.Dl7BAwhJ_ZJXLLF.webp)
Zondagavond had Mondial (Beek/Maastricht, NL) niemand minder dan Tony Matterhorn uitgenodigd voor de dancehall special van hun hot Sunday nights. De typische Jamaicaanse sfeer palmde één van Europa's grootste en oudste R'n'B-clubs in, met alle toeters en bellen! Mikey G zweette mee en haalt herinneringen op.
Mondial is een club apart, en dat verdient een wooordje uitleg. Ik ken reggae sinds 16 of 17 jaar, toen mijn buurman m'n ouders had overtuigd om me mee naar Reggae Geel te nemen. Sindsdien heb ik slechts één editie gemist. Het bleef een rode draad doorheen ondertussen al 15 jaar een uitbundig muzikaal en feestleven.
De dancehall-tent op Reggae Geel ontging me een beetje in de beginjaren en ik leerde de muziek kennen in … Mondial, een doorsnee megadiscotheek vlak over de grens. Er is wel iets veranderd in Mondial, maar de vibes blijven er uniek. Sinds meer dan 12 jaar serveren ze daar elke zondag het beste van R'n'B en hiphop, met vleugjes soul en funk. Het dak ging er tien jaar geleden al af toen de Antwerpenaar en ondertussen wereldberoemde Dj Sake (toen nog deel van het Supreme Team, dj's & dancers) enkele dancehall-hits aan elkaar mixte. Het was 1999-2000 en ik zat er toen bijna wekelijks. De ondertussen legendarische hits Murder she wrote, Heads high, Traffic blokkin', Who am I, Let him go vormden een bijna routineus onderdeel van de dj-set en artiesten zoals Beenie Man, Mr. Vegas, Burro & Buju, Shabba, Bounty, Capleton, Sizzla en natuurlijk Shaggy en Sean Paul (dat was nog voor de super50-hits) kregen toen al opvallend veel bijval bij het publiek.
Mondial startte een tweede zaal op vanwege het grote succes en een bijna permanent plaatsgebrek voor de vele fans van de club. De Jamaicaanse dancehall werd er gecombineerd met… reggaeton, soca, salsa, etc. Reggae hoorde je er weinig of niet. Elke zondag zat en zit de keet overladen vol en een tiental jaren geleden was je er redelijk uniek als blanke bezoeker. Buiten Dj Sake zelf kon je de andere blanken in de zaal gerust tellen op je twee handen en meestal zaten daar nog je kompanen bij die 100km reden om naar Mondial te komen.
Enkele maanden geleden was Civalizee Foundation er te gast. Het Mondial-volkje is kleurrijker geworden, de muziek gevarieerder. Op 10 jaar tijd is er immers in de hiphop en R'n'B ook heel wat veranderd; meer vrouwelijke artiesten, meer autotune, minder stoere praat (het werkt bij de vrouwtjes) maar daarom niet minder macho. Mondial en dj Sake verdienen een pluim voor de volharding! Bewonderenswaardig hoe de veelal Belgische crew van dj's moest uitwijken naar Nederland om een vaste stek in een megadiscotheek wekelijks te vullen. Ik bezocht al jaren geen gewone discotheek meer, maar een tiental jaren geleden waren de clubs wit en eerlijk duurt het langst: racisme zat goed ingebakken. Zo goed als alle Belgische megadiscotheken waren wit. Hoe dat nu is, weet ik niet. Ik mag hopen dat het anders is. R'n'B is ondertussen ook ongelooflijk mainstream dus het kan bijna niet anders, denk en hoop ik dan.
Vermits ik een gap van een 10-tal jaar heb, kan ik me niet uitspreken over die jaren, maar ik merk wel dat de resident dj's Baby Bang (vroeger befaamd in het Antwerpse hiphop-milieu) , de Limburgse Joe-e-joe en de Silverbullit sound-crew hoe langer hoe meer het typische Jamaicaanse clubsfeertje aanwakkeren. Mét succes. Afgelopen zondag was het de beurt aan niemand minder dan Tony Matterhorn van Jamaica. Een dj (of selector op z'n Jamaicaans) en een MC die al tekende voor verschillende soundclashes, maar tevens zelf enkele hits op z'n naam kan schrijven zoals 'Dutty wine' en 'Goodas fi dem'. Dancehall op z'n vettigst als het ware. Expliciete lyrics en een stevige aanmoediging om uitdagend te dansen. Hij mocht dan ook alles uit de kast halen. Eerst een live prestatie (op sound) in de grote zaal en daarna een dj-set in onversneden Jamaicaanse stijl in de bovenzaal.
In de grote zaal, die bij momenten 1000 tot 1500 bezoekers verwelkomt, zette hij een harde dancehall live-set neer. Voor het veelal R'n'B en Hiphop-publiek was het duidelijk even wennen, enkel zijn bekendere hitsingles sloegen echt aan. Bij een dancehall-reggae-publiek had de show van begin tot einde "afbraak"-stijl geweest. Go nuts! Het grote publiek is duidelijk nog niet vertrouwd met het fenomeen "forwards" geven; weinig of geen aanstekers, handdoekjes of handjes in de lucht en eerder stilzwijgende en stilstaande, doch goedkeurende reacties. Hiermee heb ik niet gezegd dat die er niet waren. Toen Matterhorn z'n "Dutty wine" inzette, kreunde de discotheek onder de massale reactie en vooral het vrouwelijk publiek liet zich even volledig gaan, ook op het podium. Tony vond zelf de tijd voor een korte demonstratie "daggering" of zoals de Nederlandstalige pers het noemt: "dolkdansen".
