Books of revelation: de beste boeken over reggae en rastafari

Reggae

Biography

1. King Jammy's (Beth Lesser, 2002)

Grafisch kunstzinnig opgemaakt boek, mooie foto's en illustraties, interviews met Half Pint, Admiral Bailey, Bobby Digital, King Kong...

2. People funny boy (David Katz, 2000)

Schitterende biografie van Lee 'Scratch' Perry, misschien wel het beste boek dat ooit over een reggaester geschreven is. Een must voor alle Perry-fans, een openbaring voor alle anderen.

3. Deep down with Dennis Brown (Penny Reel, 2000)

In feite een verlengd artikel uit 1979, opgesmukt met foto's en illustraties. De prins van de reggae had misschien een iets dikker boek verdiend maar dit ziet er dan weer heel groovy uit.

4. Bob Marley - An intimate portrait by his mother (Cedella Booker & Anthony Winkler)

Het mooiste wat moeder Marley ons heeft nagelaten.

5. Bob Marley (Stephen Davis, 1983-1990)

Toen het verscheen door een Franse recensent 'het enige boek' genoemd dat een fan van Bob Marley nodig heeft. Er is sindsdien nochtans nog veel verteld en geschreven.

6. Catch a fire (Timothy White, 1983-1998)

Zonder twijfel de meest volledig en meest geactualiseerde biografie van Marley. Met uitgebreide extra's en discografie.

7. Bob Marley - Songs of freedom (Adrian Boot & Chris Salewicz, 1995)

Veruit het mooiste boek over Bob, een echt koffietafelwerk met prachtige foto's, typografie, lay-out en illustraties. 'Onder redactie van Rita Marley' dus niet 100% objectief maar wel vol positieve vibraties én in het Nederlands.

8. Bob Marley Reggae King of The World (Malika Lee Whitney & Dermott Hussey, 1984)

Het meest Jamaicaanse boek over Bob, gelardeerd met zeldzame foto's. Even mooi en kostbaar als een originele release van Studio One.

9. Bob Marley Spirit Dancer (Bruce W Talamon, 1994)

Prachtig fotoboek (z/w), amper tekst.

History

1. Culture Clash - Dread meets punk rockers (Don Letts, 2006)

Reggae in the UK, jaren '60 en '70. Persoonlijk verhaal van een cruciale figuur.

2. Jah Music (Sebastian Clarke, 1980)

Van de broer van Brent Clarke, diens verhaal komt hier dus redelijk uitgebreid aan bod, toch tot voor hij naar Antwerpen kwam. Een bevattelijke geschiedenis van het Jamaicaanse populaire lied.

3. Reggae Island - Jamaican music in the digital age (Brian Jahn/Tom Weber, 1992)

Van Sleng Teng tot Third World, met mooie z/w foto's, hoofdzakelijk interviews.

4. Bass Culture - When reggae was king (Lloyd Bradley, 2000)

Meeslepend geschreven, boordevol historische en persoonlijke feiten en weetjes, veel quotes en goed gefundeerde duiding. Voor wie de reggaegeschiedenis in één keer wil uitlezen.

5. Solid Foundation (David Katz, 1998)

Zie Bass Culture. Van de auteur van People Funny Boy, de man achter het vroegere fanzine Small Axe.

Facts

1. The official dancehall dictionary (Chester Francis-Jackson, 1995)

Een klein boekje maar wel het meest uitgebreide eigentijdse patois woordenboek op de markt. Met aparte vermeldingen voor vloeken, getallensymboliek en dancehall danspassen.

2. Jamaican Warriors (Stephen Foehr, 2000)

Mooie beschouwingen en verhalen van een Amerikaanse reisauteur.

3. Young gifted and black - The story of Trojan Records (Michael de Koningh & Laurence Cane-Honeysett)

Zeer boeiend verhaal van het veelzijdigste van alle reggaelabels, inclusief volledige discografie, foto's, labelgeschiedenis en free cd.

4. Reggae Wisdom - Proverbs in Jamaican music (Sw. Anand Prahlad, 2001)

Boeiende verklaringen van de vele spreekwoorden die de Jamaicanen (en dus ook de Jamaicaanse zangers en dj's) voortdurend gebruiken. Taalkunde op universitair niveau.

5. The Rough Guide to Reggae (Steve Barrow & Peter Dalton, 2004)

De ultieme reggae-encyclopedie.

