Legalize it: the continuing story

Reggaezanger Peter Tosh heeft ooit het perfecte woord bedacht voor wat er in het parlement gebeurt: politricks. Onder het mom van ernstige politiek bedienen de heren en dames zich van onderhandse trucjes om hun doel te verwezenlijken, van slijm en sluwheid, van valse lachjes en vage leugens. Vaak trekken ze ook gewoon hun paraplu open. Als alle argumenten uitgeput zijn, als geen enkel juridisch, economisch of sociaal bezwaar een bepaalde maatregel nog kan stuiten, wijzen onze bewindsvoerders naar Europa. "We kunnen niet anders, we moeten de Europese verdragen respecteren."

Staat daar dan ook in dat je als overheid coffeeshops en growshops mag gedogen? Of het bezit van 3 gram cannabis mag depenaliseren? Indien niet, dan overtreden Nederland en België beiden de Europese regelgeving, ook nu al. En staan onze ministers van justitie dat oogluikend toe. Het is onbegrijpelijk dat zo'n Donner daar niet op afgerekend wordt. In België blijft Jo Vandeurzen de regering op haar inconsequente beleid wijzen. Vroeger "drugexpert" van de christendemocratische CD&V is hij sinds vorig jaar partijvoorzitter en dat maakt het debat over een mogelijke legalisering of zelfs maar een gedoogbeleid er niet gemakkelijker op. Maar wel interessanter, en zelfs essentiëler. De regering wordt nu nog meer geconfronteerd met de gevolgen van het halfslachtige drugbeleid dat hier al jaren in de steigers staat. Telkens weer valt dan de absolute onwetendheid en wereldvreemdheid van veel politici op. Het is alsof die mensen 's avonds nooit buitenkomen, geen opgroeiende kinderen hebben, nooit internetten of naar televisie kijken. Maar dat geldt natuurlijk ook voor een groot deel van de bevolking die ze vertegenwoordigen, én van de media die over hen berichten. Toen burgemeester Leers van Maastricht in mei uitpakte met zijn plan om de coffeeshops van de binnenstad te verhuizen naar de grenswijken, stuurde de VRT prompt een cameraploeg naar de Belgische grensdorpjes aan de andere kant. Terwijl de Nederlandse blowers in de actualiteitsprogramma's op nogal wat begrip en aanvaarding kunnen rekenen, moet er volgens mij op de nieuwsredactie van de Vlaamse openbare omroep minstens één fanatieke tegenstander van cannabis zitten. Ik ben zelf ook wel eens geïnterviewd door Koppen (op Eén, zoals België 1 sinds enige tijd heet) maar toen het programma werd uitgezonden, bleek er alleen maar een gesprek in te zitten met een madam van Ouders Tegen Drugs, die beweerde dat de hersengroei stopt als je blowt. Madam is een dokter. Madam spuit de grootste nonsens uit haar bange aarsje en verkoopt het als deskundig commentaar. En madam krijgt daarvoor een vrije tribune op de televisie, in een "ernstig" programma.

De reporter in Veldwezelt, Lanaken en andere Vlaams-Limburgse grensgemeenten wist duidelijk ook wat hij wilde horen. De stem van het volk. Dat die kaaskoppen hier moeten wegblijven met hun vuile drugs. Dat er hier al genoeg verslaafden rondlopen. Allemaal doodschieten, meneer. En de camera registreert. De reporter zwijgt, want hij stemt in. Geen enkele poging tot nuancering, geen enkele kritische vraag. Nu het Vlaams Belang in de peilingen toch weer gestegen is, ondanks de haatcampagne na de racistische moorden in Antwerpen, voelen steeds meer journalisten zich geroepen om "de gewone mens" aan het woord te laten. Als ze hun frustratie eens kunnen uiten, voelen ze zich al een stuk beter, die redenering. Volgens mij zijn sommige collega's het stiekem gewoon eens met die armen van geest en misbruiken ze het medium om hun mening te verspreiden. Niet ongewoon in de journalistiek, maar wel als die mening fundamenteel reactionair en conservatief is, zeker in onze contreien. Wij leven in Vlaanderen en Nederland al decennia lang in een redelijk progressief medialandschap, zeker in vergelijking met de rest van de wereld, en het is even wennen aan de komst van een nieuwe generatie, minder "linkse" journalisten. Die zelf ook vaak nog nooit geblowd hebben. Zoals we allemaal weten, kan je aan een niet-blower onmogelijk uitleggen wat hij mist maar vooral hoezeer hij de wiet overschat. Er zijn nog altijd mensen die de joint beschouwen als de onvermijdelijke eerste stap naar de spuit. Dat slecht geïnformeerde, door het Vlaams Belang opgejutte burgers zo denken, wil ik hen niet kwalijk nemen. Dat "intelligente" verslaggevers die sukkelaars gewoon nakakelen, gaat er bij mij echter niet in.