Voor Jamaicanen doet het er niet toe met wie. "Size doesn't matter! Feel good and feel free, big up all woman, princesses & empresses, no matter what size, I love you all and can take it all, well versatile"… klonk het nadat hij een aanstormende en springende, iets zwaardere jongedame minder subtiel opving en zelfs nog even met haar beide voetjes van de grond hield, op de maat natuurlijk! Enkele jaren geleden deed elke dancehall-artiest dat nog op menig podium, maar het was toch al even geleden dat ik het zag! Het hoort er eigenlijk bij. Onaangekondigd, onvoorbereid maar vol enthousiasme draaide Tony op vraag van dj Sake na zijn live optreden nog enkele plaatjes aan elkaar in de grote zaal. Dubplates it is! Een stevige Demarco, maar als ik me niet vergis ook iets van één van de Marley-zonen en Bounty. Op een kwartiertje ging het van hardcore dancehall dubplates naar loeiharde, blijkbaar immens populaire r'n'b en hiphop en zelfs enkele dance-hitjes (house). Indrukwekkend en verrassend. Dat beloofde voor wat hij in de bovenzaal ging uitspoken.
Na zijn show was het tijd voor een plaspauze, een rookpauze (in de aparte rokersruimte), een drankje… En dan naar de plaats waar we Tony op z'n best aan het werk konden zien: de bovenzaal. De zondagen worden in Mondial niet voor niets "Hot Sunday Nights" genoemd: het was er al stevig zweten geblazen toen Tony aantrad voor z'n dj-set. Aangezien het publiek over het algemeen (nog) niet volledig mee is met het dubplate-verhaal, speelde hij gewoon alles door elkaar. Dubplates en gewone versies van zowel nieuwe als oudere dancehall én roots. De eerlijkheid gebiedt me het te zeggen, de zaal veranderde voor mij bijna in de "Amnesia club" van Ocho Rios (Jamaica) waar ik een 2-tal maanden geleden ook stond en Bass Odyssey ten dans speelde. Hot, hotter, hottest! Méér vrouwelijk schoon dan wat we gewend zijn op de dancehall & reggaebashes in België, op enkele uitzonderingen na dan. Dat zorgt toch snel voor een andere sfeer.
Voor wie goed oplet zijn het één voor één sterke vrouwen en meisjes, ook al klasseren sommigen het dansen wel eens onder "niet emancipatorisch, dierlijk, onrespectvol" tot zelfs "vulgair". Ze geven zich volledig en van hun beste kant(en), zonder zich ook maar iets aan te trekken van de blikken van anderen en met het nodige temperament wanneer mannelijke toeschouwers hun kans schoon wagen. Vergis je niet, de vrouwen zijn hier de baas! Vol zelfvertrouwen. De mannen mogen soms eens meedoen, maar de vrouwen bepalen hoe dicht, hoe lang, hoe gek. Best wel grappig en contradictorisch eigenlijk. Of hoe bij dat "vulgair" dansen en verleiden eigenlijk toch de vrouwen zijn die duidelijk de baas spelen over de mate van het machogedrag van de mannen. Wanneer Sake samen met Matterhorn de vrouwtjes uitdaagt op een "wining contest" is het dan ook opvallend hoe weinig mannen in de frontlijn staan om hiervan getuige te zijn. Het zijn de vrouwen onder elkaar die oordelen wie de strafste kunstjes doet! En ook bepalen zij wanneer en welke man dan mag meespelen. En zo gaat het er in Jamaica ook aan toe. Het is ook niet verwonderlijk dat je de mannen hier niet over hoort klagen, ze genieten van de show, ook al spelen ze bijlange niet altijd mee.
Het valt misschien op dat er hier meer over de club, het publiek en de vibes geschreven werd. Technisch viel er dan ook niets op te merken. Het was af zoals je dat in een discotheek gewoon bent. Enkel de lichtshow was ietwat aangepast denk ik, maar daar rouwen we zeker niet om (geen lasers of te zotte toestanden).
Ik kan alleen maar hopen dat menig ander R'n'B- en/of hiphop-promotor net zoals Sake en de zijnen dit oppikt. Dancehall, maar ook rootsreggae is zeker zo dansbaar, en naar mijn inziens iets positiever en zelfs educatiever dan de Amerikaanse afgeleiden ervan. Het overstijgt in meerdere facetten zowel het gemakkelijke gejammer en geklaag van de hiphop en het zeemzoeterige van de R'n'B. Ikzelf houd van bijna alle "zwarte muziek" vanwege het melodieuze, het rebelse en het emancipatorische, maar het meest positieve en educatieve genre blijft wel reggae. Als dancehall helpt om dit bij de grote massa te krijgen, supporter ik.
Goed gedanst, goed gelachen, goed gezweet en goed genoten.