Poetry/Novel

1. The Ragga & The Royal (Monica Grant, 1994)

Zeer amusante novel over een UK Jamaican die verliefd wordt op Lady Di, of toch iemand die er heel veel op lijkt.

2. Dread Beat and Blood (Linton Kwesi Johnson, 1975)

De allereerste dubgedichten, het basismateriaal voor de gelijknamige debuutplaat van LKJ, toen nog Poet & The Roots, Bass Culture. Word = sound = power.

Rastafari

History

1. Garvey's children (Tony Sewell, 1990)

Prachtig geïllustreerd met zwartwitfoto's van Garvey, Nkrumah, Malcolm X, Martin Luther King en andere zwarte bevrijders. Basiswerk over Marcus Garvey.

2. The First Rasta (Hélène Lee, 1999-2003)

Het beste boek over de begindagen van rastafari. Meeslepend geschreven en vol openbaringen.

3. From Babylon to rastafari (Douglas R.A. Mack, 1999)

Getuigenissen uit de eerste hand van een brother die rastafari leerde kennen in de kampen en later deel uitmaakte van een rastadelegatie die Haile Selassie heeft bezocht. Klein maar fijn, en zeer authentiek.

4. Dread (Joseph Owens, 1976)

De geschiedenis als langgerekte reasoning. Zo praten en denken de rasta's over zichzelf en hun cultuur. Essentieel.

5. The Rastafarians (Leonard E Barret Sr.)

Het eerste grote academische werk over de rasta's.

Poetry/Novel

1. Rasta heart - A journey into love (Robert and Julia Roskind, 2001)

Zeer persoonlijk relaas van een Amerikaans koppel dat in Portland, JA een paar rasta's leert kennen en zich voorneemt om de wereld te veranderen. Met een mooie cameo van Pancho, onze Belgische vriend ginderachter.

2. Joseph - A rasta reggae fable (Barbara Blake Hannah, 1992)

Wat zou er gebeurd zijn als Bob Marley was blijven leven? Eenvoudig maar wel echt.

3. Jah revenge (Michael Thomas)

Mystieke beschouwingen met prachtige z/w foto's van Adrian Boot.

Essay/Study

1. Our Culture - Rastafarian (Jenny Wood, 1988)

Een afgrijselijk woord, rastafarian (het is rastaman of rasta queen), en best simpel van opzet. Grote foto's met devote teksten als 'Rastafarians usually wear ordinary clothes. African clothes are made for special occasions. Voor de kinderen, en dan nog.

2. Rastafari - A universal philosophy in the third millennium (Werner Zips, 2006)

Een verzameling diepgravende essays van wetenschappers, sociologen en kunstenaars (waaronder Mutabaruka). Geen gemakkelijke kost maar wel razend interessant.

3. Chanting down Babylon - The Rastafari reader (1998)

Het meest omvattende wetenschappelijk werk over rastafari, een dikke bundeling van soms droge teksten. De titels van de delen zeggen genoeg: Ideology and the cultural context, Roots and historical impact, The rasta revolution through the arts, Religion: livity, hermeneutics and theology.

4. Rastafari - Healing of the nations (Dennis Forsythe, 1999)

Mystieke mix van autobiografie, geschiedenis en beschouwing.

5. Haile Selassie and the opening of the seven seals (Kalin Ray Salassi, 1997)

Alleen voor theologen, doorwrochte rasta's en mystici. Volgepropt met bijbelsymboliek en dito verklaringen.

6. Dread talk - The language of rastafari (Velma Pollard, 1994)

Interessant boekje over het taalgebruik van de Jamaicaanse rasta's.

7. Rastafari Educational Pack (Ethiopian World Federation, 1987)

Rasta voor kinderen!

Jamaica

History

1. From Columbus to Castro - The History of the Caribbean (Eric Williams, 1984)

Schitterend historisch werk met veel aandacht voor het mechanisme van de slavernij en het ontstaan van het kapitalisme.

2. A travel's history of the Caribbean (James Ferguson, 1999)

Handig overzichtswerk, makkelijk ingedeeld per thema.

3. The Iron Thorn (Carey Robinson, 1993)

Beklemmend relaas van de strijd tussen de Maroons en het Engelse leger, de eerste echte guerrilaoorlog in de geschiedenis.

4. History of Jamaica (Clinton V. Black, 1958-1993)

Mooi geïllustreerd basiswerk.

5. Freedoms won (Hilary McD Beckles & Verene Sheperd, 2006)

Zwaarwichtig academisch werk over migratie in de Caraïben.

