.Dl7BAwhJ_ZJXLLF.webp)
Eind jaren zeventig en begin jaren tachtig kwamen ze uit de grond als paddenstoelen en leek het precies of dat iedereen in JA de microfoon opnam. Het fenomeen toaster is ondertussen zo goed als verleden tijd en ingewisseld door roepende boboshanti's. Reggae Geel bewees vorig jaar echter dat de originators nog ver van weggekwijnd zijn. Zo spraken Burro Banton, Prince Jazzbo en Tapper Zukie tot verbeelding en gaven ze een meer dan fitte indruk. Een reden te meer dat deze rijmkoningen en verhaalvertellers en dus voorgangers van de rap en hip-hop niet vergeten mogen worden en daar zorgt Makasound nu mee voor met 'Rub-A-Dub Soldiers, Rare Heavyweight Rub-a-dub Deejay Tracks'.
Op het internet en dan vooral op YouTube kan je honderden video's terugvinden van live-sessies uit de jaren zeventig – tachtig. Die geven een mooi beeld van hoe het er toen aan toe ging: op het eerste gezicht vrij amateuristisch. Zo heb je filmpjes waar zo wat twintig man rond de mixtafel staan, waarvan je eerst denkt: "Wat doen die daar toch allemaal?" Maar geleidelijk aan wordt het dan duidelijk: Ze pakken gewoon om de beurt micro vast en doen hun ding. En dan niet zo maar Fred of Joris, maar Toyan, Little John, Burro Banton, Nicodemus, Yellowman, een jonge Yami Bolo… Als je nu een van die artiesten wil zien, (als ze nog leven toch, dus niet Toyan of Nicodemus) betaal je je blauw in vergelijking met wat daar toen voor betaald moest worden. Maar dat zijn de signs of the time zeker?
Op dit album krijg je de allergrootste toasters voorgeschoteld. Yellowman en Fathead met 'Operation Eradiction' (de originele hoes van de EP is zoals dat meer gebeurde in die tijd, een schitterende getekende voorstelling van 'Operation Eradication'), een niet te missen klassieker. Trinity, die nu door het leven gaat als mentor van Natty King, was ook een van de grotere en spirituelere toasters van die tijd. Hier zingt hij 'Safe Soil'.
Ranking Joe was ook een van de betere, zo getuigen zijn nummers 'Sheperd's Bush' en 'River Jordan'. Nu brengt hij voornamelijk nummers uit op Engelse of Engels geïnspireerde labels. Veel minder goed dan vroeger, maar als je zijn discografie van in die tijd bekijkt, is hem dat volledig vergeven.
Lui Lepki en Lee Van Cliff waren twee toasters die een aparte en herkenbare stijl hadden ontwikkeld. Bij Lee Van Cliff lag dat vooral aan de kleur van zijn stem. Op het fantastische live-compilatie-album 'A Deejay Explosion' (Heartbeat Records, 1982), heb je twee nummers van Van Cliff inna style an fashion. Op plaat was hij niet altijd even goed, maar met 'Water Gone' maakt hij hier wel zijn status van volwaardige en originele toaster waar. Op die 'Deejay Explosion' staat nog zo'n een toaster die eigenlijk veel beter was live dan op plaat: Toyan. Al is zijn 'How The West Was Won' op Greensleeves een ongeloofelijk album. Hij kon live uren blijven doorgaan zonder te stoppen, die moesten ze telkens letterlijk de micro uit de handen trekken. Hier pakt hij uit met 'Hot Reggae Music' en 'Posse Ready'.
Een andere trend van toendertijd was de jongelingen de kans te geven ook hun ding te doen. Zo begon Yami Bolo op heel jonge leeftijd (en was eigenlijk nog beter dan nu) en toonden Bounty Killer en Beenie Man al op prille leeftijd hun kunnen. Je had ook nog Little John die er dan geregeld Billy Boyo bij haalde. Hier hebben ze dan ook een nummer samen, 'Bushman Connection'. Billy Boyo was niet echt het talent van de bovenste plank, maar Little John is nu nog steeds een van de betere MC's in JA.
Dé roots & culture-toaster is toch wel Brigadier Jerry en dat bewijst hij op dit album weermaals met zijn nummers 'Roots Man Skank' en 'Fight For Your Rights'. Spijtig genoeg zijn zijn albums heel zeldzaam. Vind je er toch een, dan is de boodschap: Aanschaffen die handel, niet twijfelen!!
Net zoals deze Rub-A-Dub Soldiers, een niet te missen compilatie voor de Rub-A-Dub fans.