Het verhaal van Flow

In de eerste week van 2006 jaar werd Marie-José Vermeulen veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van zes maanden en 5000 euro boete. Haar winkel, Flow op de Antwerpse Paardenmarkt, moet definitief dicht en Marie-José mag de komende vijf jaar geen nieuwe growshop of gelijkaardige zaak beheren. Want dat is Flow natuurlijk, de enige echte growshop in België, geopend op 1 april 2001, dezelfde dag al verzegeld, een paar weken later door Marie-José gewoon weer geopend, op 17 mei 2003 voor de tweede keer bezocht door het gerecht. In beroep werd 'oma' telkens vrijgesproken, en daarom heeft ze ook nu weer beroep aangetekend. En blijft de winkel voorlopig gewoon open.

Het parket had zich dit keer goed voorbereid. Klanten werden onder druk gezet en "bekend" dat ze in Flow potgrond en lampen hadden gekocht, en dat Marie-José Vermeulen hen had geadviseerd hoe ze een kleine plantage konden opzetten. "Aanzetten tot druggebruik," heet dat volgens het parket in de strafwet, en het lot van Marie-José was bezegeld.

En zo probeert de overheid na Denise Aerts, die haar volk van hennep leerde houden, alweer een trotse vrouw en voorvechtster van cannabis het zwijgen weten op te leggen. Flow veroorzaakt geen enkele vorm van overlast, Marie-José en haar man onderhouden goeie contacten met de buren, en de winkel is evenzeer een vluchtheuvel voor kwetsbare zielen als een growshop. Maar dat blijkt allemaal niet mee te tellen. Dat de thuisgrowers de braafste van alle burgers zijn - ze hoeven niet eens de grens over om hun wiet te gaan halen, niet de straat op, geen dealer te hebben - wil er bij de overheid al helemaal niet in. Hoe kan je nu braaf zijn als je een verboden plant cultiveert?

Geen enkele politicus heeft het opgenomen voor Marie-José, en ook in de media voelde niemand zich geroepen om haar aan het woord te laten. De grote cannabishype is alweer een tijdje voorbij en de tegenstanders domineren het publieke debat. Het loont politiek niet meer om soft drugs op de agenda te zetten. Je haalt er geen stemmen meer mee. Alleen de jongerenafdeling van de socialistische SP.A, Animo, en Spirit hebben een duidelijke visie op soft drugs en pleiten voor legalisering. De socialistische senioren, en die maken de dienst uit, gruwen trouwens evenzeer van cannabis als de zogenaamde tegenstanders, maar ze willen ook hun progressieve kiezers niet tegen de borst stoten. Doodzwijgen dus, die handel, zoals we dat in Vlaanderen altijd doen als we ergens geen raad mee weten.

Het gerecht viseert niet alleen growshops. Ook de plantages moeten eraan geloven, en die blijven als paddenstoelen uit de grond schieten, vooral in het noorden van het land, in de grensregio's rond Turnhout en Tongeren. Jo Vandeurzen, voorzitter van CD&V en één van de weinige volksvertegenwoordigers die zich in het drugsdossier verdiept hebben, gewaagt van "georganiseerde criminaliteit" die is overgewaaid uit Nederland. Hij wijst er ook fijntjes op dat hij deze evolutie voorspeld heeft toen het gedoogbeleid in 2003 werd ingevoerd, en dat kunnen we alleen maar bevestigen. Niet dat die conclusie zo verrassend zou zijn, maar Vandeurzen staaft zijn beweringen wel consequent met statistieken en cijfermateriaal. Hij velt nooit een moreel oordeel over druggebruik en transformeert de afkeer van illegale drugs in zijn partij in een betoog waar je geen speld kan tussen krijgen. Als de voorstanders van legalisering een even heldere en rationele politicus voor zich zouden kunnen winnen, zouden we al een hele stap verder staan.

Het gerecht viseert niet alleen growshops en plantages maar ook thuiskwekers. In het Kempense dorpje Dessel is een man veroordeeld omdat hij twee cannabisplanten in zijn tuin had staan. Er is nochtans gesuggereerd dat twee plantjes gedoogd zouden worden maar we weten intussen dat er in de Belgische drugwetgeving geen enkele zekerheid bestaat. Hoewel de planten wel redelijk groot waren geworden, volgens de procureur genoeg om zeven kilo soft drugs te oogsten. "Daar komt een normale gebruiker twee tot drie jaar mee toe," wist de dame. Een vlugge berekening leert dat die normale gebruiker in dat geval dagelijks 9,7 (twee jaar) tot 6,48 gram cannabis zou consumeren. De beklaagde mag dan al chronische pijn hebben, iedere dag tien gram lijkt ons wel wat overdreven. Handig trucje waarschijnlijk om de rechter te misleiden. Wat weet die van de dagelijkse behoeften van een regelmatige cannabisgebruiker?

Even weinig als de mensen van het Vlaams Platform Tegen Drugs en de Alliantie van Antwerpse Senioren waarschijnlijk. Zij hebben klacht ingediend bij de Vlaamse Kijk- en Luisterraad voor Radio en Televisie omdat Cois, de loodgieter in de soap Thuis, onlangs een jointje heeft geblowd. Zomaar op tv! In prime time! Dat hadden het Platform en de Alliantie wellicht nog nooit gezien. Goeie films zien zulke mensen nooit en dat het televisie-idool Bart De Pauw een paar jaar geleden al een hilarisch programma heeft gemaakt over blowende jongeren, is hen ook ontgaan. De VRT, de openbare omroep, heeft de klacht (en ook het door de Raad geformuleerde compromisvoorstel: een programma dat de kijkers moet wijzen op de gevaren van drugs) terecht naast zich neergelegd. Die pilaarbijters moeten maar eens gestopt worden. De loodgieter rookt een joint omdat hij rugpijn heeft, een paar mensen blowen mee en er wordt wat gelachen. Heel gewoon, heel voorspelbaar, heel volwassen gedrag. Maar nee hoor, ze blijven zeuren en mekkeren. En omdat die tegenstanders per definitie fundamentalisten zijn, kan je er ook niet mee praten. Ik ben vorige maand nog maar eens gebeld om op tv een debat aan te gaan met dat mens van het Platform maar ik heb vriendelijk bedankt. Zij kent alleen maar mensen die ooit begonnen zijn met een joint en nu aan de hard drugs zitten (ik ken zo niemand), en volgens haar valt de hersenontwikkeling van regelmatige blowers gewoon stil (zo ken ik ook niemand). Als je dan nog blijft tegenpruttelen, geeft ze het woord aan de moeder van een jongen die is gestorven aan een overdosis heroïne. Wat kan je dan nog zeggen? Zuivere demagogie is het, zoals ook de politici die graag mogen hanteren, maar dan wel met een fanatiek trekje, en daar hou ik niet van. Het gevolg is wel dat de tegenstanders nog nauwelijks worden tegengesproken en zo stilaan toch de boventoon voeren in het debat. Misschien moet ik het volgende keer nog eens proberen.

En toch gloort er in al die hypocrisie en bekrompenheid af en toe nog een straaltje hoop. Peter De Herdt wordt straks de eerste legale hennepboer in Vlaanderen, niet om weed te verbouwen maar als cultuurgewas, voor de productie van 1001 verschillende producten. Hij wil dit jaar in Leuven ook een hennepshop openen, niet om weed te verkopen maar wel kleren, touw, koekjes en al die andere geweldige hennepspullen. Misschien ook lampen en potgrond? Wij kennen iemand die hem het nodige advies kan geven en ze heeft de eerste vijf jaar toch niets te doen.