Travel

1. Understanding Jamaican patois (L. Emilie Adam, 1992)

Enthousiast werkje over de JA taal.

2. The Jamaica Dictionary (1994)

Aangevuld met de belangrijkste Jamaicaanse spreekwoorden.

3. The Rough Guide to Jamaica (2007)

De beste reisgids.

4. The How to be Jamaican handbook (1987)

Om te lachen.

Yardie

1. The harder they come (Michael Thelwell, 1980)

Het boek van de film en zoals gebruikelijk veel beter, ook al is het veel later geschreven. Zonder muziek en beelden maar die hoor je, en die zie je. Ondertitel: The original yardie. Grote literatuur.

2. Born fi' dead (Lauri Gunst, 1995)

De andere kant van Jamaica. Hoe brutale, moorddadige yardies wereldwijd de drughandel in handen kregen. Van de getto's en gully's in Kingston naar de avenues in Londen, Toronto en New York. Ruff & tuff!

3. Ruthless - The global rise of the yardies (Geoff Small, 1995)

Nog ruffer & tuffer. 450 bladzijden politricks, gun talk & reality. Het hardste boek dat ooit over de Jamaicanen is geschreven.

Poetry/Novel

1. The Jamaicans (Victor Stafford Reid, 1976)

Mooie roman over Juan de Bolas, de eerste guerrillero in de geschiedenis, in de 16de eeuw uitdager van de Engelse koloniale overheerser.

2. Jamaicaanse nachten (Herman Portocarero)

Geschreven door de Belgische consul in Jamaica, een man die eerder al schreef over Ethiopiër. Dit is het tweede deel van een trilogie (deel 1 speelt zich af in new York, deel 3 in Havana), een brutale novelle over de ondergrondse dancehallcultuur in Kingston. Niks peace & love, wel afgehakte handen, veel slackness en sluipende spanning.

Ethiopia

1. Haile Selassie, Western Education and Political Revolution in Ethiopia (Paulos Milkias, 2006)

Wetenschappelijke studie van de Ethiopische geschiedenis in de 20ste eeuw. Nu al een standaardwerk.

2. Ethiopia - Anatomy of a traditional policy (John Markakis, 1974-2006)

Academisch boek over de Ethiopische politiek voor en tijdens Selassie.

3. Etude attentive de l'action de sa Majesté Haïle Sellasie 1er (Jahnhoy, 2006)

Hagiografisch fotoboek, HIM als vleesgeworden God in de wereld van vandaag.

4. Ontbijt met Haile Selassie (Fred van Leeuwen, 1996)

Boeiende verhalen over Ethiopische tradities en gebruiken.

5. Held at a distance (Rebecca Haile, 2007)

Een Ethiopische vrouw keert na dertig jaar terug naar haar vaderland. Herinneringen aan roerige tijden vermengd met indrukken van Ethiopië nu.

6. De buik van de hyena (Nega Mezlekia, 2000)

Ontnuchterend en beklijvend relaas van de revolutie en de post-Selassie jaren. Zeer persoonlijk en toch van groot historisch belang.

7. Ethiopia and the Bible (Edward Ullendorff, 1967-2006)

Geschreven door dé Ethiopië-historicus bij uitstek. Theologische analyses van alle vermeldingen van Ethiopië in de bijbel.

8. Lonely Planet: Ethiopia & Eritrea, 2006)

De enige volwaardige reisgids.

9. Zauberrollen aus Äthiopien (Jacques Mercier, 1979)

Een uitputtende catalogus van Ethiopische perkamentrollen.

10. Ethiopian manuscripts (David Appleyard, 1993)

Catalogus, enkel voor kenners.

11. Ethiopië - De erfenis van een keizerrijk (1998)

Verhalen uit de 20ste eeuw.

12. Kebra Nagast (1995-2000)

Met voorwoord van Ziggy Marley. De volledige tekst (in het Engels) van het Ethiopische religieuze standaardwerk.

13. Seltsames Abessinien (Martin Rikli, jaren '50?)

Geschreven door een schrijver die aan het hof van Selassie werkte.

14. Selected speeches of His Imperial Majesty (1967)

De verzamelde toespraken, netjes verdeeld per thema. Voor wie mocht twijfelen aan de goede intenties van Selassie.

15. Ethiopia - A short illustrated history (1969)

Oud, dun maar wel heel fascinerend.