Groundation op Esperanzah!

Geen reclame, geen commerciële sponsors, geen cola, geen cocktails, geen hamburgers, geen VIP's, geen backstage ("Bij ons is iedereen gelijk!") en vrijwel geen afval: zo kun je dus ook een festival organiseren, gedragen door idealisme en goede bedoelingen. Flink gesubsidieerd weliswaar maar wij kunnen ons geen betere manier voorstellen om tegelijk cultuur te verspreiden én het publiek bewust te maken van de wereldproblemen. Die zich net zo goed dicht bij huis situeren. Esperanzah! komt niet alleen op voor de rechten van armen en onderdrukten in verre landen maar ook voor het eigen volk. Je kunt in de oude abdij van Floreffe net zo goed streekproducten eten als exotische kost, en er wordt evenzeer aandacht gevraagd voor het lot van de Waalse boer als voor zijn collega's in het zuiden. Het is een combinatie die wij nog niet kennen: met de blik op de wereld maar ook trots op onszelf. En dan hebben we het niet over gezwaai met vlaggen of futiele discussies over de staatshervorming.

Nee, dan denken we eerder aan de kunst van het leven, zoals het publiek van Esperanzah! daar ten volle van proeft. Hier geen gedab in de modder maar oude kasseien, eerst van de abdijpoort steil bergop, langs het kleine podium op de "cour", naar de hoofdgebouwen op de top van de heuvel. De decoratie bestaat uit gekleurde vlaggetjes en oude lampenkapjes die de rondgang een intieme sfeer geven. Boven verdwaal je als vanzelf tussen de vele standjes en activiteiten, haast allemaal gekoppeld aan een goed doel. De uitgestalde spijzen zien er verrukkelijk uit, zowel de vers bereide regionale gerechten als de even verantwoord bereide internationale schotels. Zelfs de markt is een verademing, niet verstoord door rommel of ondermaatse fabrieksgoederen.

Het klinkt misschien allemaal wat dweperig maar dat heeft misschien ook te maken met de rust en het relatieve comfort van dit festival. Er zijn maar twee podia, waar afwisselend gespeeld wordt. Het volk heeft genoeg tijd en ruimte om zich te verplaatsen, waardoor niemand zich hoeft te haasten. Meer dan tienduizend toeschouwers komen er niet in en dat lijkt een goede maatstaf te zijn. Ze waren er wel dit jaar op Esperanzah!, drie dagen achter elkaar zelfs, waarmee dit de meest succesvolle editie sinds het ontstaan was. Mensen van alle leeftijden, zij het niet van alle gezindten. Dit publiek hoeft al lang niet meer bekeerd te worden, dat zie je hen zo aan. Veel Ecolo-kiezers waarschijnlijk, cool en eigenzinnig gekleed, redelijk tevreden met zichzelf, hun engagement èn hun Waalse identiteit. Opmerkelijk toch, dat links in Wallonië wel het culturele erfgoed van de regio durft opeisen.

Waren wij maar Waal, verzuchtten we zondagavond meermaals in de tuin van de abdij. We zaten onder een beukenboom, stoelen en zitplaatsen genoeg op Esperanzah!, en keken uit over het festivalterrein. De grote doeken met afbeeldingen van Indische en Afrikaanse goden tegen de ooit gewijde muren van de oude abdij. Het laatste zonlicht dat van over de vallei in de statige kloosterramen viel. De gedempte gesprekken van de vele mensen die niet naar het andere podium gingen. Beneden, aan de overkant van de rivier, de camping, schijnbaar even netjes en proper als de rondgang en de binnenpleinen. Als Dour op dat vlak de hel voorstelde, waren we nu dicht bij het paradijs.

We zaten daar ook uitstekend, een paar meter boven het grote middenplein, om de twee hoofd acts van zondag te zien. Silverio Pessoa bracht een meeslepende mix van zowat alle genres die hij in het noordoosten van Brazilië heeft opgezogen, ook zwoele elektro en drum & bass. Tussendoor verwoordde hij de verzuchtingen van verarmde en rechtenloze landbouwers over de hele wereld. Groundation overdonderde het publiek met een flamboyant reggaeconcert, zoals de Amerikaanse band dat telkens opnieuw weet te doen, hoe vaak je ook gaat kijken. Het was dit jaar al de derde keer dat we de groep aan het werk zagen, maar iedere show was anders. Andere songs, andere arrangementen, andere improvisaties, andere accenten. Maar allemaal even virtuoos en meeslepend, zeker als de muzikanten kunnen soleren, en daar krijgen ze van de charismatische zanger Harrisson Stafford gelukkig alle gelegenheid toe. De heren waren zondag in een jazz mood, wat het speelplezier en het niveau van het spektakel alleen maar versterkte. Wij hebben woorden genoteerd als "magistraal" ('Rule Dem'), "episch" (het volledige vierluik 'Cultural Wars'), "extatisch" en "recht naar het hart" (de tussenteksten van Stafford). Het zijn adjectieven die we voor de Jamaicanen nog maar hoogst zelden uit de kast kunnen halen. Groundation sloot af met de beste versie van 'Could You Be Loved' sinds Bob zaliger zelf het nummer nog live bracht – de groep beheerst zowat het hele oeuvre van Marley. Een van de mooiste momenten van het seizoen op een festival dat daadwerkelijk anders is.