Ethiopia Calling Part 2: welkom in de Selassie kathedraal

Part 1

Ras Tafari kende zichzelf geen goddelijke krachten toe, maar hij regeerde wel met de zegen van de bijbelse koning Salomon, zijn 225ste voorvader in rechte lijn. Die al dan niet vermeende afstamming loopt als een rode draad doorheen de Ethiopische geschiedenis en wordt tot vandaag heel ernstig genomen door de bevolking. De communistische dictatuur van de Derg (1974-1991) heeft het geloof van de mensen niet kunnen breken. De oudste christelijke beschaving van de wereld doordringt nog altijd het leven van tientallen miljoenen Ethiopiërs, en in dat kleurrijke verhaal mag Selassie nu weer voluit zijn plaats opeisen.

Of zouden het toch de toeristen zijn die de interesse en de adoratie voor de keizer een nieuwe impuls hebben gegeven? Arme en rijke rasta's, trekkers en avonturiers, bedevaarders en ontdekkers: allemaal hebben ze het afgelopen decennium de weg gevonden naar Ethiopië, misschien wel het meest mystieke en fascinerende van alle Afrikaanse landen, met een voor veel bezoekers heel herkenbare christelijke geschiedenis. Nu het land al enkele jaren redelijk stabiel is, gevrijwaard van burgeroorlogen en terrorisme, ontstaat er stilaan een toeristische industrie, vaak nog op een bescheiden, individueel niveau weliswaar, maar de Ethiopiërs zijn zich bewust van hun erfgoed, kerken, gebouwen, monumenten en musea waarvoor het in Europa storm zou lopen. En ook van het overweldigende natuurschoon in de hooglanden en rond de meren natuurlijk. Het toerisme kan in de toekomst alleszins een belangrijke bron van inkomsten worden voor een land dat zich na 25 magere jaren opmaakt voor een waarachtige Ethiopische Renaissance.

Het zijn vooral de rasta's, afkomstig uit Jamaica, de Verenigde Staten en Engeland, die in de voetsporen willen treden van Haile Selassie. In de Holy Trinity Cathedral staat zijn speciale kerktroon, een typisch roomse constructie van zitstoel en bidbank, rood fluweel, de rug afgewerkt met ingelegd goud, marmer en ivoor, bovenaan een minibasiliek met nog meer ivoren beeldhouwwerk en een koepeltje van edelstenen. Aan de andere kant van het altaar de even kunstige troon van mevrouw Tafari, de geliefde keizerin Menen Asfaw.

Boven het altaar trekken twee muurschilderingen de aandacht. Rechts spreekt Haile Selassie de Volkerenbond toe in 1936. Italië heeft zijn land bezet en de Ethiopische keizer verzoekt de internationale gemeenschap dringend om hulp. Hij waarschuwt de vergadering dat Europa hetzelfde trieste lot wacht als zijn volk, onderdrukking, genocide, aanvallen met mosterdgas, mocht de Volkerenbond niet ingrijpen. Dat Selassie in Genève net niet werd weggelachen, valt niet af te leiden uit het schilderij maar weten we wel uit de geschiedenisboekjes.

De toespraak is voor de rasta's één van de meest cruciale en profetische momenten in het leven van Haile Selassie I. Nooit voordien had een Afrikaans staatshoofd het woord gericht tot de Volkerenbond, de voorloper van de Verenigde Naties. En de Italianen, dat moesten wel de wedergeboren Romeinen zijn uit de bijbel, die Jezus het leven zo zuur maakten. Was Selassie immers niet de weergekeerde Christus? En zou het evangelie zich in onze tijd niet gewoon opnieuw afspelen? De orthodoxe rastaman voelt in de kathedraal een golf van herkenning en bevestiging over zich heen spoelen. (KM)

Happy Millennium!

Het Ethiopische jaar kent twaalf maanden van dertig dagen, en een dertiende maand van vijf dagen (zes in een schrikkeljaar). De berekening gaat terug op de oudste kalender ter wereld, de antieke Egyptische kalender, en op de apocriefe boeken van Enoch, waarin het nieuwe jaar gevierd wordt op het einde van het regenseizoen. Meskerem 1, de eerste dag van het nieuwe jaar (11 september bij ons, 12 september in een schrikkeljaar), is ook de feestdag van Johannes de Doper, de profeet die Jezus Christus gedoopt heeft en daarmee de aanzet gaf tot het passieverhaal. Die religieuze chronologie bevestigt de Ethiopiërs in hun overtuiging dat zijn Nieuwjaar wel degelijk vieren op het juiste moment.

Maar hoe het zit het dan met die zeven jaar 'vertraging' ten opzichte van de Gregoriaanse kalender die sinds 1582 in Europa en Amerika gehanteerd wordt? Volgens de Katholieke Encyclopedie (het grote standaardwerk voor het Tweede Vaticaans Concilie in de jaren '60) is Jezus in werkelijkheid drie, misschien zelfs vier jaar voor Christus geboren. Uit het evangelie van Lucas zou bovendien blijken dat Quirinius in die tijd de Romeinse gouverneur was in Syrië. De geschiedschrijving leert ons dat we dan al in 6 of 7 voor Christus zitten. De Ethiopische kalender zou dus wel eens het dichtst bij de historische waarheid kunnen zitten. Happy millennium!

Part 3