nog hooguit drie concerten per jaar. Ik volgde intussen vrij intensief wat er gebeurde in Jamaica. Er was nog geen internet dus dat ging vooral via publicaties. Ik ben ook naar ginder geweest en heb daar voor het eerst sound systems aan het werk gezien. Dat moest ook in België kunnen, dacht ik. Je had hier al wel een paar deejays, Professor Cat, Gaba Longstyle, Jah Shakespear, maar van echte sound system crews, met een MC, een selector, een engineer, was geen sprake. Op een morgen, na een concert van Aswad, kwam ik op het station van Antwerpen twee gasten tegen die ik de avond voordien gezien had, waaronder Michel Verhoeven, Daddy Ini. We zijn samen beginnen optrekken, gingen samen naar fuiven en concerten, vooral in Antwerpen. In de Paradox kwam nog wel behoorlijk wat volk maar wij hoorden daar altijd dezelfde muziek. Roots en dub. Terwijl er in Jamaica zulke interessante dingen gebeurden. De komst van de digital reggae, onder leiding van (toen nog) Prince Jammys, was een revolutie. Maar precies daardoor hadden ook veel oudere rootsfans zich afgekeerd van de reggae. Dat was volgens mij de oorzaak dat reggae minder populair werd."

 

"In 1992 hebben we beslist om zelf een sound system op te richten. Niet met de luidsprekers erbij weliswaar, dus eerder een sound crew. Daddy Inie kwam op de proppen met de naam Boombastic Sound en we waren vertrokken. We zijn zelf fuiven beginnen organiseren in Leuven. Twee waren goed, drie zijn mislukt. Mensen kwamen vragen of we alstublieft wilden zwijgen tussen de platen. Maar we zijn blijven volharden, en we zijn ook naar de Southside getrokken in Antwerpen, tegenover de sporthal Going Out, later de Zillion, en naar de Pacific een beetje verder. We slaagden erin om ook de hiphop crowd aan te trekken en zo kwam er toch iedere keer 150, 200 man opdagen, wat wij een succes vonden."

"Boombastic is de pioniersound in België, met alle respect voor de deejays van vroeger. We waren de eersten die naar Jamaicaans model werkten."

"In 1993 heb ik zelf contact opgenomen met Reggae Geel en (organisator) Rigo Verwimp heeft ons een kans gegeven. Op de main stage, toen nog de enige stage, hebben we een set gespeeld van een uur. Ik herinner dat we alledrie best zenuwachtig waren, zo voor een publiek van 10.000 man. We wisten wel dat die mensen niet voor ons kwamen en op de hoofd act wachtten, maar de muzikanten van de hoofd act kwamen ons na afloop wel feliciteren. Massive!"

"Een week voor Reggae Geel was ik in Londen geweest, in de A-Class studio van Gussie P, waar toen hoofdzakelijk werd opgenomen voor het Fashion-label. We hebben onze eerste dub plates kunnen maken met ondermeer Top Cat, Glamma Kid en andere populaire artiesten van die tijd."

Een van die dub plates was een frontale aanval op Sugar Charlie en (ondergetekende) Jah Shakespear, toen al jaren resident-dj's van Reggae Geel. 'Bye bye Sugar Charlie, bye bye Jah Shakespear, your time is over.' Het was even slikken maar tegelijk vond ik het een fantastische move van Boombastic. De dub plate was nu ook gearriveerd in België en wij draaiden inderdaad amper nieuwe, digitale dancehall. Het was daadwerkelijk tijd voor change, toch in the frontline van de muziek.

Curcial P: "Daarna is in Antwerpen Far West Crew in onze voetsporen getreden en in Brussel Bass Culture, gasten die we al kenden van L'Arlequin, een winkel die in de jaren '80 en '90 een cruciale rol heeft gespeeld in de verdeling van reggae. Met Uman en Ragga Fox hebben we in Brussel ook de Ex-Voto afgehuurd, waar we in september '97 de eerste van twee massive dances hebben georganiseerd. Het was er pokkewarm, de druppels liepen van het plafond, maar de vibes waren uniek. Het was een goede tijd voor reggae in Brussel."

Boombastic Sound was in die dagen ook een terugkerende support in Hof ter Lo. Zij verzorgden de feestjes voor en na ondermeer Luciano, Lee Perry en Israel Vibration. Ze draaiden ook een paar keer Nederland en Duitsland, en kregen zowaar aanbiedingen uit Zweden en Japan. Om maar te zeggen dat de Beljam scene ook toen al internationaal werd opgemerkt.

 

"Aan clashes deden wij niet mee. Wij wilden ook de beste zijn maar de muziek primeerde altijd boven het aantal dub plates. Ik had er trouwens geen behoefte aan om van de daken te schreeuwen dat Boombastic de beste was."

"Ik draai niet meer zo vaak, en als het gebeurt breng ik een mix van classics, hits en nieuwe tunes. Het voordeel van reggae is dat ook de jonge mensen dansen op al die stijlen. De muziek in Jamaica is nu wel sterk opgeschoven naar r'n'b en hiphop. Vaak zijn alleen de stem en het accent nog Jamaicaans maar dat volstaat voor veel mensen om het reggae te noemen. Het voordeel van die ontwikkeling is dat er ook een crossover is gekomen in het publiek. Dancehall feesten trekken nu ook mensen aan die anders clubs en discotheken bezoeken. TLP zit op die kruising. Hij draait al jaren in clubs en steekt in elke set een stevige dosis ragga, of mixt die tunes er gewoon tussendoor. Ook dubstep is volgens mij trouwens een vorm reggae, en ook de voorganger, drum'n'bass."

