Ganja free: voor wie te stemmen?

Ooit stond de BCCB (Belgische Cannabis Consumentenbond) op het punt om mee te doen aan de verkiezingen. Dat was zeker geen éénthemapartij. De voorzitster, Denise Aerts, zeg maar de grootste voorvechtster die ons land gekend heeft in de strijd om legalisering, had een dik rapport geschreven, Dé Hennepnatie, over de onvermoede mogelijkheden van hennep als landbouwproduct en industriële grondstof. Ze wees ons op de meer dan 50.000 mogelijke toepassingen van de plant, en pleitte voor een grondige hervorming van het Europese landbouwbeleid. Ze ging praten met ministers en andere volksvertegenwoordigers, met boeren en dokters, met politie en justitie. En Denise vond ook gehoor. Niet overal – sommigen vonden dat ze zweefde – maar wel bij mensen met een open geest. Ze heeft het denken over cannabis in België uit de taboesfeer gehaald. Ze zei midden jaren '90 wat veel mensen dachten, ook niet-blowers, voor het eerst en zonder schroom.

"Het systeem stort in. Het enige waar de politici mee bezig zijn, is ons pensioen. Ze leven in de winter en laten de lente in de kou staan. Te veel mensen zijn ontevreden. Iedereen zou eens een maand vakantie moeten nemen. De mensen zouden eens met elkaar moeten praten, naar elkaar moeten luisteren en proberen om daadwerkelijk oplossingen te formuleren voor de problemen. Zonder fundamenten, zonder zinvolle normen en waarden, kan geen enkele samenleving overleven. Misschien is cannabis wel de hefboom om heel dat uitgeholde systeem aan het wankelen te brengen. Misschien doet cannabis ons inzien dat we de kennis moeten gebruiken in het belang van heel de mensheid en niet om elkaar de loef af te steken. Voor een blower is iedere minuut er twee waard, zo krijg je letterlijk meer tijd om na te denken."

Een quote uit 1995! De BCCB zou uiteindelijk niet meedoen aan de verkiezingen maar Denise Aerts heeft met haar pionierswerk wel de weg gebaand voor het progressieve drugbeleid van de paarsgroene regering Verhofstadt (1999-2003), de eerste naoorlogse regering zonder christendemocraten, traditioneel de felste tegenstanders van illegale roesmiddelen. Wel onovertroffen propagandisten van de Belgische biercultuur overigens.

Hoewel ook de invloed van de Waalse partijen niet te onderschatten was bij de beslissing om soft drugs de facto te gedogen. De socialisten (PS) hadden in die dagen zelfs een gedetailleerd plan klaarliggen om soft drugs te legaliseren, en te verkopen via apothekers of drogisterijen (in het Engels inderdaad letterlijk drug stores.)

In Vlaanderen spraken destijds alleen de groenen zich ondubbelzinnig uit voor legalisering, zoals de kleur van de partij al deed vermoeden. Niet dat de oudere, bravere groene kiezers dat een goed idee vonden maar Agalev (Anders Gaan Leven, zoals de partij toen nog veel mooier heette) heeft wel voet bij stuk gehouden.

In recente verkiezingsprogramma's wijdt Groen! (de schreeuwerige nieuwe naam) nog welgeteld 1 zinnetje aan drugs, met name in het Europese verkizeingsprogramma van 2009. "In het drugsbeleid van de EU komt het beperken van risico's voor gebruikers en hun omgeving centraal te staan." Prima uitgangspunt, een echte koerswending zelfs, maar het mag wel iets meer zijn. Is er nog een opening om de legalisering van cannabis mogelijk te maken op het Europese niveau?

In de communicatie van de SP.A (Socialistische Partij Anders), de Vlaamse socialisten, wordt met geen woord over drugs gerept. Een schande voor een partij die pretendeert op te komen voor minderheden en progressieve ethische waarden. Ook de liberale Open VLD vernoemt het thema nergens.

CD&V (Christendemocratisch & Vlaams) wil als gezinspartij een effectieve gevangenisstraf voor wie drugs verkoopt aan minderjarigen. Langer dan 6 maanden in elk geval, een straf die in België niet eens meer wordt uitgevoerd. Het gedoogbeleid is een verkeerd signaal, voegt het partijprogramma daar nog aan toe. Het waren nochtans twee (toen nog) CVP-ministers die eind jaren '90 al aankondigden dat de vervolging van soft druggebruikers voortaan 'de laagste prioriteit' zou krijgen.

De populairste Vlaamse partij van het moment, NV-A (Nieuw-Vlaams Alliantie, nationalisme met een light gezicht), is conservatief en dus per definitie gekant tegen drugs. De partij vindt dat we "de strijd niet mogen opgeven." Hùn strijd dus, de war on drugs.

LDD, de eenmanspartij van Jean-Marie Dedecker (de Vlaamse Rita Verdonck) vindt dat hard drugs verboden moeten blijven en pleit voor een duidelijke wetgeving omtrent soft drugs. "De overheid bepaalt in welke hoeveelheid de productie, het verhandelen of het bezit ervan is toegestaan."  Ik veronderstel dat Lijst Dedecker wil legaliseren maar zijn mening is hoe dan ook irrelevant. Dat geldt natuurlijk ook voor de standpunten van het Vlaams Belang, hoewel net die partij de meest uitvoerige voorstellen formuleert. De rechtse partij wil een "genadeloze oorlog tegen de drugmaffia", zwaardere straffen voor dealers en doorgedreven ontradingscampagnes op de scholen. "Kleine druggebruikers" (wij dus) moeten leerstraffen en geldboetes krijgen, en indien nodig naar de ontwenningskliniek.

Je begrijpt dat ik liever voor een Waalse partij zou stemmen. Zowel Ecolo als PS hebben heel concrete ideeën over de manier waarop cannabis gelegaliseerd kan worden, binnen een omvattend gezondheidsplan dat ook het gebruik/misbruik van tabak, alcohol en medicijnen aanpakt. Laat België nog maar even één land blijven. Ik moet er niet aan denken dat ons drugbeleid alleen in Vlaanderen bepaald wou worden.

P.S. De hoofdillustratie bij dit artikel is geen stemadvies?, wel de enige coole affiche in de campagne, vandaar. Ook de PvdA+ spreekt zich bij mijn weten niet uit over soft drugs.