Ik hoor in dit debat eigenlijk maar twee verstandige, deskundige stemmen weerklinken. Die van Jo Vandeurzen in Vlaanderen, en die van burgemeester Leers in Maastricht. Laten dat nu net twee christendemocratische politici zijn. Hoe komt het dat zij hun dossiers wél goed kennen en een duidelijke visie hebben op hoe het nu verder moet? Geen van beiden hoeft zich te beroepen op Europa om zijn gelijk te halen, gewoon omdat de argumenten volstaan. De groene en de linkse partijen stellen zich al jaar en dag tevreden met hun "progressieve" standpunten over drugs, zonder die ooit te vertalen in eenduidige wetsvoorstellen. Wat al lang hun thema had moeten zijn, wordt nu op de agenda gezet door rechtse en centrumpartijen, zowel in België als in Nederland. Links blijkt veel meer schrik te hebben van de zwevende en naar populisten neigende kiezers dan CDA en CD&V. Vooral zien dat je de brave, hardwerkende mens niet tegen de borst stoot, daar komt het op aan. Anders zou hij wel eens voor de anderen kunnen gaan stemmen, of erger nog: voor de Tegenpartij, hoe die ook mag heten. In Vlaanderen heeft dat doembeeld van Koot & Bie al sinds de jaren '80 een naam: Vlaams Belang. Als politiek Nederland zich om één reden gelukkig mag prijzen, dan wel dat het geen rechtse volkspartij kent om de stemmen van verzuurde en protesterende burgers te kanaliseren. Toch niet met meer dan een miljoen stemmen, and counting.

De oplossing is nochtans simpel: België en Nederland moeten hetzelfde beleid voeren. Studies hebben uitgewezen dat het Hollandse model werkt èn door Europa gedoogd wordt. Waarom zouden we het dan niet gewoon overnemen? (Uit schrik voor dat miljoen bekrompen burgermensjes natuurlijk.) Gedaan met die achterlijke controles en peperdure "grensoverschrijdende ontradingsacties". Tijd voor de politie om zich bezig te houden met de échte problemen, de barbarij in het verkeer, gesjoemel en zwartwerk, de kleine criminaliteit. Ik blijf het nog altijd een hallucinante bezigheid vinden, planten opsporen en vernietigen. Dat geen van die agenten die gedachtekronkel ooit in vraag stelt. Befehl ist Befehl zullen ze wel zeggen als het Vlaams Belang aan de macht zou komen en een nultolerantie zou afkondigen voor soft drugs. En voor 1001 andere onschuldige "vergrijpen", maar dat beseffen al die kiezers natuurlijk nog niet.

Maar laten we ons niet fixeren op racisten en fascisten. Laten we ervan uitgaan dat die het voorlopig nog niet voor het zeggen hebben in onze welvarende landen. In welke politici moeten wij, blowers, dan ons vertrouwen stellen? Als ik in Maastricht zou wonen, zou ik nu misschien wel voor Leers stemmen, christendemocraat of niet. Ik overweeg ook heel ernstig om bij de volgende verkiezingen in Vlaanderen CD&V te stemmen, niet omdat die partij wiet zou legaliseren, integendeel zelfs, maar dan zou er tenminste weer wat duidelijkheid komen in het debat én in het beleid.

Niet gedacht dat ik dat ooit nog zou schrijven.