 

Crucial P: "Reggae is niet bepaald populair in België. Er is een mooie scene van fuiven en concerten, zalen die bijna altijd vollopen, en reggae overspant ook de generaties, veel meer dan in andere genres. Reggae is een virus. Ik ben er meer dan dertig jaar door gebeten en ik ben er nooit van af willen geraken. Maar in essentie gaat het nog altijd om een kleine minderheid van de muziekliefhebbers. Dat mogen we nooit vergeten."

Live reggae in België 1984-1989

(Part 1 1978-1983) 

Brimstone - Capital Letters

18/06/1983

Hof Ter Lo

Jimmy Cliff

19/07/1983

Paleo Folk Festival-Nyon-Suisse

Clint Eastwood & General Saint

1983

Kaaien antwerpen

Burning Spear

13/02/1984

Hof Ter Lo

Steel Pulse

1984

Hof Ter Lo

Max Romeo - Reggae Regulars - Chalice

28/03/1984

Hof Ter Lo

Linton Kwesi Johnson

8/04/1984

Alpheusdal Berchem

Clint Eastwood & General Saint

../5/84

Paradiso Amsterdam

BlackUhuru - King Sunny Adé

25/06/1984

Forest national

Chalice - Jimmy Cliff - Black Uhuru

1/06/1984

Rockpalast Dusseldorf

Chalice

../7/84

Mallemunt Bxl

Wailing Souls

28/11/1984

Hof Ter Lo

Yellowman - King Flashman

3/12/1984

Hof Ter Lo

Creation Rebel

1/02/1985

Limelight Kortrijk

Mighty IV & The Rebels

31/12/1984

Paradox Antwerpen

Eek a Mouse

9/04/1985

Hof Ter Lo

Black Slate

29/06/1985

Geel Bel

Gregory Isaacs - Sly & Robbie - Ini Kamoze - Paul Blake - Seven Roots

30/06/1985

Sunsplash - Arena Deurne

Eek a Mouse - Revelation Time - Revanche

21/09/1985

Brasschaat

Linton Kwesi Johnson

16/10/1985

Hof Ter Lo

Brimstone

29&30/11/1985

MSI Reggae Café

Ras Messengers

31/12/1985

MSI Reggae Café

Gladiators

21/01/1986

Hof Ter Lo

Burning Spear

20/02/1986

Hof Ter Lo

Tippa Irie

1/03/1986

MSI Reggae Café

Roots Syndicate - Sound System (Big Boatia)

13/04/1986

Nijmegen

Aswad

8/05/1986

Hof Ter Lo

Jimmy Cliff

26/05/1986

Hof Ter Lo

Dennis Brown - Black Uhuru - The Wailers

26/06/1986

Sunsplash - Arena Deurne

Gladiators - Ray Charles

28/06/1986

Jazz Festival Dendermonde

Junior Murvin

7/10/1986

Hof Ter Lo

Culture - Pablo Moses

18/10/1986

Mutualité- Paris

Pablo Moses

20/10/1986

Hof Ter Lo

Yellowman - Paul Blake & the Bloodfire Posse - Sly & Robbie

22/10/1986

Hof Ter Lo

Freddie McGregor - Half Pint - Ini Kamoze

12/11/1986

Hof Ter Lo

Culture

24/11/1986

Hof Ter Lo

Mutabaruka

16/02/1987

Hof Ter Lo

Burning Spear

30/03/1987

Hof Ter Lo

Mighty Diamonds

11/05/1987

Hof Ter Lo

Aswad-Pato Banton-Tippa Irie-Skyblasters-Ravelation Time-Burning Ash

30/06/1987

Sunsplash - Arena Deurne

Freddie McGregor - Maxi Priest-Kassav-Jean Adebambo-Sandra Cross-Winsome

5/07/1987

Sunsplash London

Burning Spear

30/07/1987

Vooruit Gent

Toots & The Maytals

25/07/1987

Sfinks Festival

Freddie McGregor & the Studio one Band-Ziggy Marley-Misty In Roots 

 

 

Sergion & Herbtree - Akabu..

30/08/1987

Notting Hill Carnival

Ziggy Marley & The Melody Makers - Big Boatsia

7/09/1987

Hof Ter Lo

Jah Foundation

17/10/1987

Halles de Schaerbeek

Kofi - Aisha - Macka B - Robotics

21/11/1987

ULB Brussel

Yami Bolo - White Mice - Augustus Pablo - Junior Delgado

25/11/1987

Effenaar Eindhoven

Dennis Brown & Lloyd Parks & We The People

10/12/1987

Effenaar Eindhoven

Pablo Moses

26/01/1988

Berchem Palace

Mutabaruka

15/02/1988

Effenaar Eindhoven

Gregory Isaacs - Edi Fitzroy - Chicken Chest

9/04/1988

Vooruit Gent

Aswad

23/04/1988

Vooruit Gent

Desmond Dekker

12/05/1988

Eeklo

Sugar Minott

2/07/1988

Open tropen - Turnhout

Desmond Dekker

6/08/1988

Geel Bel

Mighty Diamonds

../9/1988

Berchem Palace

Ini Kamoze

../11/1988

Berchem Palace

Culture

../12/1988

Berchem Palace

Steel Pulse

../../1989

Vooruit Gent

Inner Circle

../../1989

Vooruit Gent

Gladiators

12/03/1989

Vooruit Gent

Gregory Isaacs

18/02/1989

Vooruit Gent

UB40

../../1989

Forest national

Abyssinians

1/07/1989

Turnhout

U Roy

7/10/1989

Effenaar Eindhoven

The Itals - Andrew Tosh

1/11/1989

Effenaar Eindhoven

Augustus Pablo - Junior Delgado - Yami Bolo - Lt Stitchie

13/12/1989

Vooruit Gent

(Give thanks to Oli)